Jakie zmiany wprowadza nowela ustawy o księgach wieczystych

Często prezentowany jest pogląd, iż nowe przepisy o hipotece zerwały z zasadą posuwania się hipotek naprzód. Pogląd ten wiąże się z przyznanym właścicielowi nieruchomości uprawnieniem do rozporządzania opróżnionym miejscem hipotecznym. Faktycznie – w przeciwieństwie do obecnie obowiązujących przepisów, zgodnie z którymi wygaśniecie hipoteki o wyższym pierwszeństwie powoduje automatyczne przesuniecie się hipotek mających pierwszeństwo niższe – nowe przepisy stwarzają możliwość zahamowania tego procesu. Może to nastąpić w taki sposób, że właściciel po wygaśnięciu hipoteki ustanowi na zajmowanym przez nią miejscu nową, przeniesie inną bądź zachowa uprawnienie do dokonania tych czynności na później, wpisując je w księdze wieczystej. Należy jednak podkreślić, że na pewno część właścicieli nie będzie dokonywać żadnej ze wskazanych wyżej czynności chociażby z uwagi na to, że nie będzie ku temu potrzeby. I co się wówczas stanie? Wraz z wykreśleniem wygasłej hipoteki wszystkie pozostałe przesuną się o jedne miejsce do przodu, zgodnie z obecnie obowiązującą zasadą. Być tak wcale nie musiało, gdyż na przykład według prawa szwajcarskiego, w którym obowiązuje „bezwzględna” zasada stałych miejsc hipotecznych, wykreślenie hipoteki pociąga za sobą powstanie wolnego miejsca hipotecznego, które może być zawsze wykorzystane w terminie późniejszym, a zatem miejsca pozostałych hipotek nigdy nie ulegają zmianie z mocy prawa.