Od 13 kwietnia 2026 r. zmieniają się zasady L4 – pracownicy zyskają więcej swobody, ale też łatwiej stracą zasiłek. Wystarczy, że ZUS przyłapie ich na jednej aktywności, która zostanie uznana za „pracę” lub sprzeczną z leczeniem, żeby stracili świadczenie nawet za cały okres zwolnienia.
Rewolucja w L4 od 13 kwietnia. Jeden błąd i pracownik straci zasiłek
Od poniedziałku 13 kwietnia 2026 r. wchodzą w życie przepisy ustawy z 18 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw. Nowe regulacje mają porządkują zasady korzystania z chorobowego i jednocześnie zaostrzają reguły kontroli. W praktyce oznacza to jedno: pracownicy mogą więcej, ale też szybciej mogą stracić prawo do zasiłku – nawet za cały okres zwolnienia.
Nowe zasady L4 od 13 kwietnia – co się zmienia w zwolnieniach chorobowych?
Od poniedziałku obowiązują tylko dwie główne sytuacje, w których świadczenie może zostać odebrane przez ZUS. Chodzi o:
- wykonywanie pracy zarobkowej,
- podejmowanie aktywności niezgodnej z celem zwolnienia.
Usunięto natomiast wcześniejsze wątpliwe przesłanki. Jakie? Przykładowo przebywanie pod innym adresem niż wskazany na L4.
Co oznacza „praca zarobkowa” na L4 według nowych przepisów?
Nowe przepisy jasno wskazują, że: pracą zarobkową jest każda czynność mająca charakter zarobkowy, niezależnie od stosunku prawnego będącego podstawą jej wykonania, z wyłączeniem czynności incydentalnych, których podjęcia w okresie zwolnienia od pracy wymagają istotne okoliczności. Istotną okolicznością nie może być polecenie pracodawcy. Nowe przepisy znacząco rozszerzają sposób rozumienia pracy zarobkowej podczas zwolnienia lekarskiego. Liczy się nie forma zatrudnienia, ale sam fakt wykonywania czynności nastawionych na zarobek.
- nie ma znaczenia, czy jest to etat, umowa zlecenie czy działalność gospodarcza,
- nawet drobne działania mogą zostać uznane za pracę, jeśli mają charakter zarobkowy.
Ważne
Uwaga: polecenie służbowe nie chroni pracownika. W praktyce oznacza to, że jeśli wykona czynność na L4, nawet jeśli ktoś mu kazał coś zrobić, nadal ryzykuje utratę zasiłku chorobowego.
Zmiany w L4: Czy pracownik może odebrać telefon lub odpisać na maila?
Nowelizacja nie wprowadza obowiązku dyspozycyjności pracownika na L4. Co to oznacza w praktyce?
- Pracownik nie musi odbierać telefonu ani odpowiadać na e-maile służbowe w trakcie zwolnienia chorobowego.
- Jednorazowa, incydentalna czynność (np. przekazanie ważnej informacji) jest dopuszczalna.
- Ale jeśli przerodzi się to w realne wykonywanie pracy – ZUS może uznać to za naruszenie.
Co wolno robić pracownikowi na zwolnieniu lekarskim?
Nowe przepisy rozwiewają wiele mitów na temat tego, co można robić na L4, a czego nie. Od poniedziałku na zwolnieniu chorobowym będzie można wykonywać zwykłe czynności życia codziennego, takie jak:
- wyjście do apteki,
- podstawowe zakupy,
- wizyta u lekarza,
- poruszanie się poza domem (jeśli stan zdrowia na to pozwala).
Czego nie wolno robić pracownikowi na L4?
Zakazane są wszystkie działania, które mogą utrudniać leczenie i wydłużać rekonwalescencję. Przykłady ryzykownych zachowań:
- remont mieszkania,
- intensywne podróże,
- aktywność fizyczna niezgodna ze stanem zdrowia,
- praca „na czarno” lub zdalna.
Kontrole pracowników na L4 będą częstsze i dokładniejsze
Nowe przepisy wzmacniają uprawnienia kontrolne Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz pracodawców. Co się zmieni? Kontrolerzy mogą teraz:
- wylegitymować pracownika,
- wejść do miejsca pobytu zatrudnionego,
- zbierać informacje od pracownika, pracodawcy i lekarza,
- sporządzać protokoły i weryfikować wyjaśnienia.
Ważne: Brak w domu chorego pracownika nie oznacza automatycznie problemów – ale trzeba umieć to uzasadnić (np. wizytą u lekarza). Brak wyjaśnień może skutkować utratą świadczenia.
Źródło:
- Ustawa z 18 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw
- www.grantthornton.pl
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu