Schron nie w każdym budynku. Nowe zasady dla obiektów użyteczności publicznej

W Dzienniku Ustaw opublikowano rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 2 września 2026 r. w sprawie zwalniania z obowiązku zapewniania budowli ochronnych w budynkach użyteczności publicznej oraz przypadków, w których nie ma obowiązku zapewniania takich budowli.

Nowe przepisy przewidują, że z obowiązku zapewnienia budowli ochronnej będą zwolnione m.in. budynki użyteczności publicznej bez kondygnacji podziemnej, jeżeli łączna powierzchnia wewnętrzna ich części nadziemnej nie przekracza 5 tys. mkw.

Zwolnienie obejmie również budynki, w których jednocześnie może przebywać nie więcej niż 50 osób. Wyjątek dotyczy m.in. budynków administracji publicznej będących siedzibami organów administracji, a także niektórych obiektów zabytkowych.

Nie każda rozbudowa oznacza konieczność budowy schronu

Przepisy przewidują również rozwiązania dotyczące rozbudowy i nadbudowy istniejących obiektów. Z obowiązku będą zwolnione mniejsze rozbudowy i nadbudowy, jeżeli powierzchnia użytkowa zwiększy się o maksymalnie 2,5 tys. mkw. i nie więcej niż o 100 proc.

Znaczenie ma także przeznaczenie budynku. Zwolnienie obejmie obiekty, w których część przeznaczona na cele użyteczności publicznej stanowi nie więcej niż połowę całkowitej powierzchni, chyba że powierzchnia tej części przekracza 2,5 tys. mkw.

Organ ochrony ludności może zwolnić z obowiązku

Nowe przepisy przewidują także możliwość indywidualnego zwolnienia z obowiązku zapewnienia budowli ochronnej. Może to nastąpić m.in. wtedy, gdy:

• nie ma technicznych możliwości wykonania takiej budowli,
• w danej okolicy nie występuje realne zapotrzebowanie na miejsca schronienia,
• koszty budowy schronu byłyby niewspółmiernie wysokie,
• w odległości do 500 metrów znajduje się już inna budowla ochronna,
• występuje nieakceptowalne ryzyko awarii przemysłowej albo katastrofy naturalnej.

Nie wszystkie obiekty mogą jednak liczyć na takie zwolnienie

Przepisy przewidują ograniczenia. W przypadku indywidualnego zwolnienia mogą być brane pod uwagę mniejsze obiekty – przeznaczone dla maksymalnie 100 osób albo o powierzchni do 2,5 tys. mkw. Z takiej możliwości wyłączono jednak szpitale oraz obiekty służące nauce, szkolnictwu wyższemu, oświacie i wychowaniu.

Nowe przepisy zastępują wcześniejsze regulacje

Rozporządzenie MSWiA zastępuje dotychczasowe regulacje Rady Ministrów dotyczące zwalniania z obowiązku zapewniania budowli ochronnych. Nowe przepisy określają zarówno sytuacje, w których zwolnienie wynika bezpośrednio z charakterystyki obiektu, jak i przypadki, w których potrzebna będzie decyzja właściwego organu ochrony ludności.