AI Act przestaje być wyłącznie regulacją dla Big Techów, a zaczyna wpływać na media, reklamę, e-commerce, szkoły i zwykłych użytkowników internetu. Nowe regulacje wejdą w życie 2 sierpnia 2026 r., wówczas zaczną m.in. obowiązywać przepisy o oznaczaniu treści generowanych przez AI.
Sztuczna inteligencja nie będzie już mogła działać w Europie na dotychczasowych zasadach. Unia Europejska stopniowo wdraża kolejne przepisy AI Act, które mają ograniczyć ryzyko związane z generowaniem treści, wykorzystywaniem deepfake'ów oraz automatycznym podejmowaniem decyzji przez algorytmy. Dla przedsiębiorców oznacza to nowe obowiązki dokumentacyjne i informacyjne, a dla użytkowników większą ochronę przed manipulacją, oszustwami i cyfrową przemocą. W tle pojawia się także nowy zakaz dotyczący tzw. nudyfikacji, czyli tworzenia za pomocą AI fałszywych nagich zdjęć i materiałów seksualnych.
2 sierpnia 2026 r. rusza kolejny etap AI Act
Najważniejszą datą dla przedsiębiorców pozostaje obecnie 2 sierpnia 2026 r. Wtedy zacznie obowiązywać większość przepisów AI Act dotyczących systemów wysokiego ryzyka oraz wymogów przejrzystości.
Szczególne znaczenie ma art. 50 rozporządzenia, który nakłada obowiązek informowania odbiorców o wykorzystaniu sztucznej inteligencji przy tworzeniu określonych treści. Dotyczy to zwłaszcza materiałów mogących zostać uznanych za autentyczne mimo że zostały wygenerowane lub istotnie zmodyfikowane przez AI.
Nowe regulacje obejmą nie tylko firmy technologiczne, ale również redakcje, agencje marketingowe, sklepy internetowe i podmioty wykorzystujące sztuczną inteligencję do tworzenia materiałów promocyjnych.
Deepfake'i pod szczególnym nadzorem
Jednym z głównych celów nowych regulacji jest ograniczenie ryzyka związanego z deepfake'ami.
Zgodnie z AI Act obowiązkowo oznaczane mają być treści przedstawiające osoby, wydarzenia lub sytuacje, które odbiorca może uznać za autentyczne. W praktyce oznacza to, że wygenerowany przez AI film lub zdjęcie przedstawiające polityka, celebrytę czy rzeczywiste wydarzenie będzie wymagało odpowiedniego oznaczenia.
Eksperci zwracają uwagę, że przepisy nie obejmują wszystkich obrazów tworzonych przez AI. Jeżeli odbiorca nie ma podstaw sądzić, że przedstawiona sytuacja jest prawdziwa, obowiązek oznaczenia może nie wystąpić.
Wyjątek dla dziennikarzy i redakcji
AI Act przewiduje istotny wyjątek dla mediów.
Treści wygenerowane przez sztuczną inteligencję nie będą wymagały oznaczenia, jeśli zostały zweryfikowane przez dziennikarza lub redaktora, a odpowiedzialność za ich publikację ponosi redakcja. Dotyczy to jednak przede wszystkim materiałów publikowanych w celu informowania społeczeństwa o sprawach leżących w interesie publicznym.
Eksperci wskazują jednak, że redakcje powinny przygotować procedury dokumentujące proces weryfikacji materiałów generowanych przez AI. W przypadku kontroli konieczne może być wykazanie, że nad treścią faktycznie sprawowano nadzór redakcyjny.
Nowy zakaz dotyczący nudyfikacji
Równolegle Parlament Europejski przyjął przepisy zakazujące wykorzystywania sztucznej inteligencji do tworzenia materiałów przedstawiających nagie osoby, ich intymne części ciała oraz czynności seksualne bez zgody zainteresowanych. Zakaz obejmie również materiały przedstawiające seksualne wykorzystywanie dzieci. Firmy będą miały czas na dostosowanie swoich systemów do 2 grudnia 2026 r.
To reakcja na gwałtowny wzrost liczby przypadków wykorzystywania AI do tworzenia fałszywych nagich zdjęć, szczególnie wśród dzieci i młodzieży.
UODO krytykuje organy ścigania
Nowe regulacje pojawiają się w momencie, gdy prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych otwarcie krytykuje sposób traktowania podobnych spraw przez polskie organy ścigania.
Mirosław Wróblewski zaskarżył umorzenie śledztwa dotyczącego wygenerowania nagich zdjęć małoletniej uczennicy przy użyciu sztucznej inteligencji. W ocenie prezesa UODO już obecnie istnieją przepisy pozwalające ścigać sprawców takich działań, zwłaszcza na podstawie art. 107 ustawy o ochronie danych osobowych.
Według UODO cyfrowe przerobienie zdjęcia osoby możliwej do zidentyfikowania nadal stanowi przetwarzanie danych osobowych. Organ uważa, że problem nie wynika wyłącznie z braku przepisów, lecz także z niewystarczającego egzekwowania już obowiązujących regulacji.
Reklama internetowa może stać się kolejnym polem sporu
Coraz większe kontrowersje budzą również obowiązki dotyczące oznaczania materiałów reklamowych generowanych przez AI.
Europejska organizacja EuroCommerce zwróciła się do Komisji Europejskiej o wyłączenie części reklam z nowych wymogów. Branża handlowa argumentuje, że wykorzystanie AI do prezentowania produktów lub aranżacji wnętrz nie powinno być traktowane tak samo jak tworzenie deepfake'ów.
Przedstawiciele sektora e-commerce obawiają się, że masowe oznaczanie materiałów marketingowych doprowadzi do sytuacji, w której ostrzeżenia przestaną zwracać uwagę konsumentów.
Milionowe kary za naruszenie przepisów
Przedsiębiorcy nie mogą jednak lekceważyć nowych regulacji.
Za naruszenie obowiązków wynikających z AI Act grożą kary sięgające 15 mln euro lub 3 proc. światowego rocznego obrotu przedsiębiorstwa. W przypadku stosowania zakazanych praktyk sankcje mogą być jeszcze wyższe i sięgać nawet 35 mln euro lub 7 proc. globalnego obrotu firmy.
W Polsce nad przestrzeganiem przepisów ma czuwać Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji, której utworzenie przewidują przygotowywane przepisy krajowe.
Q&A – AI Act 2026 w praktyce
Czy od sierpnia 2026 r. każda treść stworzona przez AI będzie musiała być oznaczona?
Nie. Obowiązek dotyczy przede wszystkim materiałów mogących zostać uznanych za autentyczne oraz określonych kategorii treści wskazanych w AI Act.
Czy redakcje będą musiały oznaczać wszystkie teksty tworzone z pomocą AI?
Nie zawsze. Jeśli materiał został zweryfikowany przez dziennikarza lub redaktora i redakcja ponosi odpowiedzialność za publikację, może skorzystać z wyjątku przewidzianego w AI Act.
Czy generowanie fałszywych nagich zdjęć będzie zakazane?
Tak. Parlament Europejski przyjął przepisy zakazujące wykorzystywania AI do nudyfikacji oraz tworzenia niekonsensualnych materiałów seksualnych.
Jakie kary grożą za naruszenie AI Act?
W zależności od rodzaju naruszenia od 7,5 mln euro do nawet 35 mln euro lub odpowiednio od 1 proc. do 7 proc. światowego rocznego obrotu przedsiębiorstwa.
Kiedy przepisy zaczną obowiązywać?
Większość nowych obowiązków zacznie obowiązywać od 2 sierpnia 2026 r., natomiast pełne wdrożenie AI Act nastąpi 2 sierpnia 2027 r.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu