Przewodnik po bonie senioralnym. Kiedy wejdzie w życie i kto skorzysta jako pierwszy?

W czwartek, 11 czerwca br., Sejm przyjął ustawę o koordynacji opieki długoterminowej i wsparciu osób starszych. Nowe przepisy mają poprawić dostęp seniorów do usług opiekuńczych. Bon senioralny jest jednym z kluczowych elementów reformy. Zgodnie z rządowymi założeniami na realizację programu w latach 2026-2028 ma zostać przeznaczone 1 mld zł. Teraz ustawa trafi do Senatu.

Ponad połowa seniorów potrzebuje większego wsparcia

Polska należy do najszybciej starzejących się społeczeństw w Europie. Obecnie osoby po 60. roku życia stanowią 26,6 proc. mieszkańców kraju, a do 2060 r. ich udział ma wzrosnąć do niemal 40 proc. Jednocześnie ponad 62 proc. seniorów zmaga się z chorobami przewlekłymi, a ponad połowa ma niezaspokojone potrzeby opiekuńcze. To właśnie do tej grupy ma być skierowany bon senioralny.

Bon senioralny 2026. Jakie wsparcie otrzyma senior?

Bon senioralny ma być formą wsparcia dla osób, które ukończyły 65 lat. Nie będzie jednak świadczeniem pieniężnym wypłacanym seniorowi. Środki pokrywają koszty konkretnej pomocy. Skorzystają z niego ci, którym trudno samodzielnie radzić sobie na co dzień, np. przy ubieraniu się, przygotowywaniu posiłków, poruszaniu się, korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych, wizytach u lekarza oraz utrzymywaniu kontaktów z otoczeniem. Programem zajmą się gminy, ale na zlecenie państwa i z jego środków.

Dla kogo jest bon senioralny?

Bon senioralny będzie mógł zostać przyznany osobie, która:

• ukończyła 65 lat,
• ma niezaspokojone potrzeby w zakresie podstawowych czynności życia codziennego,
• mieszka w Polsce,
• spełnia kryterium dochodowe.

Z programu będą mogli korzystać nie tylko obywatele Polski, ale także obywatele państw Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego, Szwajcarii oraz niektóre osoby objęte postanowieniami umowy brexitowej.

Bon senioralny a kryterium dochodowe. Jaki limit dochodu?

Prawo do bonu senioralnego będzie przysługiwało osobom, których średni miesięczny dochód z trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku nie przekroczy 3410 zł. Kwota ta ma być co roku waloryzowana. Nowy limit będzie ogłaszany w Monitorze Polskim.

Kto zawsze jest, a kto może być uprawniony do pomocy z funduszu socjalnego

Kiedy bon senioralny nie będzie przysługiwał?

Nie każdy senior będzie mógł skorzystać z nowego wsparcia. Bon senioralny nie zostanie przyznany osobie, na którą pobierane są:

• świadczenie pielęgnacyjne,
• specjalny zasiłek opiekuńczy,
• zasiłek dla opiekuna.

Wyłączone będą również osoby korzystające m.in. ze:

• świadczenia wspierającego,
• specjalistycznych usług opiekuńczych,
• usług opiekuńczych finansowanych z programów rządowych,
• asystencji osobistej finansowanej ze środków publicznych,
• całodobowej opieki w domu pomocy społecznej,
• zakładów opiekuńczo-leczniczych,
• zakładów pielęgnacyjno-opiekuńczych,
• innych form całodobowej opieki instytucjonalnej,
• instytucjonalnej opieki dziennej.

Zobacz także

Bon senioralny nie dla osób z DPS, świadczeniem wspierającym i opieką całodobową. Oto pełna lista wyłączeń i ograniczeń

Wyjątek od ograniczeń. Kiedy bon senioralny będzie możliwy?

Projekt przewiduje wyjątek. Senior będzie mógł otrzymać bon senioralny, jeżeli korzystanie z innych form opieki będzie miało charakter doraźny i jednorazowo nie przekroczy 14 dni.

Gdzie będzie można złożyć wniosek o bon senioralny?

Za przyznawanie bonu senioralnego będą odpowiadały gminy. Wniosek będzie należało złożyć w gminie właściwej dla miejsca zamieszkania seniora.

Które gminy jako pierwsze uruchomią bon senioralny?

Projekt przewiduje kolejność wdrażania programu. Pierwszeństwo mają otrzymać:

• gminy, w których nie funkcjonują publiczne usługi opiekuńcze dla seniorów,
• gminy świadczące takie usługi dla nie więcej niż 10 osób,
• gminy, w których prognozowany jest najszybszy wzrost liczby seniorów.

Bon senioralny będzie finansowany z budżetu państwa

Program ma być finansowany z budżetu państwa w formie dotacji celowej. Rada Ministrów będzie określała szczegółowe zasady działania programu, sposób finansowania oraz procedury przyznawania wsparcia.

Program ma być przyjmowany na trzy lata i podlegać regularnej ocenie skuteczności. Po dwóch latach funkcjonowania ma zostać przeprowadzona ewaluacja, która pokaże, czy bon senioralny spełnia swoje zadanie i czy powinien być kontynuowany.

Bon senioralny 2026. Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?

Sejm zakończył już prace nad ustawą, jednak nowe przepisy jeszcze nie obowiązują. Kolejnym etapem będzie rozpatrzenie ustawy przez Senat, a następnie jej podpisanie przez prezydenta. Ustawa zacznie obowiązywać po 14 dniach od publikacji w Dzienniku Ustaw.