Postulatów jest oczywiście więcej. To m.in. likwidacja pułapki rentowej, progów dochodowych w PFRON, podwyżka niektórych świadczeń czy reforma orzecznictwa. W artykule prezentujemy trzy przykładowe zmiany, o które często pytają osoby z niepełnosprawnością.
1. Jaka kwota zasiłku pielęgnacyjnego?
Zasiłek pielęgnacyjny jest świadczenie, które gminy wypłacają w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Prawo do zasiłku mają dzieci z niepełnosprawnością, osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności, osoby ze stopniem umiarkowanym (pod warunkiem, że niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia) oraz seniorzy (jeżeli ukończyli 75 lat).
W praktyce ze wsparcia korzysta znaczna liczba osób. Od kilku lat zasiłek wynosi 215,84 zł miesięcznie. Najbliższa możliwa zmiana przypada na rok 2027. Wtedy zostanie przeprowadzona weryfikacja większości kwot świadczeń rodzinnych. Odbywa się to przy uwzględnieniu wyników badań progu wsparcia dochodowego rodzin. Ostateczna decyzja co do kwoty, która będzie obowiązywała od listopada przyszłego roku, powinna zapaść do połowy sierpnia 2027 r. Trzeba jednak podkreślić, iż sam fakt weryfikacji nie jest równoznaczny z podwyżką. W 2024 r. Rada Ministrów postanowiła o pozostawieniu kwoty zasiłku na niezmienionym poziomie głównie z uwagi na wprowadzenie świadczenia wspierającego.
Zobacz również: Dodatkowe 60 dni zasiłku opiekuńczego. Rząd szykuje zmiany
2. Świadczenie wspierające do zmiany?
Świadczenie wspierające było wprowadzane etapami począwszy od początku 2024 r. Chociaż taka pomoc nie wymaga spełnienia kryterium dochodowego, to nie każda osoba z orzeczeniem może z niej skorzystać. Decyduje tu rozmiar potrzeby wsparcia, określony w decyzji wojewódzkiego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności (WZON). W związku z tą procedurą pojawiło się wiele problemów. Dotyczą one głównie znacznego czasu oczekiwania na komisję oraz często niezrozumiałych dla osób z niepełnosprawnościami kryteriów przyznawania punktów.
Potrzebę zmian dostrzega też rząd. W październiku 2025 r. został przyjęty przygotowany przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przegląd funkcjonowania ustawy o świadczeniu wspierającym. „Dotychczasowa realizacja ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym oraz ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w zakresie ustalania poziomu potrzeby wsparcia wskazuje, że obowiązujące przepisy powinny zostać skorygowane” – czytamy w rekomendacjach przeglądu. Ministerstwo rodziny podkreśliło w dokumencie, iż zmiana powinna być skupiona przede wszystkim na usprawnieniu procedur wydawania decyzji o potrzebie wsparcia oraz podniesieniu jakości tych decyzji. „Wskazana jest modyfikacja określonych w przepisach wag poszczególnych czynności związanych z obszarami codziennego funkcjonowania” – podkreślił resort rodziny.
Z informacji przekazywanych przez MRPiPS wynika, iż aktualnie trwają prace nad przełożeniem rekomendacji na rozwiązania prawne i organizacyjne. Harmonogram zakłada rozpatrzenie projektu przez Radę Ministrów do końca 2026 r. W tym momencie nie znamy jednak szczegółów planowanych zmian.
3. Co z ustawową asystencją osobistą?
Dotychczas asystencja osobista funkcjonowała w oparciu o roczne programy rządowe. Wprowadzenie jednolitych zasad i ciągłości dla tej formy wsparcia byłoby zatem ważną zmianą dla osób z niepełnosprawnościami.
Problem w tym, iż prace legislacyjne się przedłużają. Sejmowa podkomisja pracowała nad trzema projektami ustaw o asystencji (rządowym, prezydenckim i poselskim), uznając propozycję rządową za projekt wiodący. Teraz regulacjami zajmie się Komisja Polityki Społecznej i Rodziny. Posiedzenie komisji zaplanowano na 28 maja 2026 r.
Projekt rządowy zakłada stopniowe wprowadzania usług asystencji osobistej. Początkowo uprawnionymi do tej usługi mają być osoby, które ukończyły 18. rok życia do ukończenia 65. roku życia, i które w skali potrzeby wsparcia uzyskały co najmniej 90 punktów. Pełnomocnik rządu do spraw osób niepełnosprawnych, Maja Nowak podczas posiedzenia podkomisji przypomniała, iż ZUS potrzebuje 14 miesięcy, by przygotować systemy informatyczne do obsługi wniosków o asystencję. Wynika to z oceny skutków regulacji projektu. Biorąc pod uwagę również obecny stan prac legislacyjnych, początkowo zakładany termin wprowadzenia asystencji w 2027 r. staje się zatem coraz mniej realny.
Zobacz również: Prace nad przepisami o asystencji dla osób niepełnosprawnych wciąż nie są zakończone. Przed posłami kolejny etap
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu