Praca

25 września mijają dwa lata od wejścia w życie ustawy o ochronie sygnalistów. Czy spełnia ona swoją rolę? Z informacji przekazywanych przez podmioty zobowiązane do zbierania zgłoszeń wynika, że system należy poprawić.

Zasiłek macierzyński to świadczenie pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacane za okres urlopu macierzyńskiego. Jego otrzymanie uzależnione jest od złożenia stosownego wniosku, mimo że sam urlop macierzyński w określonym wymiarze należy się w mocy prawa. Nie bez znaczenia na wysokość wypłacanego świadczenia pozostaje także termin złożenia stosownego dokumentu.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych publikuje dane z raportu za I półrocze 2026 r. w porównaniu z I półroczem 2025 r. liczba wykonawców umów o dzieło wzrosła z 201,9 tys. do 203,7 tys. osób. Dane pokazują w jakich sektorach, gdzie i na jak długo zawierane są umowy o dzieło.

Wzrost płacy minimalnej w 2027 r. oznacza dla firm nie tylko wyższy koszt najniżej wynagradzanych stanowisk. Może również uruchomić presję na podwyżki dla osób zarabiających powyżej ustawowego minimum i prowadzić do spłaszczenia różnic płacowych między stanowiskami. Eksperci wskazują, że firmy przygotowujące budżety na 2027 r. powinny analizować nie tylko koszt nowych stawek, ale całą strukturę wynagrodzeń oraz jej wpływ na rentowność i zgodność z dyrektywą o równości płac.

Niepełnosprawny pracownik nie może skorzystać ze zwolnienia od pracy na podstawie przepisów ustawy o rehabilitacji, gdy musi w godzinach pracy stawić się na posiedzenie zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności. Taka okoliczność nie spełnia bowiem kryteriów jego udzielenia.

Od 1 stycznia 2027 roku zmieni się sposób obliczania ważnego świadczenia. Osoby uprawnione będą mogły otrzymywać jedno świadczenie w całości oraz 25 proc. drugiego zamiast obecnych 15 proc. Zmiana wynika z obowiązującej ustawy i nie wymaga przyjęcia nowych przepisów. Dla wielu wdów i wdowców oznacza to wzrost miesięcznej wypłaty o kilkaset złotych brutto. Wysokość podwyżki będzie jednak zależała od wartości świadczeń oraz ustawowego limitu.

Sławomir Paruch: Po otrzymaniu zgłoszenia pracodawca musi szybko ocenić ryzyko dla uczestników, zabezpieczyć dowody i zachować bezstronność wobec osoby wskazanej w skardze. Trzeba także wdrożyć zalecenia i sprawdzić, jakie skutki zachowanie pozostawiło w zespole.

Kontraktor ma dwie drogi dochodzenia zapłaty z tytułu pracy ponad normę: najpierw uzyskać sądowe ustalenie stosunku pracy, a następnie wystąpić z roszczeniem pieniężnym. Drugą możliwością jest wniesienie od razu pozwu o zapłatę, w którym sąd oceni pracowniczy charakter współpracy jako przesłankę rozstrzygnięcia. W obu przypadkach istotne znaczenie ma rzeczywisty sposób wykonywania obowiązków.

Jeśli program usług dla pracowników nie polega na prostym udostępnianiu konkretnych świadczeń po cenach niższych niż detaliczne, to stanowi dodatkowy system wynagradzania. Generowane imienne kody PIN odpowiadają określonej wartości pieniężnej pozostawionej do dyspozycji zatrudnionego, dlatego część finansowaną przez firmę należy uwzględnić przy rozliczaniu składek.

Wspólnik spółki jawnej wpisany w KRS podlega obowiązkowym ubezpieczeniom w ZUS niezależnie od tego, czy faktycznie prowadzi sprawy spółki. Zaległe składki są jego osobistym długiem, a nie zobowiązaniem spółki ani pozostałych wspólników.

Spadkobiercy przedsiębiorcy mogą odpowiadać za zaległe składki po prawomocnej decyzji ZUS, która przekwalifikowała umowy o dzieło na zlecenia. Pięcioletnie przedawnienie z art. 24 ustawy systemowej nie biegnie w czasie sporu z ZUS i sądem.

1993,76 zł brutto miesięcznie może wypłacać ZUS osobom, którym do emerytury zostało jeszcze kilka lat. Sam wiek nie otwiera jednak drogi do pieniędzy: liczą się także staż, sposób utraty pracy, okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych i pilnowanie terminów. W niektórych przypadkach świadczenie można uzyskać po 55. roku życia, a przy odpowiednio długim stażu wiek przestaje być warunkiem.

Listonosz z placówki Warszawa 1 uratował życie starszej mieszkance Warszawy dzięki swojej czujności i znajomości lokalnej społeczności. Podczas doręczania emerytury zauważył, że seniorka, która zawsze osobiście odbierała świadczenia, tym razem nie otwiera drzwi i nie odpowiada na telefon. Zaniepokojony, nie zrezygnował z prób kontaktu. Gdy usłyszał dochodzący z mieszkania cichy jęk, natychmiast wezwał służby ratunkowe. Strażacy znaleźli kobietę leżącą na podłodze, niezdolną do poruszania się. Dzięki szybkiej reakcji listonosza pomoc dotarła na czas. Postawa pana Mieczysława została doceniona przez mieszkańców i przełożonych, którzy podkreślają jego odpowiedzialność, empatię i zaangażowanie. Historia pokazuje, że listonosze często pełnią ważną rolę społeczną, szczególnie w życiu osób starszych i samotnych.