Rząd chce ograniczyć formalności przy zasiłku macierzyńskim jeszcze w 2026 r. Zgodnie z projektem część rodziców nie będzie już musiała dostarczać aktu urodzenia dziecka do ZUS. Zakład sam sprawdzi potrzebne informacje w rejestrze stanu cywilnego.
ZUS zrezygnuje z aktu urodzenia przy części wniosków o zasiłek macierzyński
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowało zmiany, które mają uprościć składanie wniosków do ZUS. Obecnie rodzic starający się o zasiłek macierzyński musi dołączyć skrócony odpis aktu urodzenia dziecka. Po zmianach nie będzie to już konieczne.
Resort uznał, że taki obowiązek nie jest potrzebny w sytuacji, gdy zasiłek wypłaca ZUS. Ma to związek z tym, że Zakład może sam pobrać akt stanu cywilnego z systemu elektronicznego.
Zasiłek macierzyński od pracodawcy. Akt urodzenia nadal będzie potrzebny
Projektowane ułatwienie nie obejmie wszystkich rodziców. Nowe przepisy dotyczą wyłącznie przypadków, gdy płatnikiem zasiłku jest ZUS. Jeżeli natomiast płatnikiem zasiłku jest pracodawca (czyli płatnik składek zgłaszający do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 osób), projekt nie przewiduje analogicznego zwolnienia z obowiązku przedstawienia dokumentu.
Przypomnijmy, do przyznania i wypłaty zasiłku macierzyńskiego potrzebne jest odpowiednie potwierdzenie. Przed porodem wymagane jest zaświadczenie lekarskie z przewidywaną datą porodu, natomiast po porodzie - odpis skrócony aktu urodzenia dziecka. Jeśli nie sporządzono aktu, wystarczy zaświadczenie lekarza lub położnej potwierdzające narodziny.
Zagraniczny akt urodzenia również potwierdzi prawo do zasiłku macierzyńskiego
Projekt rozporządzenia doprecyzowuje także kwestie dokumentów wydanych poza Polską. W projekcie wprost dopuszczono możliwość posługiwania się - obok skróconego aktu urodzenia dziecka - zagranicznym dokumentem potwierdzającym urodzenie dziecka, co wcześniej nie było jasno wskazane w przepisach.
Zasiłek macierzyński 2026. Jakie dane trzeba będzie podać we wniosku o zasiłek
Po zmianach rodzic nie będzie już musiał przynosić odpisu aktu urodzenia z urzędu stanu cywilnego. Wystarczy, że we wniosku wpisze podstawowe informacje dotyczące dziecka i jego rodziców, takie jak imię i nazwisko dziecka, jego numer PESEL, data i miejsce urodzenia, a także dane rodziców wraz z ich numerami PESEL. Na tej podstawie ZUS samodzielnie pozyska potrzebne informacje z rejestru stanu cywilnego.
Nie każdy uniknie dostarczania aktu urodzenia. Projekt przewiduje wyjątki
Nowe przepisy nie znoszą całkowicie obowiązku pokazania aktu urodzenia. Jeśli ZUS nie znajdzie dokumentu w swoich bazach danych lub dane będą się różnić, rodzic nadal będzie musiał go dostarczyć. Projekt przepisów przewiduje, że na uzupełnienie braków wnioskodawca otrzyma co najmniej 14 dni od momentu doręczenia wezwania. Niedopełnienie tego obowiązku w wyznaczonym terminie może natomiast skutkować odmową wszczęcia postępowania dotyczącego przyznania świadczenia.
Od kiedy nowe zasady zaczną obowiązywać?
Nowe rozwiązania znalazły się w projekcie rozporządzenia przygotowanego w związku z nowelizacją przepisów o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.
Jeżeli projekt przejdzie całą ścieżkę legislacyjną bez większych zmian, uproszczone zasady będą obowiązywać od 1 lipca 2026 r.
Podstawa prawna
Projekt rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie zakresu informacji o okolicznościach mających wpływ na prawo do zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa lub ich wysokość oraz dokumentów niezbędnych do przyznania i wypłaty zasiłków
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu