ZUS chce uporządkować zasady wypłaty części emerytur. Prezes Zakładu Liwiusz Laska wskazał, że część bardzo niskich świadczeń mogłaby być wypłacana zbiorczo, np. raz w roku. Obecnie 473 tys. osób pobiera emerytury niższe od minimalnej, a najniższe świadczenia wynoszą zaledwie 2 grosze miesięcznie.
Na razie nie ma przepisów wprowadzających roczną wypłatę emerytur ani daty wejścia nowych zasad w życie. Chodzi o propozycję dotyczącą tzw. emerytur groszowych.
Czy ZUS będzie wypłacał emerytury raz w roku?
Prezes ZUS Liwiusz Laska mówił o zmianach 9 września podczas Forum Ekonomicznego w Karpaczu. W rozmowie w Studiu PAP wskazał, że problem bardzo niskich emerytur wymaga uporządkowania. Jak poinformował, 473 tys. osób pobiera obecnie świadczenia niższe od emerytury minimalnej. Według prezesa ZUS jednym z rozwiązań mogłoby być kumulowanie najniższych świadczeń i wypłacanie ich rzadziej.
Mamy dwie osoby, które dostają emeryturę miesięczną w wysokości 2 groszy – powiedział Liwiusz Laska w rozmowie z PAP. - To jest na przykład osoba, która przepracowała tylko jeden dzień w życiu.
Prezes ZUS wskazał również, że korzystnym rozwiązaniem mogłoby być przekazywanie takich świadczeń zbiorczo, np. za cały rok. Oznaczałoby to jeden przelew np. w wysokości 24 groszy dla osób pobierających 2 grosze miesięcznie.
Kogo może objąć wypłata emerytury raz w roku?
Na obecnym etapie nie wiadomo, od jakiej kwoty emerytura miałaby być wypłacana rzadziej niż raz w miesiącu. Nie ma podstaw, aby uznać, że zmiana objęłaby wszystkie 473 tys. osób otrzymujących mniej niż minimalna emerytura. W tej grupie znajdują się zarówno osoby ze świadczeniami liczonymi w groszach, jak i seniorzy otrzymujący ponad 1000 zł miesięcznie. Według danych ZUS za grudzień 2025 r.:
- 459,3 tys. osób pobierało emerytury nowosystemowe poniżej ustawowego minimum,
- najniższa emerytura wynosiła 0,02 zł miesięcznie,
- średnia emerytura w tej grupie wynosiła 1185,18 zł.
Najnowsza liczba podana przez prezesa ZUS we wrześniu 2026 r. to 473 tys. osób ze świadczeniem poniżej emerytury minimalnej.
Dlaczego emerytura z ZUS może być niższa od emerytury minimalnej?
Od 1 marca 2026 r. najniższa emerytura wynosi 1978,49 zł brutto. Nie każda osoba, która osiągnie wiek emerytalny, ma jednak gwarancję wypłaty tej kwoty. Aby ZUS podwyższył świadczenie do poziomu emerytury minimalnej, potrzebny jest odpowiedni staż ubezpieczeniowy:
- co najmniej 20 lat dla kobiet,
- co najmniej 25 lat dla mężczyzn.
Jeśli wymaganego stażu zabraknie, świadczenie może pozostać niższe od ustawowego minimum. ZUS wskazuje, że wysokość emerytury w nowym systemie jest obliczana zasadniczo przez podzielenie podstawy jej obliczenia przez średnie dalsze trwanie życia. Na podstawę składają się przede wszystkim zwaloryzowane składki, kapitał początkowy oraz — w odpowiednich przypadkach — środki zapisane na subkoncie.
Ważne
Dlatego nawet bardzo krótki okres ubezpieczenia może prowadzić do ustalenia niezwykle niskiego świadczenia. Jednocześnie brak wymaganego stażu sprawia, że ZUS nie podwyższy go automatycznie do gwarantowanego minimum. Oficjalne opracowanie Zakładu wprost wskazuje, że emerytur osób o niepełnym stażu nie podwyższa się do kwoty najniższej.
Dlaczego ZUS chce zmienić wypłaty emerytur groszowych?
Przy świadczeniach wynoszących kilka groszy albo kilka złotych koszt obsługi i przekazania pieniędzy może być wyższy niż sama emerytura. Z tego powodu od dłuższego czasu pojawiają się propozycje, aby najniższe emerytury kumulować i przekazywać rzadziej. Wcześniej przedstawiciele resortu rodziny mówili o wypłacie raz na kwartał, natomiast prezes ZUS Liwiusz Laska wskazał teraz możliwość wypłaty zbiorczej, np. raz w roku. Takie rozwiązanie nie oznaczałoby automatycznie zmniejszenia należnej kwoty świadczenia. Zmieniłaby się przede wszystkim częstotliwość przekazywania pieniędzy, jeśli ustawodawca zdecyduje się wprowadzić nowe zasady.
473 tys. osób dostaje emeryturę poniżej minimalnej. Liczba szybko rośnie
Problem dotyczy coraz większej grupy świadczeniobiorców. Według danych ZUS liczba emerytur nowosystemowych poniżej minimum wzrosła z 23,9 tys. w 2011 r. do 459,3 tys. w grudniu 2025 r. W kolejnych latach było to:
- 310,1 tys. w 2020 r.,
- 396,8 tys. w 2023 r.,
- 433,1 tys. w 2024 r.,
- 459,3 tys. w 2025 r.
We wrześniu 2026 r. prezes ZUS podał już liczbę 473 tys. osób pobierających świadczenia poniżej emerytury minimalnej.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu