Lata przepracowane na zleceniu, własnej działalności albo za granicą mogą teraz zwiększyć staż pracy, od którego zależą konkretne uprawnienia pracownicze. W niektórych przypadkach wystarczy wystąpić do ZUS o odpowiednie zaświadczenie i przekazać je do pracodawcy, aby uzyskać prawo do dodatkowych pieniędzy. Nie każdemu jednak będzie przysługiwała wypłata. Wyjaśniamy, kto może skorzystać z nowych zasad i jaki wniosek trzeba złożyć.
Jeden dokument może zwiększyć staż pracy
Od 2026 roku przy ustalaniu stażu pracy uwzględnia się nie tylko zatrudnienie na podstawie umowy o pracę. Do stażu można doliczyć również inne, odpowiednio udokumentowane okresy aktywności zawodowej.
Znaczenie mogą mieć m.in. okresy:
- prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej,
- wykonywania umowy zlecenia lub umowy agencyjnej,
- świadczenia usług na podstawie innej umowy, do której stosuje się przepisy o zleceniu,
- współpracy z osobą prowadzącą działalność gospodarczą,
- wykonywania określonej pracy zarobkowej za granicą.
Dla wielu osób oznacza to możliwość odzyskania kilku, a czasem nawet kilkunastu lat, które wcześniej nie były uwzględniane przy ustalaniu pracowniczego stażu pracy.
Wystarczy jeden wniosek do ZUS. Zaświadczenie trzeba przekazać pracodawcy
Okresy ubezpieczenia, które mają zostać doliczone do stażu, potwierdza zaświadczenie wydawane przez ZUS. Aby je otrzymać pracownik powinien złożyć przez eZUS formularz USP, czyli "Wniosek o wydanie zaświadczenia o ubezpieczeniu dla celów doliczenia okresów o stażu pracy".
Samo wysłanie wniosku do ZUS nie oznacza jeszcze automatycznej wypłaty pieniędzy. Otrzymane zaświadczenie trzeba przekazać pracodawcy. Dopiero wtedy może on ponownie obliczyć staż oraz sprawdzić, czy pracownik uzyskał dodatkowe uprawnienia.
Jeżeli ZUS nie będzie w stanie potwierdzić danego okresu, np. ze względu na brak informacji dotyczących bardzo dawnej aktywności zawodowej, pracownik może przedstawić inne posiadane dokumenty pracodawcy.
Zaświadczenie z ZUS może dać prawo do nagrody jubileuszowej
Jednym z najważniejszych skutków przeliczania stażu może być uzyskanie prawa do nagrody jubileuszowej, która przyznawana jest najczęściej po przepracowaniu 20, 25, 30, 35, czy 40 lat pracy. Jej wysokość zazwyczaj rośnie razem ze stażem. Nagroda za 20 lat pracy może wynosić 75 proc. miesięcznego wynagrodzenia, natomiast przy najwyższych progach sięgać nawet kilku pensji.
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wyjaśnia, że jeżeli po przedstawieniu zaświadczenia pracownik osiągnie albo przekroczy staż wymagany do nagrody jubileuszowej, pracodawca powinien wypłacić ją niezwłocznie po udokumentowaniu tego okresu.
Nie każdy pracownik dostanie dodatkowe pieniądze
Nagroda jubileuszowa nie przysługuje wszystkim zatrudnionym na podstawie samego Kodeksu pracy. Prawo do niej mają m.in. określone grupy pracowników sfery budżetowej, w tym:
- pracownicy samorządowi,
- członkowie korpusu służby cywilnej, nauczyciele,
- pracownicy instytucji kultury,
- inne grupy zatrudnione w sektorze publicznym.
W prywatnej firmie nagroda jubileuszowa może być wypłacana, jeśli przewiduje ją np. regulamin wynagradzania czy umowa o pracę. Doliczanie wcześniejszych okresów może wpłynąć także na inne uprawnienia zależne od ogólnego stażu. Po przekroczeniu 10 lat stażu pracy pracownikowi przysługuje 26 dni urlopu wypoczynkowego zamiast 20 dni. Ponadto wpłynie na: długość okresu wypowiedzenia, wysokość odprawy oraz możliwość ubiegania się o stanowisko wymagające określonego doświadczenia.
Doliczenie stażu może oznaczać szybką wypłatę
Kiedy pracownik może liczyć na szubką wypłatę? Oto przykład.
Pracownik samorządowy ma udokumentowane 16 lat stażu pracy, a w przeszłości przez 5 lat prowadził działalność gospodarczą i podlegał z tego tytułu ubezpieczeniom społecznym. Po uzyskaniu zaświadczenia z ZUS i przekazaniu go do pracodawcy staż wzrasta z 16 do 21 lat. A to oznacza, że przekracza próg 20 lat, który może uprawniać go do nagrody jubileuszowej.
Jeżeli pracownik spełnia pozostałe warunki, pracodawca powinien wypłacić należną nagrodę po przeliczeniu i udokumentowaniu stażu.
Czy można otrzymać kilka nagród jubileuszowych jednocześnie?
Może się zdarzyć, że po uwzględnieniu nowych okresów staż pracownika znacznie się wydłuży. Przykładowo zamiast 16 lat wyniesie 26 lat, a pracownik jednocześnie przekroczy próg 20 i 25 lat pracy.
Nie oznacza to automatycznej wypłaty dwóch nagród. Zgodnie ze stanowiskiem resortu pracy, jeżeli po doliczeniu nowych okresów pracownik spełnia warunki do więcej niż jednej nagrody jubileuszowej, powinien otrzymać tylko jedną, ale najwyższą, do której nabył prawo.
Jak złożyć wniosek o zaświadczenie z ZUS?
Wniosek można złożyć wyłącznie elektronicznie przez konto eZUS. Należy:
- Zalogować się na swoje konto ZUS: www.zus.pl/ezus/logowanie.
- W menu po lewej stronie wyszukać zakładkę „Kreator wniosku «stażowe»”, odszukać formularz USP.
- Po wejściu w zakładkę kliknąć „Utwórz nowy wniosek” i „Pokaż”.
- Uzupełnić wniosek.
- Podpisać i wysłać dokument elektronicznie.
- Po otrzymaniu zaświadczenia przekazać je do pracodawcy.
Ile jest czasu na dostarczenie zaświadczenia pracodawcy?
Zaświadczenie należy dostarczyć pracodawcy w ciągu 24 miesięcy, licząc od:
- 1 stycznia 2026 roku - jeżeli jesteś zatrudniony u pracodawcy z sektora publicznego,
- 1 maja 2026 roku - jeżeli jesteś zatrudniony u pracodawcy z sektora prywatnego.
Jeżeli w tych terminach pracownik nie udowodni jakiegoś okresu pracy, pracodawca nie wliczy go do okresu zatrudnienia, od którego należą się uprawnienia pracownicze.
Od kiedy obowiązują nowe przepisy?
Nowe przepisy są stosowane od 1 stycznia do 2026 roku w sektorze finansów publicznych. W przypadku pozostałych pracodawców zaczęły obowiązywać od 1 maja 2026. Oznacza to, że pracodawcy pracownicy nadal mogą występować do ZUS o potrzebne zaświadczenie.
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu