Właściciele mieszkań we wspólnotach mieszkaniowych mogą zyskać nowe narzędzia do sprawdzania zarządców nieruchomości. Rząd chce utworzyć publiczny rejestr osób wykonujących ten zawód, przywrócić system odpowiedzialności zawodowej i wprowadzić surowe sankcje za naruszenie przepisów. Na razie są to propozycje zawarte w projekcie ustawy.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii przygotowało projekt zmian w ustawie o gospodarce nieruchomościami (UD438). Projekt jest próbą odwrócenia zmian wprowadzonych ponad dekadę temu. W 2014 r. zrezygnowano z państwowych licencji dla zarządców nieruchomości i zlikwidowano system odpowiedzialności zawodowej. Zdaniem autorów projektu obecne przepisy nie pozwalają skutecznie weryfikować kompetencji osób wykonujących ten zawód, dlatego proponują utworzenie centralnego rejestru i przywrócenie nadzoru zawodowego.
Skargi na zarządców nieruchomości. Rząd wskazuje powody zmian
Autorzy projektu wskazują, że obecnie praktycznie jedynymi formalnymi wymogami wobec zarządcy nieruchomości są prowadzenie działalności gospodarczej, zawarcie umowy z właścicielem nieruchomości oraz posiadanie obowiązkowego ubezpieczenia OC. Nie istnieje natomiast jednolity system weryfikacji kompetencji ani państwowy rejestr osób wykonujących ten zawód.
W uzasadnieniu podkreślono również, że do ministerstwa trafiają skargi dotyczące jakości usług świadczonych przez niektórych zarządców. Wśród najczęściej zgłaszanych problemów wymieniono np.: utrudnianie dostępu do dokumentacji finansowej, tworzenie nierzetelnych planów gospodarczych, brak odpowiedzi na pytania właścicieli lokali, odrzucanie inicjatyw zgłaszanych przez mieszkańców.
Zdaniem projektodawców obecny system sprawia, że osoby niezadowolone z działań zarządcy często mogą dochodzić swoich praw jedynie przed sądem, co wiąże się z kosztami i długim czasem oczekiwania na rozstrzygnięcie.
Centralny Rejestr Zarządców Nieruchomości. Kto będzie mógł wykonywać zawód?
Jedną z najważniejszych zmian ma być utworzenie Centralnego Rejestru Zarządców Nieruchomości prowadzonego przez ministra właściwego do spraw budownictwa. Projekt zakłada, że wykonywanie zawodu będzie możliwe wyłącznie po uzyskaniu wpisu do tego rejestru. Aby go otrzymać, kandydat będzie musiał złożyć wniosek, wnieść opłatę oraz spełnić określone warunki, w tym posiadać pełną zdolność do czynności prawnych i spełnić wymóg niekaralności za określone przestępstwa.
Publiczny rejestr zarządców nieruchomości. Jakie dane będą dostępne?
Rejestr ma być publicznie dostępny na stronie internetowej ministerstwa. Projekt przewiduje, że w Centralnym Rejestrze Zarządców Nieruchomości znajdą się m.in. informacje o posiadanym ubezpieczeniu OC oraz dane o podmiotach, na rzecz których zarządca świadczy usługi. Zarządcy będą również zobowiązani do bieżącego aktualizowania tych informacji.
Jak będzie wyglądać odpowiedzialność zawodowa zarządców nieruchomości?
Ponadto przywrócony ma zostać system odpowiedzialności zawodowej. Postępowania mają być prowadzone przez ministra właściwego do spraw budownictwa, a sprawami zajmie się specjalnie powołana Komisja do spraw Odpowiedzialności Zawodowej Zarządców Nieruchomości.
Co do zasady postępowanie będzie wszczynane na wniosek strony umowy o zarządzanie nieruchomością po wniesieniu opłaty. W wyjątkowych przypadkach minister będzie mógł wszcząć je z urzędu. Skarżący ma być stroną postępowania, co - według projektu - ma ułatwić także polubowne rozwiązywanie sporów.
Jakie kary grożą zarządcom nieruchomości według projektu?
Jeżeli zarządca dopuści się naruszenia przepisów, projekt przewiduje możliwość zastosowania jednej lub kilku sankcji. W katalogu kar znalazły się:
- upomnienie,
- nagana,
- czasowe wykreślenie z rejestru,
- całkowity zakaz wykonywania zawodu,
- kara pieniężna do sześciokrotności przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, która będzie mogła zostać orzeczona także łącznie z innymi karami.
Dodatkowo projekt zakłada możliwość nałożenia administracyjnej kary pieniężnej do 50 tys. zł m.in. za podawanie nieprawdziwych informacji w rejestrze lub ich nieaktualizowanie. Sankcje mają również grozić za wykonywanie czynności zarządcy bez wymaganego wpisu do rejestru.
Kiedy nowe przepisy dla zarządców nieruchomości mogą wejść w życie?
Na razie są to wyłącznie założenia. Projekt został wpisany do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów, a jego przyjęcie przez rząd planowane jest na IV kwartał 2026 r. Ostateczny kształt przepisów może jeszcze ulec zmianie w toku procesu legislacyjnego.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu