Polska podpisała kolejną umowę ze Stanami Zjednoczonymi dotyczącą finansowania zakupów amerykańskiego uzbrojenia. Porozumienie zawarte w ramach programu Foreign Military Financing ma otworzyć dostęp do około 4 mld dolarów preferencyjnego finansowania. Łączna wartość amerykańskiego wsparcia kredytowego udostępnionego Polsce w ostatnich latach zbliża się dzięki temu do 20 mld dolarów.
Umowę między Polską a Stanami Zjednoczonymi podpisano 9 września w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie. Po stronie polskiej sygnatariuszami byli wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz, minister finansów i gospodarki Andrzej Domański, prezes zarządu Banku Gospodarstwa Krajowego Mirosław Czekaj oraz pierwsza wiceprezes zarządu BGK Marta Postuła.
W uroczystości uczestniczyli również sekretarz stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej Magdalena Sobkowiak-Czarnecka oraz podsekretarz stanu USA do spraw kontroli zbrojeń i bezpieczeństwa międzynarodowego Thomas G. DiNanno.
Porozumienie dotyczy programu Foreign Military Financing. Jest to amerykański mechanizm finansowania współpracy wojskowej, który umożliwia sojusznikom Stanów Zjednoczonych korzystanie między innymi z pożyczek, gwarancji kredytowych i grantów przeznaczonych na zakup amerykańskiego uzbrojenia, wyposażenia oraz usług wojskowych.
Ministerstwo Obrony Narodowej wskazuje, że nowe porozumienie jest kolejnym elementem strategicznego partnerstwa Polski i Stanów Zjednoczonych w obszarze bezpieczeństwa. Instrument ma wspierać dalszą modernizację techniczną Sił Zbrojnych RP oraz pozwalać na finansowanie kolejnych kontraktów zawieranych z amerykańskimi dostawcami.
Około 4 mld dolarów nowego finansowania z USA
Wartość nowego finansowania ma wynieść około 4 mld dolarów. Taką kwotę przedstawiciele administracji USA zapowiadali już w czerwcu 2026 r. Thomas G. DiNanno informował wówczas podczas uroczystości związanej z przyjęciem samolotów F-35 do Sił Zbrojnych RP, że Waszyngton zamierza udostępnić Polsce kolejną pulę środków w ramach FMF.
Władysław Kosiniak-Kamysz zapowiadał wtedy, że polski rząd przeanalizuje możliwość wykorzystania nowego finansowania. Kilka tygodni później Magdalena Sobkowiak-Czarnecka podczas wizyty w Stanach Zjednoczonych potwierdziła, że rozmowy dotyczące kolejnej pożyczki są prowadzone, a podpisania dokumentów można oczekiwać w perspektywie kilku tygodni.
Według informacji podawanych przed zawarciem porozumienia przez Business Insider Polska wartość umowy miała sięgnąć właśnie 4 mld dolarów. Oznacza to ponad 14 mld zł według kursu z początku września. Po uruchomieniu nowej puli łączna wartość amerykańskiego finansowania wojskowego udostępnionego Polsce w ramach kolejnych umów FMF zbliży się do 20 mld dolarów.
Polska od kilku lat korzysta z programu Foreign Military Financing
Program FMF stał się jednym z ważnych źródeł finansowania modernizacji polskiej armii po rozpoczęciu pełnoskalowej rosyjskiej agresji na Ukrainę.
Pierwszą dużą umowę bezpośredniej pożyczki Polska i Stany Zjednoczone podpisały we wrześniu 2023 r. Jej wartość wyniosła 2 mld dolarów. Administracja USA przeznaczyła dodatkowo do 60 mln dolarów na obniżenie kosztów odsetkowych finansowania.
W lipcu 2024 r. Stany Zjednoczone uruchomiły dla Polski drugą bezpośrednią pożyczkę w wysokości 2 mld dolarów. Amerykański Departament Stanu podkreślał wówczas, że środki mają przyspieszyć modernizację polskich sił zbrojnych i finansować pilne zakupy wyposażenia oraz usług obronnych w Stanach Zjednoczonych.
Kolejne porozumienia zwiększały dostępną pulę finansowania. W lipcu 2025 r. Polska podpisała umowę dotyczącą gwarancji kredytowej na 4 mld dolarów. Według Banku Gospodarstwa Krajowego była to piąta umowa tego rodzaju, a łączna kwota amerykańskiego wsparcia kredytowego osiągnęła wówczas około 15 mld dolarów.
Defense Security Cooperation Agency informowała, że do lipca 2025 r. całkowite amerykańskie wsparcie pożyczkowe dla Polski przekroczyło 15 mld dolarów w ciągu około trzech lat.
F-35, Apache, Patriot i HIMARS. Duża część modernizacji pochodzi z USA
Rosnące znaczenie FMF jest bezpośrednio związane ze skalą kontraktów zawieranych przez Polskę w Stanach Zjednoczonych. Polska kupuje tam między innymi samoloty wielozadaniowe F-35A, śmigłowce uderzeniowe AH-64E Apache, systemy obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej Patriot, wyrzutnie rakietowe HIMARS oraz elementy systemu dowodzenia IBCS.
Umowa na 32 samoloty F-35A została podpisana w 2020 r. Polska rozpoczęła już przyjmowanie maszyn do służby, a kolejne egzemplarze są sukcesywnie dostarczane. Rząd sygnalizował jednocześnie możliwość dalszego zwiększenia liczby samolotów bojowych piątej generacji.
W czerwcu 2026 r. Kosiniak-Kamysz mówił o planach pozyskania dwóch kolejnych eskadr samolotów piątej generacji. Nowa pula FMF może zwiększyć możliwości finansowania kolejnych zakupów amerykańskiego sprzętu, chociaż szczegółowy podział środków wynikających z najnowszej umowy nie został jeszcze publicznie przedstawiony.
Nie należy przy tym utożsamiać programu FMF z bezpłatnym przekazaniem Polsce 4 mld dolarów. Podstawą mechanizmu są preferencyjne instrumenty finansowe, w tym pożyczki i gwarancje, pozwalające kupować uzbrojenie na korzystniejszych warunkach niż przy części komercyjnych źródeł finansowania.
Bank Gospodarstwa Krajowego w finansowaniu zakupów dla wojska
Istotną rolę w mechanizmie odgrywa Bank Gospodarstwa Krajowego, który jest operatorem Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych. To właśnie za pośrednictwem Funduszu finansowana jest znaczna część wieloletnich programów modernizacji polskiej armii.
Fundusz korzysta z kilku źródeł kapitału: wpłat budżetowych, emisji obligacji, kredytów zagranicznych oraz finansowania zapewnianego w ramach programów takich jak FMF. Pozwala to rozłożyć płatności związane z wielomiliardowymi kontraktami na wiele lat, bez konieczności pokrywania całej wartości zakupów bezpośrednio z bieżącego budżetu Ministerstwa Obrony Narodowej.
Przy poprzedniej umowie FMF z lipca 2025 r. BGK zwracał uwagę, że koszt finansowania był preferencyjny i niższy od kosztu, po którym Skarb Państwa mógłby wówczas samodzielnie pozyskiwać finansowanie dolarowe na rynku.
FMF i SAFE jako dwa źródła pieniędzy na modernizację armii
Amerykański program FMF jest obecnie jednym z dwóch dużych zagranicznych mechanizmów finansowania wykorzystywanych przez Polskę przy rozbudowie potencjału obronnego. Drugim jest unijny program SAFE.
W maju 2026 r. Polska podpisała umowę dotyczącą 43,7 mld euro pożyczki w ramach SAFE. To największa kwota przyznana jednemu państwu uczestniczącemu w programie. Według rządu odpowiada ona kwocie ponad 180 mld zł.
Mechanizmy mają jednak odmienne zastosowanie. SAFE jest przede wszystkim instrumentem wspierającym zakupy i rozwój europejskiego przemysłu obronnego, a polskie władze zakładają, że zdecydowana większość środków przyznanych Polsce pozostanie w krajowych zakładach i przedsiębiorstwach współpracujących z polskim sektorem zbrojeniowym.
FMF służy z kolei finansowaniu zakupów sprzętu i usług ze Stanów Zjednoczonych. Dla Polski oba instrumenty oznaczają możliwość ograniczenia uzależnienia największych programów zbrojeniowych wyłącznie od bieżących wpływów budżetowych.
W 2026 r. skala finansowania modernizacji armii wyraźnie wzrosła. W ramach SAFE Polska otrzymała dostęp do 43,7 mld euro preferencyjnych pożyczek, a nowa umowa FMF otwiera możliwość wykorzystania kolejnych około 4 mld dolarów na amerykańskie uzbrojenie. Jednocześnie tylko w ramach kontraktów podpisywanych pod koniec maja z polskim przemysłem zbrojeniowym MON deklarował zamówienia o wartości około 60 mld zł, obejmujące między innymi bojowe wozy piechoty Borsuk, armatohaubice Krab oraz moździerze samobieżne Rak.
Źródła:
- Ministerstwo Obrony Narodowej – informacje dotyczące podpisania umowy Polska–USA w ramach Foreign Military Financing oraz wcześniejszych porozumień FMF
- Bank Gospodarstwa Krajowego – informacje o gwarancji kredytowej FMF w wysokości 4 mld dolarów z 25 lipca 2025 r.
- Defense Security Cooperation Agency – dane o gwarancji FMF na 4 mld dolarów oraz łącznej wartości amerykańskiego finansowania dla Polski
- Departament Stanu USA – informacje o pożyczkach FMF dla Polski z 2023 i 2024 r.
- Polskie Radio – informacje o zapowiedzi kolejnych 4 mld dolarów FMF dla Polski w czerwcu 2026 r.
- Business Insider Polska – informacje o przygotowaniu umowy FMF o wartości około 4 mld dolarów
- Ministerstwo Obrony Narodowej – informacje o rozmowach prowadzonych w USA przez Magdalenę Sobkowiak-Czarnecką
- Ministerstwo Finansów, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów i Ministerstwo Obrony Narodowej – dane dotyczące programu SAFE i 43,7 mld euro finansowania dla Polski
- Ministerstwo Obrony Narodowej – informacje o kontraktach zbrojeniowych finansowanych z SAFE
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu