To już nie tylko leczenie objawów, ale realna szansa na zyskanie czasu bez choroby. Najnowsze wytyczne Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego na 2026 rok wprowadzają przełomowy lek immunologiczny, który potrafi opóźnić rozwój pełnoobjawowej cukrzycy typu 1. Sprawdź, co zmienia się w diagnostyce i dlaczego wczesne wykrycie przeciwciał stało się kluczowe dla milionów pacjentów.
Wytyczne obejmują także zmiany w diagnostyce, technologii monitorowania glikemii oraz podejściu do profilaktyki i leczenia powikłań.
Nowy lek może opóźnić rozwój cukrzycy typu 1. Teplizumab w zaleceniach diabetologów na 2026 r.
Jedną z najważniejszych informacji w zaleceniach Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego na 2026 rok jest dopuszczenie do stosowania teplizumabu – leku immunologicznego, który może opóźnić przejście do klinicznie jawnej cukrzycy typu 1 u osób znajdujących się w drugim stadium choroby.
Cukrzyca typu 1 rozwija się etapami. Zanim pojawią się typowe objawy, proces autoimmunologiczny niszczący komórki trzustki może trwać przez długi czas. Właśnie na tym etapie możliwe jest dziś wcześniejsze wykrycie choroby i potencjalna interwencja.
Zgodnie z aktualnymi wytycznymi diagnostyka może obejmować oznaczanie autoprzeciwciał, m.in.:
- przeciwko dekarboksylazie kwasu glutaminowego (anty-GAD),
- przeciwko insulinie (IAA),
- przeciwko antygenowi IA-2,
- przeciwko transporterowi cynku ZnT8,
- przeciwciał wyspowych ICA.
Jeśli w badaniach wykryte zostaną co najmniej dwa typy przeciwciał, zaleca się dalszą ocenę tolerancji glukozy, w tym oznaczenie HbA1c i wykonanie testu OGTT.
Stan przedcukrzycowy według nowych zaleceń. HbA1c 5,7–6,4 proc. jako sygnał ostrzegawczy
W zaleceniach na 2026 r. podkreślono także znaczenie hemoglobiny glikowanej (HbA1c) w rozpoznawaniu stanu przedcukrzycowego. Zakres 5,7–6,4 proc. uznano za istotne kryterium wskazujące na podwyższone ryzyko rozwoju cukrzycy. W praktyce oznacza to większy nacisk na wczesne wykrywanie zaburzeń metabolizmu glukozy oraz podejmowanie działań zapobiegających rozwojowi choroby.
Do najważniejszych elementów profilaktyki należą:
- redukcja masy ciała u osób z nadwagą lub otyłością,
- zwiększenie aktywności fizycznej,
- monitorowanie czynników ryzyka sercowo-naczyniowego,
- w wybranych przypadkach stosowanie leków inkretynowych.
W zaleceniach wskazano również, że agoniści receptora GLP-1 oraz podwójni agoniści GIP/GLP-1 mogą zmniejszać ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2 u osób ze stanem przedcukrzycowym i wysokim wskaźnikiem BMI.
Monitorowanie glukozy CGM w nowych zaleceniach. Technologia coraz ważniejsza w leczeniu cukrzycy
Nowe wytyczne rozszerzają także zalecenia dotyczące stosowania systemów ciągłego monitorowania glukozy (CGM). Rozwiązania te pozwalają na bieżące śledzenie poziomu glukozy we krwi i mogą wspierać podejmowanie decyzji terapeutycznych. Zgodnie z zaleceniami systemy CGM mogą być rozważane nie tylko u osób stosujących intensywną insulinoterapię, lecz także w innych schematach leczenia. Jednocześnie podkreślono konieczność stosowania systemów spełniających określone standardy jakości i bezpieczeństwa.
Automatyczne podawanie insuliny (AID). Nowe zalecenia dla osób z cukrzycą typu 1
W wytycznych zwrócono uwagę także na rozwój technologii automatycznego podawania insuliny (AID). Systemy te łączą pompę insulinową z algorytmami analizującymi dane z sensorów glukozy i automatycznie dostosowującymi dawkę insuliny. Polskie Towarzystwo Diabetologiczne wskazuje, że systemy AID powinny być proponowane osobom z cukrzycą typu 1, a decyzja o ich zastosowaniu powinna być podejmowana wspólnie z pacjentem.
Pod uwagę należy brać m.in.:
- możliwości refundacji,
- dostępność technologii,
- gotowość pacjenta do korzystania z systemu,
- konieczność edukacji terapeutycznej.
Cholesterol u osób z cukrzycą. Nowe cele LDL w zaleceniach diabetologów
Zalecenia na 2026 r. aktualizują także docelowe wartości lipidów u pacjentów z cukrzycą, w zależności od poziomu ryzyka sercowo-naczyniowego. Dla osób z bardzo wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym wskazano m.in.:
- LDL-C poniżej 55 mg/dl oraz redukcję o co najmniej 50 proc. względem wartości wyjściowej,
- docelowe nie-HDL-C poniżej 85 mg/dl.
W przypadku pacjentów z wysokim ryzykiem celem jest LDL-C poniżej 70 mg/dl, natomiast u osób z umiarkowanym ryzykiem – poniżej 100 mg/dl. Wprowadzono również kategorię ekstremalnie wysokiego ryzyka sercowo-naczyniowego, dla której zaproponowano jeszcze niższy cel LDL-C – poniżej 40 mg/dl.
Ile kroków dziennie przy cukrzycy? Nowe zalecenia mówią o 6000–10 000 kroków
W nowych zaleceniach zwrócono uwagę na znaczenie regularnej aktywności fizycznej w leczeniu cukrzycy i profilaktyce powikłań. Wskazano również orientacyjne cele dotyczące liczby kroków dziennie:
- około 10 tys. kroków dziennie – jako cel dla bardziej aktywnych osób z cukrzycą,
- 6000–8000 kroków dziennie – zakres, który może przynosić korzyści zdrowotne u osób po 60. roku życia.
Zalecenia podkreślają, że urządzenia monitorujące aktywność, takie jak opaski fitness czy smartwatche, mogą pomagać w utrzymaniu regularnej aktywności.
Opieka nad pacjentem z cukrzycą w nowych zaleceniach. Edukacja, badania i wsparcie psychologiczne
Nowe wytyczne akcentują także potrzebę kompleksowego podejścia do opieki nad osobami z cukrzycą. Obejmuje ono nie tylko leczenie farmakologiczne, lecz także edukację pacjenta, profilaktykę powikłań i wsparcie psychologiczne.
Zaleca się m.in.:
- coroczną ocenę tzw. stresu cukrzycowego,
- monitorowanie funkcji poznawczych u osób starszych,
- regularne badania w kierunku powikłań sercowo-naczyniowych, nerkowych i okulistycznych.
Wskazano również, że zmiana schematu insulinoterapii powinna być zawsze połączona z ponowną edukacją terapeutyczną.
Źródła
- Polskie Towarzystwo Diabetologiczne – Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u osób z cukrzycą 2026
- European Medicines Agency – informacje dotyczące teplizumabu
- Materiały i omówienia zaleceń PTD 2026 w literaturze diabetologicznej
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu