Większe uprawnienia dla Straży Ochrony Kolei? Wśród propozycji resortu możliwość prewencyjnego sprawdzania osób i bagaży

Ministerstwo Infrastruktury chce większych uprawnień dla Straży Ochrony Kolei

W resorcie infrastruktury trwają pracę nad zmianami w Straży Ochrony Kolei. Przede wszystkim dotyczą one zwiększenia uprawnień dla funkcjonariuszy SOK. Jak można przeczytać w informacji o projekcie ustawy o transporcie kolejowym wpisanym do wykazu prac legislacyjnych i programowych rządu, planowane jest uzupełnienie katalogu zadań SOK o zadanie polegające na współdziałaniu z organami administracji rządowej i jednostkami samorządu terytorialnego w celu realizacji ich zadań na obszarze kolejowym, w pociągach i innych pojazdach kolejowych.

Oprócz tego funkcjonariuszom SOK dodane zostaną uprawnienia m.in. do:

• udzielania pouczeń, zwracania uwagi, ostrzegania lub wydawania poleceń porządkowych;
• przeszukania osób, rzeczy, pomieszczeń i środków transportu;
• badania stanu trzeźwości osób na obszarze kolejowym, w pociągach i innych pojazdach kolejowych oraz w pomieszczeniach przeznaczonych do obsługi podróżnych korzystających z transportu kolejowego na dworcach kolejowych;
• obserwowania i rejestrowania przy użyciu środków technicznych obrazu zdarzeń w miejscach publicznych na obszarze kolejowym, w pociągach i innych pojazdach kolejowych oraz w pomieszczeniach przeznaczonych do obsługi podróżnych korzystających z transportu kolejowego na dworcach kolejowych, a w części przypadków także dźwięku;
• rejestrowania przy użyciu środków technicznych obrazu i dźwięku przebiegu interwencji służbowej na obszarze kolejowym, w pociągach i innych pojazdach kolejowych oraz w pomieszczeniach przeznaczonych do obsługi podróżnych;
• przebywania i poruszania się na gruntach bez uzyskiwania zgody ich właścicieli lub użytkowników oraz przemieszczania się przez pola uprawne w czasie bezpośredniego pościgu;
• kontroli punktów zbierania odpadów wraz z uprawnieniem do występowania do właściwych organów o cofnięcie zezwolenia na prowadzenie takich punktów;
• zatrzymywania i kontroli pojazdów w celu sprawdzenia jego ładunku oraz przeglądania zawartości bagaży, w przypadku uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa lub wykroczenia przy jego użyciu.

Funkcjonariusz SOK będzie mógł użyć broni palnej?

Zgodnie z planowanymi zmianami, zostanie także rozszerzony katalog środków przymusu bezpośredniego, jakich może użyć funkcjonariusz Straży Ochrony Kolei. Wśród nowych możliwości pojawią się: siatki obezwładniające, plecakowe miotacze substancji obezwładniających, środki i urządzenia przeznaczone do zniszczenia albo unieruchomienia bezzałogowego statku powietrznego albo przejęcia kontroli nad jego lotem, z wyłączeniem środków oddziaływujących na systemy elektroniczne, telekomunikacyjne i teleinformatyczne.

Oprócz tego funkcjonariusz SOK będzie mógł użyć broni palnej m.in. w konieczności:

• odparcia bezpośredniego, bezprawnego zamachu na nienaruszalność granicy państwowej przez osobę, która wymusza przekroczenie granicy państwowej przy użyciu pojazdu, broni palnej lub innego niebezpiecznego przedmiotu albo działa w inny sposób bezpośrednio zagrażający życiu, zdrowiu lub wolności uprawnionego lub innej osoby lub wspólnie z inną osobą, która posługuje się taką bronią, przedmiotem lub sposobem;
• ujęcia osoby, wobec której użycie broni palnej było dopuszczalne, wobec której istnieje uzasadnione podejrzenie, że popełniła najcięższe przestępstwa;
• zatrzymanie pojazdu, jeżeli jego działanie zagraża życiu lub zdrowiu uprawnionego lub innej osoby lub stwarza zagrożenie dla ważnych obiektów, urządzeń lub obszarów.

Ministerstwo Infrastruktury tłumaczy się sytuacją geopolityczną

Jak wskazuje resort, zmiany w funkcjonowaniu Straży Ochrony Kolei wymusza „aktualna sytuacja geopolityczna”, która związana jest z „zagrożeniami o charakterze terrorystycznym oraz konfliktem zbrojnym na Ukrainie”. Celem zmian ma być skuteczne przeciwdziałanie ewentualnym niepożądanym zdarzeniom na terenie infrastruktury kolejowej, która wchodzi w skład infrastruktury krytycznej, a także wzmocnienia zapewnienia bezpieczeństwa ruchu kolejowego.

W celu wzmocnienia możliwości operacyjnych straży ochrony kolei odpowiedzialnej m.in. za bezpieczeństwo na obszarze kolejowym, zarówno w wymiarze zabezpieczenia tego obszaru przed niepożądaną ingerencją o charakterze terrorystycznym, a także podniesienia bezpieczeństwa osób przejeżdżających lub przechodzących przez linie kolejowe w wyznaczonych do tego miejscach, konieczne jest wprowadzenie zmian systemowych polegających na powierzeniu straży ochrony kolei dodatkowych zadań i uprawnień, w tym m.in. takich jak prewencyjne sprawdzenie osoby i jej bagażu podczas interwencji, pełne wykorzystanie systemów monitoringu wizyjnego, w tym bezzałogowych statków powietrznych oraz kamer nasobnych, użycie nieinwazyjnych środków obezwładniających, innych niż elektryczne urządzenia obezwładniające – podkreśla MI.

W ocenie resortu, dodatkowe uprawnienia odciążą policję w realizacji zadań z zakresu ruchu drogowego, przyczynią się również do zwiększenia wykrywalności tego typu zdarzeń, co będzie miało bezpośredni wpływ na zmniejszenie niebezpiecznych sytuacji na styku transportu drogowego i kolejowego. - Nadanie nowych uprawnień straży ochrony kolei wynika z potrzeby poprawy bezpieczeństwa w transporcie kolejowym, w szczególności na przejazdach kolejowo-drogowych, dworcach kolejowych czy też na terenie infrastruktury kolejowej nieczynnej – dodał resort.