W debacie publicznej pojawiła się idea stałego świadczenia wypłacanego każdemu obywatelowi, niezależnie od jego sytuacji życiowej i zawodowej. Projektowany pilotaż zakładał wypłatę świadczenia w wysokości 50 proc. aktualnej kwoty minimalnego wynagrodzenia brutto. Przy obecnych stawkach oznaczałoby to kwotę 2403 zł miesięcznie dla każdego uprawnionego uczestnika programu. Co zdecydował Sejm w tej sprawie?
W połowie 2025 r. do Sejmu wpłynęła petycja wzywająca do uruchomienia pilotażowego programu bezwarunkowego dochodu podstawowego. Jak podał „Rynek Zdrowia", pomysł polegał na zapewnieniu uprawnionym osobom regularnego wsparcia finansowego, wypłacanego bez względu na osiągane dochody i wykonywaną pracę. Koncepcja ta ostatecznie nie zyskała akceptacji ani w parlamencie, ani w rządzie. Ministerstwo Finansów odcięło się od projektu, a sejmowa komisja jednogłośnie zamknęła sprawę.
Czym jest bezwarunkowy dochód podstawowy?
Bezwarunkowy dochód podstawowy (BDP) to rozwiązanie, które polega na regularnym wypłacaniu określonej kwoty każdemu obywatelowi, bez względu na jego sytuację finansową czy status na rynku pracy. Celem tego mechanizmu jest zagwarantowanie wszystkim minimalnego poziomu bezpieczeństwa ekonomicznego. Założenia wprowadzenia BDP obejmują również uproszczenie obecnego systemu świadczeń społecznych, zwiększenie swobody w podejmowaniu decyzji dotyczących zatrudnienia czy ograniczenie skali ubóstwa.
2403 zł miesięcznie dla każdego: Na jakich zasadach?
Projektowany pilotaż zakładał wypłatę świadczenia w wysokości 50 proc. aktualnej kwoty minimalnego wynagrodzenia brutto. Przy obecnych stawkach oznaczałoby to kwotę 2403 zł miesięcznie dla każdego uprawnionego uczestnika programu.
Prawo do otrzymywania świadczenia miałyby przysługiwać obywatelom od 3. roku życia. W przypadku dzieci w wieku od 3 do 5 lat rodzice mogliby dobrowolnie zadecydować o udziale w programie, ponieważ ta grupa wiekowa objęta jest już innymi formami wsparcia.
Wprowadzenie BDP a zmiany w systemie świadczeń. Na czym miałyby polegać?
Wniosek zakładał, że wprowadzenie dochodu podstawowego wymagałoby przebudowy obecnego systemu świadczeń. Rozważano m.in. zrezygnowanie z części funkcjonujących programów wsparcia, takich jak 800 plus oraz trzynasta i czternasta emerytura.
W sprawie stanowisko zajęło Ministerstwo Finansów. Resort poinformował, że nie prowadzi obecnie prac nad przepisami, które umożliwiłyby wdrożenie bezwarunkowego dochodu podstawowego, ani nie planuje realizacji takiego programu. Podkreślano, że uruchomienie tak obszernego przedsięwzięcia wymagałoby wskazania stabilnych i odpowiednio dużych źródeł finansowania.
Sejm zdecydował jednogłośnie
Propozycja nie spotkała się z akceptacją parlamentarzystów. Sejmowa Komisja do Spraw Petycji jednogłośnie podjęła decyzję o jej nieuwzględnieniu, co zakończyło dalsze procedowanie dokumentu.
Ile wyniesie "czternastka" w 2026 r. i kiedy będzie wypłacana?
"Czternastkę" w 2026 r. emeryci otrzymają we wrześniu. Jej kwota jest równa najniższej emeryturze w danym roku, zatem tegoroczne świadczenie wyniesie 1978,49 brutto. Pełną sumę otrzymają osoby, których podstawowe świadczenie emerytalne nie przekracza kwoty 2900 brutto. Jeśli ich emerytury są wyższe, "czternastkę" otrzymają pomniejszoną zgodnie z zasadą "złotówka za złotówkę".
Podsumowanie
Koncepcja bezwarunkowego dochodu podstawowego zakładała wypłatę 2403 zł miesięcznie każdemu uprawnionemu obywatelowi od 3. roku życia. Projekt przewidywał rezygnację z części dotychczasowych programów socjalnych, takich jak 800+ oraz 13. i 14. emerytura. Ostatecznie jednak inicjatywa upadła. Ministerstwo Finansów odmówiło podjęcia prac nad regulacją, a sejmowa komisja jednogłośnie odrzuciła petycję, kończąc procedowanie dokumentu.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu