Zahartowani przez historię. Dlaczego polska gospodarka wzrasta wbrew warunkomTo, dzięki czemu Polacy pozostawali Polakami w czasach opresji, stało się naszym paliwem do działania w czasach wolności. Także gospodarczej. I nie chodzi tylko o zdolność kombinowania – rozwiązywania pozornie nierozwiązywalnych problemów, ale też obchodzenia oficjalnych reguł.Sebastian Stodolak•05 listopada 2026
Mikroby po radziecku [ANALOGIE]Przejmowanie się procedurami, czy bezpieczeństwem ludzi nigdy nie było radziecką specjalnością, nawet gdy rzecz dotyczyła broni biologicznej zdolnej zabić sporą część mieszkańców świata.Andrzej Krajewski•04 listopada 2026
Rzeczy, które mówią. Jak pamiątki budują prywatną i narodową historięKażdy przedmiot może się stać pamiątką po nas, wspomnieniem tego, co kochamy, opowieścią o naszych przyzwyczajeniach. Równie dobrze może się jednak zamienić w ślad po historii narodu i to nie tylko wtedy, gdy sami się w niej szczególnie zapiszemy.Sebastian Pawlina•29 października 2026
Prezydentura pełna skandali [ANALOGIE]Administracja Warrena Hardinga przeszła do historii jako najbardziej skorumpowany rząd, jaki kiedykolwiek sprawował władzę w USA. Ale Donald Trump i jego ludzie bardzo się stają się to zmienić.Andrzej Krajewski•28 października 2026
Wróbel: jak ukraińska narracja historyczna nie liczy się z naszą wrażliwościąTo dziwne, jak bardzo narracja historyczna większości politycznych elit ukraińskich nie liczy się z polską wrażliwością. Obserwujący Ziemię kosmici mogliby odnieść wrażenie, że dla Ukrainy Polska to kraj na antypodach, gdzieś między Nową Zelandią a Fidżi. Być może mieszkańcy tych egzotycznych lądów coś tam sobie myślą o UPA, Wołyniu i Szuchewyczu, ale, szczerze mówiąc, kto by się tym przejmował.Jan Wróbel•22 października 2026
Ostatnia taka dżuma. Jak Yersinia pestis pożegnała się z EuropąBakteria Yersinia pestis pożegnała się z Europą w swoim stylu. Najpierw w 1770 r. pandemia przetoczyła się przez ziemie polskie, mołdawskie oraz węgierskie, by w kolejnym roku mocno przetrzebić ludność Moskwy.Andrzej Krajewski•22 października 2026
Bunt młodych Francuzów [ANALOGIE]Pełną sukcesów prezydenturę Charlesa de Gaulle przerwał bunt studentów, do którego dołączyli inni Francuzi. Stało się to w momencie, gdy ich kraj odzyskiwał swą mocarstwową pozycję w Europie, ale protestujący twierdzili, że oni nic z tego nie mają.Andrzej Krajewski•22 października 2026
Z historii prawa: starożytne chwilówki i rzymska zemsta za długiRegulacja pozwalająca na poćwiartowanie niewypłacalnego dłużnika mocno zaburza współczesny wizerunek prawa rzymskiego jako „sztuki stosowania tego, co dobre i słuszne”. Uchwaloną w V w. p.n.e. ustawę XII tablic historyk Liwiusz nazwał źródłem wszelkiego prawa publicznego i prywatnego. Pełna treść kompilacji nie zachowała się do naszych czasów, ale udało się dokonać jej częściowej rekonstrukcji.Maciej Jońca•19 października 2026
Nie milczmy o przemilczanych. Wywiad z autorką książki „Przemilczane. Seksualna praca przymusowa podczas II wojny światowej”– Dopóki nie zmierzymy się z prawdą o niewolniczej pracy seksualnej, do której okupant zmuszał polskie kobiety, dopóty nie uzyskamy pełnego obrazu niemieckiej okupacji – mówi Joanna Ostrowska. – Obraz ofiary przemocy seksualnej nie współgrał z ideałem.Zofia Brzezińska•15 października 2026
Niemcy do zbombardowania [ANALOGIE]Olbrzymia przewaga sił powietrznych dawała zachodnim Aliantom nadzieję, że pokonają III Rzeszę przy pomocy lotnictwa. Jednak równanie z ziemią całych miast nie zmusiło Hitlera do kapitulacji.Andrzej Krajewski•14 października 2026
Puste krzesła de Gaulle [ANALOGIE]Przekształcenie Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej w federalne państwo było w 1965 r. strategicznym celem Komisji Europejskiej, kierowanej przez Waltera Hallsteina. Ale prezydent de Gaulle nie negocjował tylko wywrócić stolik.Andrzej Krajewski•07 października 2026
Okupacyjna odyseja: przerwane życiorysy i biograficzne pustkiMimo zalewu wojennych narracji oferowanych nam przez naukowców, pisarzy czy filmowców nadal nie wiemy wielu rzeczy o okupacji z lat 1939–1945. Uzupełniając braki w historii, musimy jednak pamiętać, że znaczenie ma nie tylko to, co opowiadamy, lecz także jak to robimy.Sebastian Pawlina•01 października 2026
Upadek brytyjskiego przemysłu. Tego nie da się już zatrzymaćWielkiej Brytanii nigdy nie udało się przezwyciężyć problemu, który trapił go od końca XIX w.: przedsiębiorstwa były zbyt małe i ubogie kapitałowo, by podbijać światowe rynki. A sektor finansowy, którego symbolem stało się City, inwestował globalnie, pomnażając zyski poza granicami i trzymając się z dala od rodzimego przemysłu.Andrzej Krajewski•01 października 2026
„Najbardziej amerykańscy Arabowie” [ANALOGIE]Relacje między Stanami Zjednoczonymi a Arabią Saudyjską od początku opierały się na czystej transakcyjności, bez mieszania do niej uczuć. Dlatego Donald Trump tak kocha SaudówAndrzej Krajewski•30 września 2026
Gdy Germania postawiła Rzymowi granicę. Historia bitwy w Lesie TeutoburskimChoć pomnik Hermanna Cheruskera dziś jest po prostu atrakcją turystyczną, bitwa w Lesie Teutoburskim nadal wpływa na tożsamość, politykę i podziały wśród Europejczyków. Jak doszło do pokonania Rzymu w lesie w Germanii?Zofia Brzezińska•24 września 2026
Wielka wtopa Napoleona [ANALOGIE]Ludwik Napoleon Bonaparte pragnął uczynić Francję znów wielką i przejść do historii, jako władca wspanialszy nawet od swego sławnego stryja. Zabrał się więc za burzenie europejskiego porządku, na czym najbardziej skorzystała Bismarck.Piotr Czarnowski•23 września 2026
„Odyseja”. Historia jednego słowa i wielu wyborówCzy Odys był skomplikowany? Tak twierdzi reżyser „Odysei”, idąc tropem tłumaczki poematu. Greckie słowo „polutropos” niesie za sobą wiele znaczeń, a debat na jego temat mogłoby być tyle, ile o całej ekranizacji Christophera Nolana.Katarzyna Kostecka•17 września 2026
Oblężenie. Sztuka cierpliwości [HISTORIA]Od tysięcy lat człowiek rozwija metody prowadzenia wojen. Ale i tak często się okazuje, że jeśli chce wygrać, musi się wykazać cierpliwością. Tak było z Mongołami, którzy cierpliwie przygotowywali się do zdobycia potężnego Bagdadu.Sebastian Pawlina•17 września 2026
Oto ostatni list ofiary katyńskiej wysłany do ukochanej. Czytając, trudno ukryć wzruszenieList z obozu jenieckiego napisany ołówkiem na kawałku kartki do ukochanej, zestaw drewnianych zabawek rzemieślniczych wykonanych w otoczeniu gruzów, kultowa walizka używana przez pionierów. Wszystko te wyjątkowe dla historii powojennej Polski, a przede wszystkim Wrocławia eksponaty można teraz oglądać w Centrum Historii Zajezdnia. Kasper Starużyk•17 września 2026
Alkoholik, kombinator i brat marszałka. Tak ratowano II RP przed bankructwem [ANALOGIE]Podczas światowego kryzysu Polskę przed bankructwem ratowali kombinator, brat Marszałka oraz alkoholik. Nie zakończyło się to katastrofą, ponieważ ostatni z nich potrafił czynić prawdziwe, finansowe cuda.Piotr Czarnowski•16 września 2026