Wciąż są pracodawcy, którzy traktują takie uwagi jako niewinne komplementy, prawo pracy jest nieubłagane: komentarze na temat wyglądu podwładnego, to prosta droga przede wszystkim do zarzutu o dyskryminację lub molestowanie seksualne. Dowiedz się, kiedy komplementy stają się naruszeniem prawa i jak skutecznie ubiegać się o odszkodowanie i zadośćuczynienie.
Komplement czy dyskryminacja? Cienka granica w Kodeksie pracy
Pracownik czuje dyskomfort, gdy szef ocenia i komentuje jego wygląd zewnętrzny? To naruszenie jego praw. Zgodnie z prawem komentarz przełożonego o wyglądzie podwładnego, nawet ten z pozoru niewinny i szczery, może rodzić konsekwencje prawne.
Prawo pracy jasno wskazuje, że szef ma obowiązek równego traktowania wszystkich zatrudnionych oraz powstrzymywania się od zachowań mogących prowadzić do dyskryminacji czy molestowania. Nawet jeden komentarz o wyglądzie może uruchomić lawinę roszczeń, która zakończy się w sądzie.
Równe traktowanie to obowiązek każdego pracodawcy
Zgodnie z art. 18[3a] Kodeksu pracy pracodawca ma obowiązek równego traktowania pracowników. Oznacza to zakaz dyskryminowania ich w jakikolwiek sposób – zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio. Pracownicy powinni być traktowani jednakowo w szczególności w zakresie:
- nawiązania i rozwiązania stosunku pracy,
- warunków zatrudnienia,
- awansowania,
- dostępu do szkoleń podnoszących kwalifikacje zawodowe.
Zgodnie z przepisami niedopuszczalne jest różnicowanie pracowników zwłaszcza ze względu m.in. na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, a także rodzaj umowy czy wymiar czasu pracy.
W praktyce oznacza to, że komentowanie atutów fizycznych pracownicy to stąpanie po cienkim lodzie. Dlaczego? Bo prawo widzi w tym potencjalne różnicowanie pracowników ze względu na płeć.
Komentarz o wyglądzie pracownika może być dyskryminacją
Komplement na temat nóg może być uznany jako sformułowanie o podtekście seksualnym, co z kolei może prowadzić do odpowiedzialności prawnej. W pierwszej kolejności można rozważać zarzut dyskryminacji ze względu na płeć. Czego może domagać się w takiej sytuacji pracownik?
- W takim wypadku może dochodzić od pracodawcy odszkodowania za nierówne traktowanie. Wysokość odszkodowania uregulowana jest w kodeksie pracy i wynosi kwotę nie niższą niż minimalne wynagrodzenie za pracę – mówi Milena Markiewicz-Jurzyńska, radczyni prawna prowadząca własną kancelarię.
Odszkodowanie za komentarz o wyglądzie – ile można zyskać w 2026 roku?
- Minimalna wysokość odszkodowania za nierówne traktowanie: Od 1 stycznia 2026 r. minimalne wynagrodzenie za pracę w Polsce wynosi 4806 zł brutto.
- Maksymalna wysokość: nie istnieje.
Gdy komentarze się powtarzają w grę wchodzi molestowanie
Jeśli podobne uwagi na temat wyglądu podwładnego pojawiają się wielokrotnie, zachowanie pracodawcy może zostać uznane za molestowanie seksualne. Jak podkreśla radczyni prawna, molestowanie stanowi formę dyskryminacji polegającą na niepożądanym zachowaniu o charakterze seksualnym, które powoduje u pracownika poczucie zakłopotania, poniżenia lub ośmieszenia. Obejmuje zachowania:
- Werbalne (komentarze, propozycje, „żarty”).
- Niewerbalne (gesty, spojrzenia, naruszanie przestrzeni osobistej).
Z orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że za molestowanie seksualne mogą zostać uznane między innymi:
- komentarze na temat wyglądu zewnętrznego.
- aluzje seksualne.
- sprośne dowcipy.
- Za nie również pracownik może otrzymać odszkodowanie. Zgodnie z przepisami jego wysokość nie można być niższa niż minimalne wynagrodzenie za pracę – informuje Milena Markiewicz-Jurzyńska.
Kiedy komplementy stają się molestowaniem? Wyrok Sądu Najwyższego rozwiewa wątpliwości
Ważne: W sporach dotyczących molestowania seksualnego pracownik musi najpierw wskazać, że doszło do zachowania o charakterze seksualnym i że nie akceptował takiego traktowania. Wówczas ciężar dowodu przechodzi na pracodawcę, który powinien wykazać, że nie doszło do naruszenia zasady równego traktowania (wyrok Sądu Najwyższego z 7 listopada 2018 r., sygn. akt II PK 229/17).
Nie tylko Kodeks pracy. Jak podwyższyć kwotę odszkodowania?
Na tym nie koniec. Pracownik ma prawo łączyć roszczenia z:
- Naruszeniem dóbr osobistych (godność, prywatność).
- Zadośćuczynieniem za doznaną krzywdę.
- Odszkodowaniem za mobbing (w skrajnych, uporczywych przypadkach).
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu