Nawet jeśli wobec seniora prowadzona jest egzekucja, komornik nie może sięgnąć po wszystko, co znajduje się w jego domu. Przepisy wskazują konkretne przedmioty i świadczenia objęte ochroną. Co ważne, na liście są rzeczy, których wiele osób nie spodziewałoby się znaleźć w przepisach.
Komornik nie może zabrać lodówki, pralki ani łóżka. Te rzeczy w domu seniora są chronione
Zgodnie z art. 829 Kodeksu postępowania cywilnego spod egzekucji wyłączone są przedmioty urządzenia domowego niezbędne dla dłużnika i jego domowników. Oznacza to, że co do zasady komornik nie może zająć:
- podstawowego wyposażenia mieszkania, w szczególności: łóżka, lodówki, pralki, odkurzacza, piekarnika, kuchenki mikrofalowej czy płyty grzewczej. Ochroną objęte są również stół, niezbędna liczba krzeseł oraz po jednym źródle światła w każdym pomieszczeniu,
- pościeli, bielizny i odzieży codziennej w niezbędnej liczbie,
- zapasów żywności i opału wystarczających na okres jednego miesiąca,
- narzędzi niezbędnych do osobistej pracy zarobkowej dłużnika, z wyjątkiem pojazdów mechanicznych,
- przedmiotów niezbędnych ze względu na niepełnosprawność dłużnika lub członków jego rodziny,
- papierów osobistych,
- przedmiotów służących do praktyk religijnych.
Czy komornik może zająć drugą pralkę lub lodówkę? Liczy się to, czy rzecz jest potrzebna
Przepisy chronią rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania seniora i jego domowników. Nie oznacza to jednak, że każda rzecz znajdująca się w mieszkaniu jest automatycznie wyłączona spod egzekucji. Jeśli w domu są np. dwie pralki albo dodatkowa lodówka, nie każda z tych rzeczy musi być uznana za niezbędną. Znaczenie może mieć również wartość sprzętu. Przepisy nie chronią przedmiotów, których wartość znacznie przekracza przeciętną wartość nowych rzeczy tego samego rodzaju.
Dlatego podstawowa pralka, lodówka czy kuchenka potrzebna do prowadzenia gospodarstwa domowego co do zasady korzysta z ochrony, ale dodatkowy sprzęt albo bardzo drogie urządzenie nie musi być nią objęte.
Sprzęt potrzebny seniorowi z niepełnosprawnością. Tych rzeczy komornik nie może zająć
Art. 829 pkt 9 Kodeksu postępowania cywilnego wyłącza spod egzekucji przedmioty niezbędne ze względu na niepełnosprawność dłużnika lub członków jego rodziny. Oznacza to, że przy ocenie możliwości zajęcia konkretnego przedmiotu znaczenie ma również jego związek z niepełnosprawnością i koniecznością zapewnienia osobie możliwości funkcjonowania. Nie każdy sprzęt znajdujący się w domu automatycznie korzysta z tej ochrony. Musi być niezbędny ze względu na niepełnosprawność.
Komornik nie może zabrać seniorowi wszystkich zapasów żywności i opału
Ochroną objęte są również zapasy żywności i opału niezbędne dla dłużnika i jego rodziny na okres jednego miesiąca. Tak wynika z art. 829 pkt 2 Kodeksu postępowania cywilnego.
Czy komornik może zabrać obrączkę seniora?
Sam fakt, że biżuteria ma dla seniora dużą wartość osobistą, nie oznacza, że jest wyłączona spod egzekucji. Art. 829 Kodeksu postępowania cywilnego nie wymienia biżuterii ani obrączki wśród przedmiotów chronionych przed zajęciem. Wyjątkiem mogą być natomiast przedmioty służące do wykonywania praktyk religijnych, które zostały wskazane w tym przepisie. Ochroną objęte są również odznaczenia. W konsekwencji obrączka lub inna biżuteria może co do zasady zostać zajęta przez komornika.
Komornik nie może zabrać krowy, dwóch kóz ani trzech owiec. Jest warunek
Przepisy przewidują również dość nietypowe wyłączenie spod egzekucji. Komornik nie może zająć jednej krowy albo dwóch kóz albo trzech owiec, jeżeli zwierzęta są potrzebne do wyżywienia dłużnika i będących na jego utrzymaniu członków rodziny. Ochrona obejmuje również zapas paszy i ściółki potrzebny do czasu najbliższych zbiorów.
Jakich świadczeń komornik nie może zająć seniorowi? Te pieniądze są chronione
Przepisy przewidują również ochronę części świadczeń. Dla seniorów szczególnie ważne są świadczenia z pomocy społecznej, świadczenie wspierające, świadczenia rodzinne i związane z nimi dodatki, w tym dodatki pielęgnacyjne i zasiłki dla opiekunów. Komornik nie może również zająć dodatku mieszkaniowego ani dodatku energetycznego, a także określonych świadczeń i dodatków związanych ze wspieraniem rodziny i systemem pieczy zastępczej. W katalogu znajdują się również świadczenia rodzinne i związane z nimi dodatki, w tym dodatek pielęgnacyjny, a także określone świadczenia alimentacyjne.
Osobne zasady dotyczą 13. i 14. emerytury. Z tych dodatkowych rocznych świadczeń nie dokonuje się potrąceń i egzekucji. Oznacza to, że komornik nie może zająć wypłaconej seniorowi 13. ani 14. emerytury.
Emerytura nie jest w całości wolna od egzekucji. Obowiązuje kwota wolna
Sama emerytura nie jest świadczeniem całkowicie wyłączonym spod egzekucji. Komornik może dokonywać potrąceń z emerytury, ale musi pozostawić seniorowi określoną kwotę wolną od potrąceń i egzekucji. Jej wysokość zależy od rodzaju należności.
Od 1 marca 2026 r. kwota wolna od potrąceń przy egzekucji należności innych niż alimentacyjne wynosi 1401,57 zł. Oznacza to, że przy zwykłych długach, np. kredycie, pożyczce czy nieopłaconych rachunkach, po potrąceniu przez ZUS seniorowi musi pozostać co najmniej ta kwota. Inne zasady obowiązują przy egzekucji alimentów. W tym przypadku kwota wolna od potrąceń jest niższa i od 1 marca 2026 r. wynosi 849,42 zł.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu