Zasiłek macierzyński dla ojców ma zostać uproszczony, a ZUS będzie wymagał mniej dokumentów. Ministerstwo Rodziny przygotowało zmiany, które przyspieszą przejmowanie świadczenia przez ojców po matce dziecka. Jedna z procedur ma zniknąć, co oznacza mniej formalności i szybszą wypłatę zasiłku.
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowało kolejne uproszczenie w przepisach dotyczących zasiłku macierzyńskiego (o zmianach w zasiłku macierzyńskim pisaliśmy w artykule »> ZUS rezygnuje z aktu urodzenia dziecka. Ważna zmiana dla rodziców od 1 lipca). Tym razem zmiany dotyczą ojców przejmujących część świadczenia po matce dziecka.
Projekt nowego rozporządzenia przewiduje rezygnację z jednego z dokumentów wymaganych obecnie przez ZUS. Zdaniem resortu jest on zbędny i jedynie wydłuża procedurę przyznawania świadczenia.
Mniej formalności przy przejęciu zasiłku macierzyńskiego
Obecnie, gdy ubezpieczona matka dziecka rezygnuje z pobierania zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający urlopowi rodzicielskiemu, musi złożyć oświadczenie dotyczące tego, czy ojciec dziecka będzie korzystał z pozostałej części świadczenia.
Projekt zakłada likwidację tego obowiązku. Resort uznał, że taki dokument nie jest już potrzebny, ponieważ prawo ojca do świadczenia jest niezależne od uprawnień matki. Informacja o planach drugiego rodzica nie powinna więc wpływać na zakończenie wypłaty świadczenia dla matki.
Przejęcie zasiłku macierzyńskiego po matce - jakie dokumenty będą wymagane
Po zmianach, w celu zaniechania wypłaty zasiłku macierzyńskiego przez matkę dziecka, konieczne będzie przedstawienie wyłącznie:
- zaświadczenia pracodawcy o terminie zaprzestania korzystania z urlopu rodzicielskiego - w przypadku pracownicy, której zasiłek wypłaca ZUS, lub
- wniosku ubezpieczonej zawierającego datę rezygnacji z pobierania zasiłku macierzyńskiego - w przypadku osób niebędących pracownikami.
ZUS przejmie obowiązki pracodawców wobec kobiet w ciąży?
Zasiłek macierzyński dla ojca dziecka. Jak jest obecnie?
Obowiązujące przepisy przewidują szczególne rozwiązanie w sytuacji, gdy matka dziecka nie podlega ubezpieczeniu chorobowemu i macierzyńskiemu (np. była bezrobotna), a następnie podejmuje zatrudnienie co najmniej na pół etatu.
W takim przypadku ojciec może uzyskać prawo do zasiłku macierzyńskiego z tytułu osobistej opieki nad dzieckiem.
Obecnie przepisy przewidują dwa sposoby potwierdzenia tej sytuacji: można przedstawić zaświadczenie od pracodawcy matki dziecka albo jej oświadczenie zawierające informację o podjęciu zatrudnienia.
Dokumenty do zasiłku macierzyńskiego dla ojca dziecka 2026 - lista wymagań po nowelizacji
Projekt rozporządzenia upraszcza tę procedurę. Po wejściu w życie nowych przepisów ojciec ubiegający się o zasiłek macierzyński nie będzie już musiał przedstawiać zaświadczenia od pracodawcy matki dziecka.
Wystarczające będzie oświadczenie matki potwierdzające datę podjęcia zatrudnienia w wymiarze nie niższym niż połowa etatu.
Zgodnie z § 25 projektu rozporządzenia z dnia 28 maja 2026 r., po zmianach do uzyskania zasiłku macierzyńskiego przez ojca dziecka będą wymagane określone dokumenty:
- dokument potwierdzający urodzenie dziecka, tj.: odpis skrócony aktu urodzenia dziecka (lub odpowiednie dokumenty przy przysposobieniu rodzinie zastępczej),
- oświadczenie matki dziecka, zawierające: datę podjęcia zatrudnienia, informację, że zatrudnienie jest w wymiarze co najmniej połowy etatu, jej dane identyfikacyjne (imię, nazwisko, PESEL lub dane dokumentu), nazwę i NIP pracodawcy
- oświadczenie ojca dziecka, w którym: wskazuje datę rozpoczęcia pobierania zasiłku, zobowiązuje się poinformować o ewentualnym zakończeniu zatrudnienia matki
Uproszczenia w ZUS - mniej danych i krótsza procedura świadczeń macierzyńskich
Zmiana jest częścią szerszego pakietu uproszczeń przygotowanego przez resort rodziny. Projekt przewiduje także ograniczenie liczby dokumentów składanych do ZUS, uproszczenie formularzy oraz rezygnację z części danych, które urząd może ustalić samodzielnie. Usunięto również przestarzałe elementy (np. symbol EKD) oraz uproszczono wnioski, w tym formularze o zasiłek opiekuńczy. Zniesienie obowiązku stosowania pieczątek oraz ograniczenie zbędnych oznaczeń formalnych ma dodatkowo usprawnić obieg dokumentów.
Kiedy zmiany wejdą w życie - zasiłek macierzyński od 1 lipca 2026 r.
Uproszczenia znalazły się w projekcie rozporządzenia przygotowanym w związku z nowelizacją ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.
Jeżeli projekt przejdzie dalsze etapy legislacyjne bez istotnych zmian, nowe zasady mają obowiązywać od 1 lipca 2026 r.
Podstawa prawna
Projekt rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie zakresu informacji o okolicznościach mających wpływ na prawo do zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa lub ich wysokość oraz dokumentów niezbędnych do przyznania i wypłaty zasiłków - projekt z dnia 28 maja 2026 r. (nr 105)
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu