Wykupują miejsca na cmentarzu, stawiają nagrobki, tak niektórzy porządkują swoje sprawy na wypadek śmierci. Niektórzy idą dalej i regulują też kwestie finansowe. Wydają dyspozycje dotyczące bankowego konta, dzięki czemu, bez postępowania spadkowego, rodzina zyskuje szybki dostęp do dużej sumy pieniędzy. Nie wszyscy o takiej możliwości wiedzą.
Problem polega na tym, że po śmierci właściciela rachunku bankowego dostęp do zgromadzonych na nim pieniędzy zostaje ograniczony. Środki wchodzą bowiem do masy spadkowej i mogą zostać wypłacone dopiero po zakończeniu postępowania spadkowego. Nawet współwłaściciel konta nie zawsze ma swobodny dostęp do całej zgromadzonej kwoty.
Bankowa dyspozycja pozwala szybko wypłacić pieniądze
Przepisy przewidują jednak rozwiązanie, które może znacznie ułatwić sytuację najbliższych. Jest nim dyspozycja wkładem na wypadek śmierci, składana w banku przez właściciela rachunku.
Dzięki niej wskazane osoby mogą otrzymać określoną część pieniędzy zgromadzonych na koncie bez konieczności czekania na zakończenie postępowania spadkowego. Dyspozycję można ustanowić dla środków znajdujących się na rachunkach oszczędnościowo-rozliczeniowych, rachunkach oszczędnościowych oraz lokatach terminowych. To właściciel rachunku decyduje, komu i w jakiej wysokości mają zostać przekazane pieniądze.
Nie każdy może zostać wskazany
Możliwość skorzystania z dyspozycji została ograniczona wyłącznie do najbliższych członków rodziny. Bank może wypłacić środki wskazanemu małżonkowi, rodzicom, dziadkom i pradziadkom, dzieciom, wnukom i prawnukom oraz rodzeństwu.
Osoby wymienione w dyspozycji nie przejmują rachunku bankowego ani zobowiązań z nim związanych. Otrzymują jedynie prawo do wypłaty wskazanej kwoty, co pozwala szybko zdobyć środki potrzebne na pokrycie bieżących wydatków czy kosztów związanych z organizacją pogrzebu.
Obowiązuje limit wypłacanych środków
Choć dyspozycja może znacząco pomóc rodzinie, przepisy wprowadzają ograniczenie wysokości wypłaty. Łączna kwota przekazana wszystkim wskazanym osobom nie może przekroczyć dwudziestokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, bez uwzględniania nagród z zysku.
W 2026 roku oznacza to limit wynoszący nieco ponad 190 tys. zł. To kwota, która dla wielu rodzin może stanowić istotne wsparcie finansowe w pierwszych tygodniach po śmierci bliskiej osoby.
Zobacz też: Niejasne prawo obciąża państwo, a nie podatnika. Spór z fiskusem nie dowodzi przestępstwa skarbowego
Decyzję można w każdej chwili zmienić
Ustanowienie dyspozycji nie oznacza, że decyzja pozostaje nieodwracalna. Właściciel rachunku może w dowolnym momencie zmienić osoby uprawnione, wysokość przekazywanych środków albo całkowicie odwołać dyspozycję. Wystarczy złożyć odpowiednie oświadczenie w banku.
Do wygaśnięcia dyspozycji może dojść również automatycznie, na przykład po zamknięciu rachunku lub wypłaceniu z niego wszystkich pieniędzy. Jeżeli właściciel konta nie ustanowi dyspozycji na wypadek śmierci, środki zgromadzone na rachunku staną się częścią spadku. Oznacza to konieczność przeprowadzenia postępowania spadkowego i znacznie dłuższe oczekiwanie na możliwość skorzystania z pieniędzy pozostawionych przez zmarłego.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu