Dodatek kombatancki i świadczenie dla osób deportowanych. Mało znane pieniądze z ZUS, o które wnioskują rodziny seniorów

Wielu żyjących w Polsce seniorów nosi w biografii trudne karty: wywózki, pracę przymusową w III Rzeszy czy działalność w organizacjach podziemnych. ZUS wypłaca z tego tytułu specjalne, comiesięczne świadczenia pieniężne. Ponieważ uprawnieni to często osoby w bardzo zaawansowanym wieku, procedurami coraz częściej zajmują się ich bliscy. To kluczowe, ponieważ ZUS nie przyznaje tych pieniędzy automatycznie - bez odpowiedniego wniosku i urzędowego potwierdzenia statusu, dodatkowe fundusze przepadają.

Dodatek kombatancki i ryczałt energetyczny. Ile wynosi wsparcie?

To najbardziej znane świadczenie dla osób o statusie historycznym. Przysługuje m.in. kombatantom, żołnierzom Wojska Polskiego, uczestnikom powstań narodowych czy więźniom obozów koncentracyjnych. Kwoty tych świadczeń są co roku waloryzowane (w marcu). Obecnie seniorzy mogą liczyć na:

• Dodatek kombatancki: 330,07 zł miesięcznie.
• Ryczałt energetyczny: 299,82 zł miesięcznie (dodatek ułatwiający opłacenie rachunków za prąd i gaz, wypłacany razem z dodatkiem kombatanckim).

Łącznie daje to ponad 600 zł czystego zysku dopisywanego co miesiąc do podstawowej emerytury lub renty.

Świadczenie pieniężne dla osób deportowanych. ZUS płaci za każdy miesiąc

Mniej nagłośnionym, a bardzo ważnym wsparciem jest świadczenie dla osób, które w latach 1939-1956 zostały wywiezione do pracy przymusowej lub deportowane do ZSRR. Dotyczy to m.in. osób:

• Zesłanych na Syberię lub do innych rejonów Związku Radzieckiego.
• Osadzonych w łagrach.
• Wywiezionych na roboty przymusowe w granicach III Rzeszy.

Jak wylicza się to świadczenie? Tutaj ZUS stosuje zasadę proporcjonalności. Za każdy pełny miesiąc trwania deportacji lub pracy przymusowej (nie mniej niż 6 miesięcy) przysługuje określona stawka. Obecnie wynosi ona 16,55 zł za każdy miesiąc. Maksymalnie senior może otrzymać równowartość stawki dodatku kombatanckiego, czyli 330,07 zł miesięcznie.

Kluczowy krok: Decyzja Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

ZUS jest jedynie technicznym wykonawcą - wypłaca pieniądze, ale sam nie decyduje, komu przysługuje status kombatanta czy osoby deportowanej. Zanim złożysz wniosek do ZUS, rodzina seniora musi przejść procedurę w Urzędzie do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (UdSKiOR). To ten urząd musi wydać oficjalną decyzję potwierdzającą uprawnienia. Dopiero z tym dokumentem udajesz się do ZUS.

Jakie dokumenty trzeba zebrać? Instrukcja dla rodzin

Aby skutecznie ubiegać się o pieniądze, należy przygotować dwa zestawy dokumentów.

• Etap 1: Wniosek do UdSKiOR. Do uzyskania statusu kombatanta lub osoby represjonowanej potrzebne będą: Dowody osobiste lub wyciągi z ksiąg parafialnych; dokumenty archiwalne potwierdzające fakty z przeszłości (np. zaświadczenia z Instytutu Pamięci Narodowej, dokumenty z niemieckich lub rosyjskich archiwów, legitymacje odznaczeń, stare zaświadczenia z PCK); zeznania świadków (jeśli brakuje oficjalnych dokumentów pisemnych).
• Etap 2: Wniosek do ZUS. Gdy UdSKiOR wyda pozytywną decyzję, w najbliższym oddziale ZUS (lub przez internetowy portal PUE ZUS) należy złożyć: Wniosek US-50 (Wniosek o przyznanie dodatku kombatanckiego / ryczałtu energetycznego) LUB wniosek o świadczenie dla osób deportowanych, oryginał decyzji Szefa UdSKiOR potwierdzającej uprawnienia. Pieniądze zaczną być wypłacane od miesiąca, w którym złożono wniosek w ZUS wraz z kompletem dokumentów.

FAQ - najczęściej zadawane pytania