Dłużnicy mają poważny problem. Sąd wycofuje się z kontroli, a wierzyciel zyska nowy bat

Sąd przestaje sprawdzać dłużnika. Kontrola przechodzi w ręce banków i firm windykacyjnych

Dotychczasowy model postępowania upadłościowego zakładał stałą weryfikację dłużnika przez wymiar sprawiedliwości. Sędziowie i referendarze byli zobligowani do skrupulatnego sprawdzania, czy wyznaczone raty trafiają do poszczególnych podmiotów. Zgodnie z projektowanymi regulacjami przygotowywanymi przez resort sprawiedliwości, od 30 czerwca wprowadzony jest zupełnie nowy podział ról. Państwo wycofuje się z roli automatycznego kontrolera, przerzucając ciężar monitorowania wpłat bezpośrednio na instytucje finansowe oraz podmioty zarządzające wierzytelnościami.

Jak wskazuje serwis Prawo.pl, likwidacja stałego nadzoru sądowego z urzędu ma na celu wyeliminowanie zatorów w wydziałach upadłościowych i skrócenie czasu oczekiwania na kluczowe postanowienia. Z perspektywy dłużnika oznacza to jednak brak „bufora ochronnego” ze strony sądu. Wierzyciele, nie musząc czekać na roczne weryfikacje, zyskają możliwość natychmiastowego reagowania na uchybienia w realizowaniu ustalonego harmonogramu.

Koniec corocznej biurokracji i sprawozdań do końca kwietnia

Dla osób przechodzących przez proces oddłużenia istotną korzyścią okazuje się zniesienie uciążliwego wymogu składania corocznych sprawozdań z realizacji planu spłaty. Do tej pory dłużnik musiał w każdym roku przygotowywać obszerne zestawienia swoich przychodów, wydatków oraz załączać wyciągi z rachunków bankowych. Nieterminowe przedłożenie takiego dokumentu potrafiło skutkować uchyleniem harmonogramu spłat, nawet jeśli same wpłaty realizowano bez zarzutu.

Nowelizacja przepisów eliminująca ten obowiązek zdejmuje z dłużników ryzyko popełnienia pomyłki formalnej. W praktyce brak konieczności składania sprawozdań zamyka drogę do utraty ochrony prawnej wyłącznie z powodu przeoczenia terminu biurokratycznego.

Wydłużenie marginesu błędu oznacza ryzyko. Wierzyciel szybko złoży wniosek o uchylenie planu

Mimo redukcji formalności, w nowym stanie prawnym dłużnicy będą musieli zachować wyjątkową dyscyplinę. Skoro sądy nie będą z własnej inicjatywy weryfikować spłat, banki oraz fundusze sekurytyzacyjne ustawiają własne systemy monitorujące. Jeżeli raty od 30 czerwca przestaną wpływać w wyznaczonym terminie, wierzyciel wystąpi bezpośrednio do sądu z wnioskiem o uchylenie planu spłaty.

Uwzględnienie takiego wniosku przez sąd oznacza dla dłużnika powrót do punktu wyjścia: otwarcie drogi do ponownej egzekucji komorniczej oraz przekreślenie dotychczasowych wysiłków oddłużeniowych.

Oto przebieg procesu oddłużenia w nowym modelu przedstawiony w punktach:

1. Realizacja planu spłaty – spłata rat bez konieczności składania corocznych sprawozdań.
2. Zakończenie harmonogramu wpłat – sfinalizowanie ustalonych wpłat na rzecz wierzycieli.
3. Odczekanie 3 miesięcy – czas przewidziany na ewentualną weryfikację prawidłowości wpłat przez wierzycieli.
4. Automatyczne umorzenie pozostałych długów – wygaśnięcie nieuregulowanych zobowiązań z mocy prawa.
5. Skrócenie wpisu w KRZ – usunięcie danych z Krajowego Rejestru Zadłużonych po upływie 3 lat.

Automatyczne umorzenie zobowiązań i krótszy ślad w rejestrach

Najważniejszą nagrodą za rzetelne uregulowanie zobowiązań staje się mechanizm automatycznego umorzenia długów z mocy prawa. Po zakończeniu harmonogramu spłat i upływie 3 miesięcy pozostała część niewyrównanych długów wygasa bez konieczności przechodzenia przez dodatkowe, wielomiesięczne rozprawy sądowe.

Dodatkowo nowelizacja skraca czas przechowywania danych o upadłości w Krajowym Rejestrze Zadłużonych (KRZ). Negatywne wpisy będą usuwane po upływie 3 lat (zamiast dotychczasowych 5 lat) od momentu uprawomocnienia decyzji o umorzeniu. Pozwoli to osobom rzetelnie wywiązującym się ze swych zobowiązań na szybszy powrót do pełnej wiarygodności finansowej.