AKADEMIA PRACA

Przepisy prawa pracy dzielą przyczyny uzasadniające wypowiedzenie umowy o pracę na przyczyny niedotyczące pracowników i inne przyczyny. Wypowiadanie umów o pracę z przyczyn niedotyczących pracowników uregulowane jest w ustawie z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.

Uzasadnienie - jeśli zostanie sporządzone w sytuacjach przewidzianych w przepisach kodeksu postępowania cywilnego - stanowi drugą (obok sentencji) część wyroku. Przedstawia ono motywy rozstrzygnięcia zawarte w sentencji. Ma służyć stronie, która chce wnieść apelację do sformułowania zarzutów i wniosków apelacyjnych oraz umożliwić sądowi drugiej instancji kontrolę zaskarżonego wyroku.

Dla wielu pracodawców utrzymanie w tajemnicy wynagrodzeń indywidualnych pracowników jest kwestią zasadniczą. Z drugiej strony, przepisy prawa nakładają na pracodawcę określone obowiązki w tym zakresie.

Podpisany przez strony układ zbiorowy podlega wpisowi do rejestru, czyli rejestracji. Poza układem nowo zawartym do rejestru wpisuje się protokoły dodatkowe do układów, porozumienia o stosowaniu układów oraz protokoły dodatkowe do tych porozumień. W rejestrze odnotowuje się ponadto przypadki wypowiedzenia lub rozwiązania układu.

Układ zbiorowy pracy jest aktem prawa pracy rządzonym bardzo surowymi zasadami. Przepisy kodeksu pracy otwierają nad nim parasol ochronny, który ma zapewnić, aby warunki zatrudnienia wynikające dla pracowników z takiego układu były jak najtrwalsze. Kodeks pracy osiąga to w następujący sposób.

Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę w czasie urlopu pracownika, a także w czasie innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy, jeżeli nie upłynął jeszcze okres uprawniający do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia.

Określenie miejsca pracy stanowi jeden z koniecznych elementów umowy o pracę. Jego prawidłowe określenie ma praktyczne znaczenie dla pracodawcy i pracownika. W zależności od tego, jak określone jest miejsce pracy, pracownik może mieć prawo do diety z tytułu odbywania podróży służbowych.

Uznaną formą dokonywania zmian w układzie zbiorowym jest zawieranie dodatkowych porozumień, zwanych protokołami dodatkowymi. W ten sposób wprowadza się przede wszystkim zmiany o charakterze aktualizacyjnym, np. podnosi okresowo stawki płac stosownie do postępów inflacji i ustaleń zapadających w Komisji do spraw Społeczno-Gospodarczych. Zmiany o większym ciężarze gatunkowym są w praktyce dokonywane poprzez rozwiązanie dotychczasowego układu i zawarcie nowego.

Pracownik ma prawo rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia, gdy pracodawca dopuścił się wobec niego ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków.

Interwencja uboczna ma na celu umożliwienie udziału w postępowaniu cywilnym osobie trzeciej w celu ochrony jej interesu prawnego, jaki ma ona w mającym zapaść rozstrzygnięciu sądu.

W poprzedniej Akademii omawiałam wpływ, jaki ma przejście całości zakładu pracy na innego pracodawcę na istnienie struktur związkowych. W dzisiejszym odcinku chciałabym pokazać, jakie skutki w tym zakresie wywiera przejście części zakładu pracy.

W okresie jednego roku od dnia przejścia zakładu pracy lub jego części na nowego pracodawcę do pracowników stosuje się postanowienia układu, którym byli objęci przed przejściem zakładu pracy lub jego części na nowego pracodawcę, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej.

O samym przejściu zakładu pracy napisano już bardzo wiele. Kwestia ta wciąż ma jednak aspekty, które budzą wątpliwości i które warto szeroko omawiać. Dziś chciałbym się zająć skutkami przejęcia pracowników z punktu widzenia pracodawcy przejmującego w kontekście okoliczności, że nabywa on grupę pracowników zatrudnionych na innych zasadach niż pracownicy zatrudniani przez niego dotychczas.

Kodeks pracy, regulując uprawnienia związane z rodzicielstwem, rozróżnia wśród uprawnionych: pracowników ojców, pracowników opiekujących się dzieckiem oraz pracowników wychowujących dziecko. Z powyższym rozróżnieniem związane jest również zróżnicowanie uprawnień przysługujących tym osobom. Pewne uprawnienia będą zatem przysługiwać np. tylko ojcu dziecka (biologicznemu bądź temu, który przysposobił dziecko), ale wyłączony będzie z ich zakresu mąż matki niebędący ojcem.

W postępowaniu cywilnym (także w sprawach z zakresu prawa pracy) obowiązuje zasada bezpośredniości, zgodnie z którą postępowanie dowodowe powinno odbywać się przed sądem orzekającym. Bezpośredni kontakt sądu orzekającego z dowodami pozwala na pełniejszą ich ocenę i poczynienie spostrzeżeń, które mogą być przydatne przy ocenie tych dowodów.

Przejście zakładu pracy lub jego części od pracodawcy, u którego działają związki zawodowe, może powodować ukonstytuowanie się struktur związkowych u nowego pracodawcy. Warto mieć to na uwadze przy wszelkich przekształceniach i transakcjach zbycia majątku spółki.

Cechą prawa układowego w byłych krajach komunistycznych było ograniczanie się do uregulowania gotowego produktu rokowań czyli układu. Nie zajmowano się procedurami negocjacyjnymi, gdyż strony nie występowały wobec siebie w roli autentycznych negocjatorów. W demokratycznych stosunkach przemysłowych reguły dotyczące rokowań zbiorowych (ang. collective bargaining) są niezbędne, o czym świadczy m.in. nacisk położony na tę problematykę w prawie międzynarodowym.