Na subkontach w ZUS czeka dziś nawet 650 mln zł, których nie odebrali spadkobiercy zmarłych ubezpieczonych. Część rodzin nie ma pojęcia, że po rodzicu, małżonku albo partnerze mogą odzyskać nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych. Wystarczy jeden wniosek, by sprawdzić, czy na subkoncie były zgromadzone środki i komu się należą.
Największy problem polega na tym, że państwo praktycznie nie informuje o takich pieniądzach. A eksperci przyznają wprost: zdarzają się wypłaty przekraczające 100 tys. zł.
650 mln zł czeka w ZUS po zmarłych. Skąd biorą się pieniądze na subkontach?
Dla wielu osób sama informacja o istnieniu takich środków brzmi zaskakująco, bo większość Polaków kojarzy ZUS wyłącznie z emeryturą albo rentą. Tymczasem część składek emerytalnych trafia na specjalne subkonto w ZUS, które podlega dziedziczeniu. I właśnie tam znajdują się dziś setki milionów złotych, po które nikt się nie zgłosił. Chodzi głównie o osoby urodzone po 31 grudnia 1968 r., a także tych ubezpieczonych, którzy wcześniej przystąpili do OFE. Po śmierci właściciela subkonta pieniądze nie przepadają. Trafiają do wskazanych osób albo do masy spadkowej.
Według danych przywoływanych przez ekspertów średnia wartość środków pozostawionych na subkontach zmarłych wynosi około 29 tys. zł. Są jednak przypadki wielokrotnie wyższych wypłat. Radczyni prawna mec. Monika Wieczorek mówiła w TOK FM, że zna sprawy, w których spadkobiercy odzyskiwali ponad 100 tys. zł.
Kto może dostać pieniądze z subkonta ZUS po zmarłym? Małżonek, dzieci i spadkobiercy
Najczęściej środki trafiają do małżonka, dzieci albo innych osób wskazanych wcześniej przez zmarłego. Jeśli ubezpieczony nikogo nie wskazał, pieniądze wchodzą do spadku i są dzielone zgodnie z zasadami dziedziczenia. Szczególna sytuacja dotyczy małżonków pozostających we wspólności majątkowej. W takim przypadku część pieniędzy zapisanych na subkoncie zostaje przekazana współmałżonkowi w ramach tzw. wypłaty transferowej. Prawo przewiduje też inne sytuacje niż śmierć ubezpieczonego. Środki z subkonta mogą zostać podzielone również po:
- rozwodzie,
- unieważnieniu małżeństwa,
- ustanowieniu rozdzielności majątkowej.
To właśnie dlatego eksperci coraz częściej apelują, by sprawdzić swoją sytuację jeszcze za życia i wskazać osoby uprawnione do dziedziczenia. Dzięki temu rodzina później unika wielomiesięcznych formalności.
Jak sprawdzić, czy ZUS ma pieniądze po zmarłym? Rodzina często składa wniosek „w ciemno”
Tu pojawia się największy problem praktyczny. Spadkobiercy nie mają prostego narzędzia, które pozwalałoby sprawdzić online, czy zmarły posiadał subkonto w ZUS i ile środków się na nim znajdowało. W praktyce konieczna jest wizyta w ZUS albo złożenie odpowiedniego wniosku przez PUE ZUS. Dopiero po jego analizie Zakład informuje, czy środki istnieją i jaka kwota podlega wypłacie.
Ważne
Mec. Monika Wieczorek mówiła w TOK FM, że sama procedura potrafi trwać nawet trzy miesiące. Problem polega na tym, że rodzina często składa dokumenty „w ciemno”, bez wiedzy, czy cokolwiek uda się odzyskać.
Wniosek USS-ZUS 2026. Jak odzyskać pieniądze z subkonta po zmarłym?
Podstawowym dokumentem jest formularz USS-ZUS, czyli wniosek o transfer albo wypłatę środków z subkonta osoby ubezpieczonej. We wniosku trzeba podać:
- dane osoby zmarłej,
- dane spadkobiercy lub osoby uprawnionej,
- wskazać sposób wypłaty pieniędzy - ZUS dopuszcza przelew na konto bankowe, przekaz pocztowy albo transfer środków na własne subkonto.
Do dokumentów zwykle trzeba dołączyć akt zgonu oraz dokumenty potwierdzające prawo do spadku albo status osoby uprawnionej. Część rodzin korzysta przy tym z pomocy kancelarii lub pośredników, choć sam ZUS podkreśla, że procedurę można przeprowadzić samodzielnie i bez dodatkowych kosztów.
Czy pieniądze z subkonta ZUS przepadają po latach? Spadkobiercy nadal mogą złożyć wniosek
To jedna z najczęściej pojawiających się obaw. Tymczasem przepisy przewidują, że środki zgromadzone na subkoncie co do zasady podlegają dziedziczeniu i nie znikają po kilku miesiącach. Eksperci podkreślają jednak, że im więcej czasu mija od śmierci bliskiego, tym trudniejsze staje się zebranie dokumentacji i przeprowadzenie postępowania spadkowego. Mec. Monika Wieczorek zwracała uwagę w TOK FM, że masa spadkowa nie ulega przedawnieniu w klasycznym rozumieniu. Dlatego nawet po wielu latach można próbować odzyskać pieniądze należne rodzinie.
OFE i suwak bezpieczeństwa. Dlaczego pieniądze po zmarłym są dziś w ZUS?
Wiele osób nadal myśli, że środki emerytalne pozostają wyłącznie w OFE. Tymczasem wraz ze zbliżaniem się do wieku emerytalnego działa tzw. suwak bezpieczeństwa. Mechanizm polega na stopniowym przenoszeniu pieniędzy z OFE na subkonto w ZUS w ciągu ostatnich 10 lat przed emeryturą. Dlatego nawet osoby, które przez lata odkładały środki w funduszu emerytalnym, często mają dziś znaczną część kapitału właśnie w ZUS. To szczególnie ważne dla rodzin zmarłych seniorów. Nawet jeśli ktoś był członkiem OFE, procedura odzyskania pieniędzy bardzo często kończy się właśnie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych.
ZUS wypłacił rodzinom prawie 800 mln zł. Skala odzyskiwanych pieniędzy rośnie
Skala zjawiska rośnie z roku na rok. Według danych przywoływanych przez ekspertów już w 2022 r. ZUS rozpatrzył blisko 97 tys. wniosków dotyczących środków po zmarłych, wypłacając prawie 800 mln zł. Rosną też same kwoty zgromadzone na subkontach. Powód jest prosty — system działa już ponad dwie dekady, a kolejne składki trafiają na indywidualne konta milionów pracowników.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 350 ze zm.)
- Dane Instytutu Emerytalnego oraz KNF dotyczące środków zgromadzonych w OFE
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu