Wyjeżdżasz za granicę na urlop, studia lub planujesz krótkie oddelegowanie do pracy? W takich sytuacjach warto wyrobić EKUZ, czyli Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego. Dokument potwierdza prawo do niezbędnego leczenia podczas czasowego pobytu poza Polską. Nie oznacza jednak pełnej darmowej opieki medycznej. Zakres pomocy zależy od przepisów kraju pobytu, a część kosztów pacjent może pokryć z własnej kieszeni.
EKUZ mogą otrzymać osoby zgłoszone do ubezpieczenia zdrowotnego oraz osoby uprawnione do świadczeń finansowanych ze środków publicznych. Karta jest bezpłatna i ważna tylko z dokumentem tożsamości. To ważne zwłaszcza w czasie wakacji, gdy wiele osób traktuje EKUZ jak pełne ubezpieczenie podróżne. W praktyce tak nie jest.
Z artykułu dowiesz się:
- W jakich krajach obowiązuje karta EKUZ?
- Kto może ją otrzymać i na jak długo?
- Jakie są ograniczenia w korzystaniu z EKUZ?
- Za jakie świadczenia medyczne za granicą trzeba dopłacić?
- Jak złożyć wniosek i odebrać kartę?
- Kiedy traci się prawo do posługiwania się EKUZ?
- Co zrobić, jeśli nie zdążysz wyrobić karty przed wyjazdem?
Gdzie działa EKUZ? Jakie są dodatkowe ograniczenia?
Karta obowiązuje w krajach Unii Europejskiej, a także w Islandii, Liechtensteinie, Norwegii, Szwajcarii i Wielkiej Brytanii. Obejmuje również niektóre terytoria zamorskie, m.in. Azory, Maderę, Majorkę i Wyspy Kanaryjskie. Nie obowiązuje natomiast na Wyspach Normandzkich, wyspie Man, w Monako, San Marino i Watykanie.
Trzeba też pamiętać o dodatkowym ograniczeniu, które dotyczy osób niebędących obywatelami państwa UE. W ich przypadku EKUZ nie daje prawa do bezpłatnego leczenia w Islandii, Norwegii, Liechtensteinie, Szwajcarii i Danii.
Co daje karta EKUZ, a czego nie obejmuje?
EKUZ uprawnia do takich świadczeń zdrowotnych, które są niezbędne w stanie zdrowia pacjenta do końca pobytu w danym kraju. Nie refunduje jednak leczenia planowanego.
Kiedy zatem można skorzystać z karty? EKUZ ma zabezpieczać w sytuacjach nagłych albo takich, których nie można odłożyć do powrotu do Polski, ale nie służy do organizowania zaplanowanych zabiegów za granicą. Z karty można skorzystać np.:
- gdy dojdzie do nagłego zachorowania,
- w przypadku zatrucia,
- w sytuacji złamania nogi, ręki itp.,
- gdy dojdzie do udaru,
- zawału,
- bólu zęba wymagającego pomocy dentystycznej.
Jednocześnie zakres tej pomocy zależy od zasad obowiązujących w danym państwie. Jeśli miejscowe przepisy przewidują współpłacenie, taki koszt poniesie także osoba korzystająca z EKUZ. NFZ go nie pokryje.
Ile zapłacimy z EKUZ w poszczególnych krajach? [PRZYKŁADY]
W wielu krajach zakres pomocy z kartą EKUZ jest ograniczony i koszty leczenia pacjent musi ponieść częściowo we własnym zakresie. Oto przykłady dopłat do usług z kartą EKUZ w poszczególnych państwach:
- Francja - pacjent płaci 30 proc. honorarium lekarza;
- Austria - pacjent może pokryć koszt wezwania karetki, a dodatkowo przy pobycie w szpitalu zapłaci od 12 do 20,10 euro za dzień; płatne są też świadczenia ponadstandardowe;
- Niemcy - pacjent płaci 10 euro za każdy dzień pobytu w szpitalu, a za świadczenia ponadstandardowe ponosi koszt w całości;
- Włochy - płatna może być już wizyta u lekarza pierwszego kontaktu do ok. 36 euro, a także część wizyty u specjalisty, leczenie stomatologiczne i część leków;
- Grecja - współpłacenie obejmuje 15 proc. kosztów badań oraz część kosztów leczenia szpitalnego;
- Hiszpania - zasady odpłatności zależą od rodzaju świadczenia i placówki, dlatego przed leczeniem trzeba sprawdzić, czy usługa jest realizowana w ramach publicznego systemu;
- Chorwacja - zakres odpłatności również zależy od rodzaju świadczenia i placówki, więc przed skorzystaniem z pomocy medycznej warto zweryfikować warunki leczenia.
Które koszty pozostają po stronie pacjenta?
EKUZ nie daje pełnej ochrony w każdej sytuacji związanej z wyjazdem. Karta nie pokrywa kosztów powrotu do kraju w związku z nagłym zachorowaniem. Wyjątkiem może być sytuacja, w której długie i kosztowne leczenie za granicą sprawia, że transport do Polski okaże się tańszy. Wówczas można złożyć wniosek o pokrycie kosztów transportu do miejsca dalszego leczenia w kraju.
Nie wszystkie świadczenia, które mogłyby kojarzyć się z pilnym ratowaniem zdrowia, będą rozliczone w ramach EKUZ. W wielu krajach karta nie obejmuje np. pomocy ratowników górskich po wypadkach narciarskich, ponieważ bywa ona traktowana jako świadczenie prywatne.
Karta nie obejmuje też skutków takich zdarzeń jak śmierć czy utrata bagażu. Nawet jeśli w zaginionym bagażu znajdował się potrzebny sprzęt medyczny, EKUZ nie zapewnia z tego tytułu ochrony. Z tego powodu dokument dotyczy wyłącznie ubezpieczenia zdrowotnego i nie zastępuje polisy komercyjnej.
Kiedy karta EKUZ jest ważna? [ZASADY]
EKUZ nie jest dokumentem rodzinnym. Każdy członek rodziny otrzymuje własną kartę, także dziecko. W przypadku dziecka karta jest ważna razem z dokumentem tożsamości dziecka albo rodzica.
Jak złożyć wniosek o EKUZ?
Turystyczny wniosek o EKUZ można złożyć online tylko przez IKP, mojeIKP albo ePUAP. Wniosek można złożyć także:
- osobiście w oddziale NFZ,
- pocztą tradycyjną,
- w określonych przypadkach związanych z wyjazdem do pracy - e-mailem, ale podpisanym podpisem elektronicznym.
Przy składaniu wniosku przez Internetowe Konto Pacjenta można później sprawdzić, do kiedy karta jest ważna, na jakim etapie znajduje się sprawa, a po nadaniu przesyłki także śledzić drogę karty. Podobne możliwości przewidziano w aplikacji mojeIKP. Osoby pełnoletnie, które są uczniami, studentami albo doktorantami, muszą dołączyć do wniosku kopię legitymacji albo zaświadczenie o kontynuowaniu nauki.
Ile trwa wydanie karty?
W przypadku złożenia wniosku osobiście EKUZ można otrzymać od ręki. W innych przypadkach trwa to do 5 dni, choć od czerwca do września oddział wojewódzki NFZ może wydłużyć czas rozpatrzenia wniosku do kilkunastu dni. Jeśli wniosek jest składany przez IKP lub mojeIKP, wnioskodawca otrzymuje informację o wygenerowaniu karty albo o negatywnej weryfikacji i odrzuceniu wniosku wraz z podaniem przyczyn.
Jak odebrać EKUZ?
Kartę można odebrać osobiście albo przez pełnomocnika, jeśli został do tego upoważniony. Odbiór następuje w oddziale lub delegaturze NFZ, w których składany był wniosek albo do których został wysłany. Możliwe jest także otrzymanie EKUZ pocztą, jeśli taka opcja została zaznaczona we wniosku albo gdy dokument został złożony za pomocą ePUAP.
Jak długo ważna jest EKUZ?
Okres ważności karty zależy od sytuacji osoby ubezpieczonej i może być bardzo różny. Najdłużej, bo 20 lat, ważna jest karta wydana osobom pobierającym świadczenie emerytalne, które osiągnęły wiek emerytalny.
Na 5 lat karta wydawana jest osobom pobierającym świadczenia emerytalne, które nie osiągnęły jeszcze wieku emerytalnego, a także osobom poniżej 18. roku życia, które nie mają ubezpieczenia, ale mają obywatelstwo polskie.
Na 3 lata EKUZ otrzymują osoby ubezpieczone, które są zatrudnione, prowadzą pozarolniczą albo rolniczą działalność gospodarczą, a także pobierają zasiłek lub świadczenie przedemerytalne.
Na 18 miesięcy karta wydawana jest m.in. osobom pobierającym rentę po ukończeniu 18 lat, członkom rodziny zgłoszonym do ubezpieczenia zdrowotnego po ukończeniu 18 lat, a także studentom, uczniom i doktorantom.
Na 6 miesięcy EKUZ przysługuje m.in. nieubezpieczonym kobietom w okresie ciąży i porodu spełniającym określone warunki, dzieciom ze statusem uchodźcy lub ochroną uzupełniającą oraz osobom zatrudnionym na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, a także osobom wykonującym pracę nakładczą.
Na 2 miesiące karta wydawana jest bezrobotnym zarejestrowanym w urzędzie pracy oraz niewymienionym wcześniej osobom ubezpieczonym. W innych przypadkach karta może być ważna przez 90 dni albo 42 dni, zależnie od podstawy uprawnienia.
Kiedy traci się prawo do posługiwania się kartą EKUZ?
Nie można korzystać z EKUZ ani z certyfikatu zastępującego EKUZ, jeśli w okresie ich ważności dana osoba utraci prawo do świadczeń finansowanych przez NFZ. Kiedy może się tak stać? Oto przykłady takich sytuacji:
- po zakończeniu pracy,
- po otrzymaniu urlopu bezpłatnego,
- po zawieszeniu lub zakończeniu działalności gospodarczej,
- po utracie statusu bezrobotnego,
- po utracie prawa do emerytury lub renty,
- po utracie statusu rolnika albo rozwiązaniu umowy dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego z NFZ.
W takich sytuacjach prawo do posługiwania się EKUZ lub certyfikatem wygasa po 30 dniach. Dotyczy to także członków rodziny zgłoszonych do ubezpieczenia zdrowotnego.
Nie zdążyłeś wyrobić karty przed wyjazdem? Pomoże certyfikat zastępujący EKUZ
Osoba, która nie zdążyła wyrobić karty przed wyjazdem, zgubiła ją, została jej ona skradziona albo zniszczona, może uzyskać certyfikat zastępujący EKUZ. Rozwiązanie to jest przewidziane także dla tych, którzy zapomnieli zawnioskować o kartę przed wyjazdem, a już przebywają za granicą i potrzebują potwierdzenia prawa do leczenia.
Certyfikat może być wydany wstecznie i zazwyczaj dotyczy ściśle określonego okresu, najczęściej czasu udzielenia świadczeń. Jest wydawany elektronicznie w aplikacji mojeIKP i może zostać przekazany placówce medycznej e-mailem.
Czy warto wyrobić kartę EKUZ? [PODSUMOWANIE]
EKUZ jest ważnym dokumentem przy wyjeździe za granicę, ale nie daje pełnej ochrony w każdej sytuacji. Potwierdza prawo do niezbędnego leczenia, lecz działa według zasad kraju pobytu, nie obejmuje leczenia planowanego i nie zastępuje dodatkowego ubezpieczenia podróżnego. Dlatego przed wyjazdem warto sprawdzić nie tylko termin ważności karty, lecz także zakres ochrony, na jaki można realnie liczyć.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu