Po 75. urodzinach część seniorów wpada w prostą, ale kosztowną pułapkę. ZUS zaczyna wypłacać dodatek pielęgnacyjny, a gmina nadal może przelewać zasiłek pielęgnacyjny. Tych dwóch świadczeń nie wolno jednak pobierać jednocześnie, więc brak zgłoszenia może skończyć się żądaniem zwrotu pieniędzy. Jak tego uniknąć?
W praktyce problem pojawia się najczęściej wtedy, gdy senior po 75. roku życia zaczyna automatycznie otrzymywać dodatek pielęgnacyjny z ZUS, a jednocześnie nadal pobiera zasiłek z gminy.
Dlaczego nie można pobierać jednocześnie zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku pielęgnacyjnego z ZUS
Polskie przepisy przewidują dwa różne świadczenia wspierające osoby wymagające opieki: zasiłek pielęgnacyjny oraz dodatek pielęgnacyjny. Mimo podobnej nazwy są one częścią dwóch odrębnych systemów wsparcia.
Najważniejsza zasada jest prosta: jedna osoba nie może otrzymywać obu świadczeń jednocześnie. Jeżeli ktoś nabędzie prawo do dodatku pielęgnacyjnego z ZUS, automatycznie traci prawo do zasiłku pielęgnacyjnego z gminy. Wynika to z przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych.
W praktyce oznacza to, że:
- zasiłek pielęgnacyjny jest wypłacany przez gminę lub ośrodek pomocy społecznej,
- dodatek pielęgnacyjny wypłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych razem z emeryturą lub rentą,
- po uzyskaniu prawa do dodatku zasiłek z gminy powinien zostać wstrzymany.
Jeżeli świadczeniobiorca nie poinformuje gminy o zmianie sytuacji, może dojść do wypłaty pieniędzy, które według prawa są nienależne.
Dodatek pielęgnacyjny z ZUS po 75. roku życia – kiedy ZUS przyznaje go automatycznie
Najwięcej problemów pojawia się w momencie ukończenia przez seniora 75 lat. Wtedy ZUS przyznaje dodatek pielęgnacyjny z urzędu – bez składania wniosku. Dla wielu osób oznacza to nagłą zmianę źródła świadczenia. Do tej pory mogli otrzymywać zasiłek pielęgnacyjny z gminy, ale po uzyskaniu dodatku z ZUS obowiązują już inne zasady.
Komu przysługuje dodatek pielęgnacyjny z ZUS w 2026 roku
Dodatek pielęgnacyjny przysługuje osobom, które:
- ukończyły 75 lat,
- albo zostały uznane za całkowicie niezdolne do pracy oraz samodzielnej egzystencji.
Ile wynosi dodatek pielęgnacyjny od 1 marca 2026 roku
Od marca 2026 r. podstawowa wysokość dodatku wynosi 366,68 zł miesięcznie i jest waloryzowana razem z emeryturami i rentami. W przypadku inwalidów wojennych uznanych za całkowicie niezdolnych do pracy i samodzielnej egzystencji kwota jest wyższa i przekracza 550 zł miesięcznie.
Co ważne, świadczenie:
- jest wypłacane razem z emeryturą lub rentą,
- nie podlega opodatkowaniu ani składce zdrowotnej,
- trafia do seniora automatycznie po ukończeniu 75 lat.
Zasiłek pielęgnacyjny z gminy – kto może go dostać i ile wynosi
Zasiłek pielęgnacyjny należy do systemu świadczeń rodzinnych i ma inny charakter niż dodatek z ZUS. Jego celem jest częściowe pokrycie kosztów opieki nad osobą, która nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować.
Komu przysługuje zasiłek pielęgnacyjny w 2026 roku?
Świadczenie to przysługuje m.in.:
- niepełnosprawnym dzieciom,
- osobom powyżej 16 lat ze znacznym stopniem niepełnosprawności,
- osobom z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, jeśli niepełnosprawność powstała przed 21. rokiem życia,
- osobom, które ukończyły 75 lat.
W przeciwieństwie do dodatku z ZUS, o zasiłek trzeba złożyć wniosek w gminie lub ośrodku pomocy społecznej.
Ile wynosi zasiłek pielęgnacyjny w 2026 roku?
Wysokość zasiłku pielęgnacyjnego wynosi obecnie 215,84 zł miesięcznie i – w odróżnieniu od dodatku – nie jest objęta coroczną waloryzacją. To jedna z największych kontrowersji wokół tego świadczenia - od 7 lat nie został od podwyższony, mimo że podlega on weryfikacji co trzy lata (ostatnia była w 2024 r.).
Dodatek pielęgnacyjny z ZUS a zasiłek pielęgnacyjny z gminy – najważniejsze różnice [TABELA]
Dodatek pielęgnacyjny jest wyższy od zasiłku. Różnica to ponad 150 zł miesięcznie.
Kryterium | Dodatek pielęgnacyjny | Zasiłek pielęgnacyjny |
|---|---|---|
Instytucja wypłacająca | ZUS | gmina / MOPS / GOPS |
Wysokość świadczenia (2026) | 366,68 zł miesięcznie | 215,84 zł miesięcznie |
Waloryzacja | tak – razem z emeryturami | brak waloryzacji |
Wniosek | nie zawsze – po 75 latach przyznawany automatycznie | zawsze wymagany |
Komu przysługuje | emerytom lub rencistom po 75 latach albo osobom całkowicie niezdolnym do pracy i samodzielnej egzystencji | osobom z niepełnosprawnością lub seniorom 75+ bez dodatku z ZUS |
Możliwość łączenia | nie | nie |
Jak zgłosić w gminie dodatek pielęgnacyjny z ZUS i zrezygnować z zasiłku
Jeżeli osoba pobierająca zasiłek pielęgnacyjny z gminy uzyska prawo do dodatku pielęgnacyjnego z ZUS, powinna niezwłocznie poinformować o tym urząd gminy lub ośrodek pomocy społecznej.
W praktyce wystarczy:
- zgłosić się do MOPS, GOPS lub urzędu gminy, który wypłaca zasiłek,
- złożyć krótkie oświadczenie o przyznaniu dodatku pielęgnacyjnego,
- dołączyć dokument potwierdzający decyzję ZUS (jeśli jest wymagany).
Po zgłoszeniu gmina powinna wydać decyzję o zakończeniu wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego.
Ważne
Warto pamiętać, że ZUS nie przekazuje automatycznie takich informacji do samorządów. Oznacza to, że obowiązek poinformowania gminy spoczywa na świadczeniobiorcy.
Co grozi za pobieranie dodatku i zasiłku pielęgnacyjnego jednocześnie
Jeżeli osoba pobiera jednocześnie zasiłek pielęgnacyjny i dodatek pielęgnacyjny, gmina może uznać wypłacony zasiłek za nienależnie pobrane świadczenie. W takiej sytuacji urząd ma prawo:
- wydać decyzję o zwrocie pieniędzy,
- zażądać oddania całej kwoty wypłaconej w okresie podwójnego pobierania,
- doliczyć odsetki ustawowe.
Przy obecnej wysokości zasiłku oznacza to, że roczny zwrot może wynieść ponad 2500 zł. Dlatego osoby, które zaczęły otrzymywać dodatek pielęgnacyjny z ZUS, powinny jak najszybciej sprawdzić, czy gmina nadal nie wypłaca im zasiłku.
FAQ: Najważniejsze pytania seniorów o zasiłek i dodatek pielęgnacyjny
Czy można jednocześnie pobierać zasiłek pielęgnacyjny i dodatek pielęgnacyjny?
Nie. Przepisy wyraźnie zabraniają łączenia obu świadczeń.
Czy dodatek pielęgnacyjny po 75. roku życia trzeba wnioskować w ZUS?
Nie. W większości przypadków ZUS przyznaje go automatycznie.
Czy gmina sama dowie się o dodatku z ZUS?
Nie zawsze. ZUS nie przekazuje automatycznie informacji o przyznaniu dodatku, dlatego trzeba samodzielnie powiadomić gminę.
Ile wynosi różnica między świadczeniami?
W 2026 r. dodatek pielęgnacyjny wynosi 366,68 zł miesięcznie, a zasiłek pielęgnacyjny 215,84 zł.
Podstawa prawna
- Ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (art. 75–77).
- Ustawa z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (art. 16).
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu