Nie istnieje oficjalna lista chorób, które automatycznie dają prawo do świadczenia wspierającego. W praktyce jednak pewne schorzenia pojawiają się w decyzjach o potrzebie wsparcia znacznie częściej. Chodzi przede wszystkim o choroby, które ograniczają samodzielność w codziennym życiu – od przygotowania posiłku po przemieszczanie się czy korzystanie z toalety.
Świadczenie wspierające funkcjonuje już w polskim systemie pomocy dla osób z niepełnosprawnością, a od 1 marca 2026 r. obowiązują wyższe kwoty po waloryzacji renty socjalnej. W najwyższym progu wsparcie przekracza dziś 4,3 tys. zł miesięcznie. Jakie warunki trzeba spełnić, aby je otrzymać?
Świadczenie wspierające – od czego zależy przyznanie świadczenia
Świadczenie wspierające przysługuje osobom z niepełnosprawnością, które ukończyły 18 lat i posiadają decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia na poziomie od 70 do 100 punktów. Oceny dokonuje wojewódzki zespół ds. orzekania o niepełnosprawności. Sprawdza on, w jakim stopniu dana osoba potrzebuje pomocy w codziennym funkcjonowaniu – np. przy:
- przygotowywaniu posiłków
- robieniu zakupów
- przemieszczaniu się
- dbaniu o higienę osobistą
- komunikowaniu się i czytaniu
- prowadzeniu gospodarstwa domowego
Dopiero z decyzją o poziomie potrzeby wsparcia można złożyć wniosek o świadczenie do ZUS. Całą procedurę opisujemy dokładnie w artykule: Świadczenie wspierające. Jak w 7 krokach wypełnić wniosek do WZON? [WZÓR].
Jakie warunki trzeba spełnić, aby dostać świadczenie wspierające
Aby otrzymać świadczenie wspierające, trzeba spełnić kilka warunków określonych w ustawie:
- ma się ukończone 18 lat,
- mieszka się w Polsce,
- jest się obywatelem Polski, kraju Unii Europejskiej lub państwa EFTA, ewentualnie przebywa się legalnie w Polsce i ma dostęp do rynku pracy,
- posiada się decyzję wojewódzkiego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności (WZON), w której poziom potrzeby wsparcia został określony na poziomie co najmniej 70 punktów.
W praktyce oznacza to, że samo orzeczenie o niepełnosprawności nie wystarcza. Konieczna jest jeszcze dodatkowa decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia. Dopiero po jej uzyskaniu można złożyć wniosek o świadczenie wspierające w ZUS.
Czy z tą chorobą można dostać świadczenie wspierające? Lista przykładów
W internecie bardzo często pojawia się pytanie: czy konkretna choroba daje prawo do świadczenia wspierającego. W rzeczywistości o przyznaniu świadczenia decyduje poziom potrzeby wsparcia, a nie sama diagnoza. Jednak na podstawie doświadczeń zespołów orzeczniczych można wskazać schorzenia, które stosunkowo często prowadzą do wysokiej oceny potrzeby wsparcia, ponieważ znacząco utrudniają codzienne funkcjonowanie.
Choroba Alzheimera i inne otępienia
Postępujące choroby neurodegeneracyjne powodują stopniową utratę pamięci, orientacji i zdolności planowania czynności. W zaawansowanych stadiach chorzy wymagają pomocy przy:
- przygotowywaniu posiłków
- przyjmowaniu leków
- ubieraniu się
- orientacji w przestrzeni.
Stwardnienie rozsiane (SM)
Choroba może prowadzić do zaburzeń równowagi, problemów z chodzeniem, osłabienia mięśni oraz zaburzeń widzenia. W wielu przypadkach pacjenci potrzebują pomocy przy:
- przemieszczaniu się poza domem
- wykonywaniu prac domowych
- zakupach czy przygotowaniu posiłków.
Choroba Parkinsona
Drżenie rąk, sztywność mięśni i spowolnienie ruchowe sprawiają, że z czasem trudne stają się nawet proste czynności – np. zapinanie guzików, pisanie czy jedzenie. W zaawansowanym stadium chorzy często wymagają pomocy w codziennym funkcjonowaniu.
Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS)
Przewlekły stan zapalny stawów prowadzi do bólu, deformacji i ograniczenia ruchomości dłoni oraz nóg. Chorzy mogą mieć trudności z:
- chodzeniem
- podnoszeniem przedmiotów
- przygotowywaniem posiłków
- wykonywaniem pracy manualnej.
Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP)
Zaawansowana postać choroby powoduje duszności nawet przy niewielkim wysiłku. Dla wielu pacjentów problemem stają się:
- wejście po schodach
- dłuższy spacer
- wykonywanie prac domowych.
Schizofrenia
Ciężkie zaburzenia psychiczne mogą prowadzić do problemów z koncentracją, organizacją dnia i podejmowaniem decyzji. W niektórych przypadkach osoby chore wymagają wsparcia przy codziennych czynnościach oraz w prowadzeniu gospodarstwa domowego.
Autyzm (spektrum autyzmu)
W przypadku części osób dorosłych zaburzenia ze spektrum autyzmu mogą utrudniać samodzielne funkcjonowanie, zwłaszcza w zakresie:
- komunikacji
- planowania czynności dnia codziennego
- załatwiania spraw urzędowych czy zakupów.
Padaczka (epilepsja)
Częste napady mogą znacząco ograniczać samodzielność. W niektórych przypadkach chorzy wymagają stałej kontroli lub pomocy przy wykonywaniu codziennych czynności.
Poważne wady wzroku lub ślepota
Znaczna utrata wzroku może utrudniać:
- przemieszczanie się w przestrzeni publicznej
- czytanie dokumentów
- przygotowywanie posiłków
- korzystanie z transportu.
Niewydolność nerek wymagająca dializ
Regularne dializy i związane z nimi osłabienie organizmu często ograniczają możliwość pracy i codziennej aktywności.
Choroby nowotworowe
Niektóre nowotwory oraz skutki leczenia (np. chemioterapii czy operacji) mogą powodować trwałe ograniczenia sprawności fizycznej, które wymagają wsparcia w codziennym funkcjonowaniu.
Cukrzyca z powikłaniami
W zaawansowanych przypadkach choroba może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak neuropatia, amputacje czy utrata wzroku. W takich sytuacjach osoby chore mogą potrzebować pomocy przy poruszaniu się czy wykonywaniu codziennych czynności. Przeczytaj więcej: Pieniądze dla chorych na cukrzycę. Od 1 marca ZUS wypłaci nawet 4353 zł, ale trzeba spełnić warunki.
Ważne
Warto jednak podkreślić, że nawet poważna choroba nie gwarantuje automatycznie prawa do świadczenia wspierającego. Kluczowa jest ocena tego, w jakim stopniu dana osoba potrzebuje pomocy w codziennym życiu. Decyzję w tej sprawie wydaje wojewódzki zespół ds. orzekania o niepełnosprawności, który ustala liczbę punktów określających poziom potrzeby wsparcia. Dopiero na tej podstawie można ubiegać się o świadczenie w ZUS.
Kilka chorób jednocześnie zwiększa szanse na świadczenie wspierające
W praktyce bardzo często o wysokiej liczbie punktów decyduje występowanie kilku chorób jednocześnie. Przykładowo: choroba Parkinsona połączona z problemami ze wzrokiem lub cukrzyca z powikłaniami i choroba serca bądź też choroba płuc i niewydolność krążenia. Takie połączenie schorzeń może znacząco zwiększyć potrzebę pomocy w codziennym funkcjonowaniu.
Ile wynosi świadczenie wspierające od 1 marca 2026 – nowe kwoty po waloryzacji [TABELA]
Świadczenie wspierające jest jednym z wyższych świadczeń w systemie wsparcia osób z niepełnosprawnościami. Jego kwota jest uzależniona od renty socjalnej. Od 1 marca 2026 r. renta socjalna wynosi 1 978,49 zł, dlatego wzrosły także kwoty świadczenia wspierającego.
Poziom potrzeby wsparcia | Procent renty socjalnej | Kwota świadczenia w 2026 roku |
|---|---|---|
95–100 pkt | 220% | 4 353 zł |
90–94 pkt | 180% | 3 561 zł |
85–89 pkt | 120% | 2 374 zł |
80–84 pkt | 80% | 1 583 zł |
75–79 pkt | 60% | 1 187 zł |
70–74 pkt | 40% | 791 zł |
Świadczenie jest wypłacane co miesiąc i nie zależy od dochodu. Jest również zwolnione z podatku dochodowego i nie podlega egzekucji komorniczej.
Kto nie dostanie świadczenia wspierającego – ważne wyłączenia w przepisach
Ustawa przewiduje także sytuacje, w których świadczenie wspierające nie przysługuje. Dotyczy to m.in. osób przebywających w:
- domu pomocy społecznej
- zakładzie opiekuńczo-leczniczym
- zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym
- zakładzie karnym lub areszcie śledczym.
Wyłączone są również osoby, które otrzymują za granicą świadczenie o podobnym charakterze.
Podstawa prawna świadczenia wspierającego
- Wstawa z 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. 2023 poz. 1429)
- Materiały informacyjne Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczące świadczenia wspierającego
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu