Automatyczne odsetki za spóźnioną pensję, wyższe kary i nowe wykroczenie za brak wypłaty wynagrodzenia przez trzy miesiące - Sejm zajmie się projektem ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, który ma mocno wzmocnić prawa pracowników od 2027 r. Nowe przepisy mają również ograniczyć możliwość uzupełniania pensji minimalnej premiami i dodatkami.
Na najbliższym posiedzeniu Sejmu, zaplanowanym na 27 maja, odbędzie się pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (druk nr 1811). Projekt zakłada zmiany od 1 stycznia 2027 r. zarówno w ustawie o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, jak i w Kodeksie pracy.
Przewidziano m.in. automatyczne naliczanie odsetek za opóźnienia, wyższe grzywny oraz nowe wykroczenie za brak wypłaty pensji przez co najmniej trzy miesiące. Zmiany mają również ograniczyć praktykę uzupełniania minimalnego wynagrodzenia premiami i dodatkami.
Projekt zakłada uchylenie obecnej ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę z 2002 r. i zastąpienie jej nowym aktem prawnym.
Odsetki za opóźnienie wypłaty pensji od 2027 r. Jak mają działać nowe przepisy
Jedną ze zmian dla pracowników ma być dodanie do Kodeksu pracy nowego art. 85¹. Zgodnie z projektem, jeśli pracodawca spóźni się z wypłatą wynagrodzenia, pracownik automatycznie nabędzie prawo do odsetek za opóźnienie.
Co istotne, pracownik nie będzie musiał wykazywać szkody ani składać osobnego wniosku. Odsetki mają być naliczane z urzędu przez pracodawcę od dnia następującego po terminie wypłaty pensji i wypłacane razem z zaległym wynagrodzeniem.
Art. 851§ 1. Jeżeli pracodawca opóźnia się z wypłatą wynagrodzenia za pracę, pracownikowi należą się odsetki za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które pracodawca odpowiedzialności nie ponosi.
§ 2. Odsetki, o których mowa w § 1, naliczane są przez pracodawcę od dnia następującego po dniu upływu terminu wypłaty wynagrodzenia za pracę i wypłacane łącznie z wypłatą tego wynagrodzenia.
Polecamy » GIGbarometr 2026: Stabilizacja rynku elastycznego w obliczu presji ekonomicznej i nowych reform
Brak wypłaty pensji przez 3 miesiące. Nowe wykroczenie i kary nawet do 60 tys. zł
Projekt przewiduje surowsze kary za niewypłacanie wynagrodzeń przez dłuższy czas. Do Kodeksu pracy ma zostać dodany nowy art. 282 § 4. Zgodnie z nim przedsiębiorca lub osoba działająca w imieniu pracodawcy, która przez co najmniej trzy miesiące nie wypłaca pracownikowi wynagrodzenia, będzie podlegała:
- grzywnie od 5 tys. do 60 tys. zł,
- albo karze ograniczenia wolności.
Obecnie przepisy przewidują głównie odpowiedzialność wykroczeniową za naruszenie obowiązków wobec pracownika, ale bez wyraźnego wyodrębnienia sytuacji wielomiesięcznego niewypłacania pensji. Projektodawcy wskazują, że długotrwały brak wypłaty wynagrodzenia ma wyższy stopień społecznej szkodliwości i powinien być traktowany surowiej niż jednorazowe opóźnienie.
Jak zapisano w projekcie, w art. 282 ma zostać dodany § 4 w brzmieniu:
§ 4. Kto, wbrew obowiązkowi nie wypłaca przez okres co najmniej 3 miesięcy wynagrodzenia za pracę przysługującego pracownikowi podlega karze grzywny od 5 000 zł do 60 000 zł albo karze ograniczenia wolności.
Kary dla pracodawców wzrosną od 2027 r. Wyższe grzywny za naruszenie praw pracowników
Projekt podnosi również wysokość grzywien przewidzianych w Kodeksie pracy. Przykładowo, od 2027 r. mają wzrosnąć kary dla pracodawców za naruszanie podstawowych praw pracowników. Chodzi m.in. o niewypłacanie wynagrodzenia w terminie, bezpodstawne obniżanie pensji, nieudzielenie urlopu wypoczynkowego czy niewydanie świadectwa pracy na czas. Obecnie za takie naruszenia grozi grzywna od 1 tys. do 30 tys. zł. Po zmianach kara ma wynosić od 2 tys. do 60 tys. zł.
Ponadto obecnie za naruszenie przepisów lub zasad bezpieczeństwa i higieny pracy grozi grzywna od 1000 zł do 30 000 zł. Projekt nowej ustawy przewiduje podwyższenie tych kar. Po zmianach grzywna ma wynosić od 2 000 zł do 60 000 zł.
Po zmianach art. 283 § 1 ma brzmieć:
Kto, będąc odpowiedzialnym za stan bezpieczeństwa i higieny pracy albo kierując pracownikami lub innymi osobami fizycznymi, nie przestrzega przepisów lub zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, podlega karze grzywny od 2 000 zł do 60 000 zł.
Minimalne wynagrodzenie 2027. Premie i dodatki nie będą już „uzupełniać” pensji minimalnej
Kolejna zmiana dotyczy sposobu liczenia minimalnego wynagrodzenia. Projekt zakłada, że przy ustalaniu, czy pracownik otrzymuje co najmniej minimalną krajową, nie będą mogły być uwzględniane: premie, nagrody, dodatki funkcyjne, inne dodatki do wynagrodzenia. Oznacza to koniec praktyki uzupełniania niskiej pensji zasadniczej premiami lub dodatkami do poziomu minimum.
Minimalne wynagrodzenie nadal będzie ustalane co roku
Projekt nie zmienia podstawowego mechanizmu ustalania płacy minimalnej. Nadal ma ona być co roku negocjowana w Radzie Dialogu Społecznego. Rząd będzie przedstawiał propozycję wysokości minimalnego wynagrodzenia do 15 czerwca każdego roku. Jeśli strony dialogu społecznego nie osiągną porozumienia, ostateczną kwotę ustali Rada Ministrów w drodze rozporządzenia.
Projekt utrzymuje również zasadę, że minimalne wynagrodzenie powinno rosnąć co najmniej o prognozowaną inflację, a w określonych sytuacjach także dodatkowo o część prognozowanego wzrostu PKB.
Płaca minimalna 2027 nadal z możliwością dwóch podwyżek w roku
Nowa ustawa przewiduje utrzymanie mechanizmu dwóch podwyżek płacy minimalnej w ciągu roku, jeśli prognozowana inflacja przekroczy 105 proc. W takiej sytuacji minimalne wynagrodzenie mogłoby wzrosnąć od 1 stycznia i ponownie od 1 lipca. Jeżeli wskaźnik inflacji będzie niższy, obowiązywałby jeden termin podwyżki, czyli od początku roku.
Podstawa prawna
Projekt ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (druk 1811)
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu