Duża zmiana przy kupnie mieszkań. Kontrowersyjna praktyka pośredników może przejść do historii

To jedna z największych planowanych zmian na rynku nieruchomości od lat. Zgodnie z założeniami projektu pośrednik miałby reprezentować interes wyłącznie strony, z którą zawarł umowę, i nie mógłby pobierać prowizji od obu uczestników tej samej transakcji. Resort zapowiada też nowe obowiązki dla pośredników i większą kontrolę nad ich działalnością.

Koniec podwójnej prowizji przy sprzedaży i wynajmie nieruchomości

Obecnie często pośrednik pobiera prowizję zarówno od sprzedającego, jak i od kupującego lub od wynajmującego i najemcy. Takie rozwiązanie od lat budzi wątpliwości. Zmiana ma na celu ograniczyć niepożądane praktyki polegające na „wymuszaniu” zawierania umów pośrednictwa z osobami, które nie są zainteresowane korzystaniem z usług pośrednictwa.

Założenia projektu przewidują wprowadzenie zasady, zgodnie z którą pośrednik nieruchomości będzie mógł otrzymywać wynagrodzenie tylko od strony, z którą zawarł umowę.

Pokazanie mieszkania bez obowiązkowego podpisywania umowy

Projekt odnosi się również do sytuacji, z którymi spotyka się wielu kupujących i najemców. Chodzi o przypadki, gdy osoba zainteresowana nieruchomością znajduje ogłoszenie samodzielnie, ale przed obejrzeniem mieszkania musi podpisać umowę pośrednictwa i zobowiązać się do zapłaty prowizji. Ministerstwo wskazuje, że takie działania budzą liczne zastrzeżenia. Projektowane przepisy mają ograniczyć tego typu praktyki.

Jakie obowiązki będzie miał pośrednik nieruchomości po zmianach?

Obowiązujące przepisy określają jedynie podstawowe zasady wykonywania zawodu pośrednika. W praktyce zakres usług często zależy od treści konkretnej umowy. Projekt zakłada stworzenie ustawowego katalogu minimalnych czynności, które pośrednik będzie musiał wykonać niezależnie od zapisów umowy. Klient ma dzięki temu wiedzieć, jakich działań może oczekiwać i za co faktycznie płaci.

Koniec kopiowania ogłoszeń bez zgody właściciela

Ponadto Ministerstwo chce wprowadzić zakaz zamieszczania ogłoszeń przez pośrednika bez wcześniejszego zawarcia umowy z właścicielem nieruchomości. Ma to ograniczyć przypadki kopiowania ofert publikowanych przez właścicieli oraz powielania ogłoszeń zawierających różne informacje dotyczące tej samej nieruchomości.

Ogłoszenia mieszkań od pośredników mają być wyraźnie oznaczane

Projekt przewiduje również obowiązek wyraźnego oznaczania ogłoszeń publikowanych przez pośredników. Osoba przeglądająca ofertę będzie od początku wiedziała, czy ma do czynienia bezpośrednio z właścicielem nieruchomości, czy z biurem pośrednictwa.

Inspekcja Handlowa skontroluje biura nieruchomości i pośredników

Założenia przewidują także rozszerzenie uprawnień Inspekcji Handlowej. Organ miałby kontrolować m.in., czy pośrednicy prawidłowo informują klientów o warunkach współpracy, wykonują wymagane czynności, nie pobierają prowizji od obu stron transakcji oraz przestrzegają zasad publikowania ogłoszeń. W przypadku stwierdzenia naruszeń możliwe byłoby nakładanie kar oraz wydawanie nakazów zaprzestania niezgodnych z prawem praktyk.

Kiedy mogą wejść w życie nowe przepisy dla pośredników nieruchomości?

Na razie są to założenia do projektu ustawy oznaczonego numerem UD424. Dokument znajduje się na wczesnym etapie prac legislacyjnych.

Zgodnie z harmonogramem projekt ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w trzecim kwartale 2026 roku. Dopiero później trafi do parlamentu.

Co ma się zmienić - podsumowanie

• pośrednik nie będzie mógł pobierać prowizji od obu stron transakcji,
• pokazanie nieruchomości nie będzie mogło być uzależnione od podpisania umowy pośrednictwa,
• ogłoszenia będą musiały jasno wskazywać, że pochodzą od pośrednika,
• publikacja oferty bez umowy z właścicielem ma zostać zakazana,
• Inspekcja Handlowa otrzyma nowe uprawnienia kontrolne,
• za naruszenia mają grozić kary finansowe.