Świadczenie wspierające i pielęgnacyjne, choć adresowane do dwóch różnych podmiotów, są od siebie bardzo zależne. Ich pobieranie wzajemnie się wyklucza, warto więc zastanowić się, która z tych form wsparcia jest bardziej korzystna finansowo. Odpowiedź na to pytanie nie jest oczywista.
Świadczenie wspierające i świadczenie pielęgnacyjne – dla kogo?
Adresatem świadczenia wspierającego i świadczenia pielęgnacyjnego są dwa różne podmioty. Świadczenie wspierające to świadczenie przysługujące osobie od ukończenia 18. roku życia, która posiada decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia. Jest to zatem rodzaj pomocy kierowany bezpośrednio do osoby z niepełnosprawnością, która może samodzielnie zdecydować, na jaki cel przeznacza pieniądze ze świadczenia.
Świadczenie pielęgnacyjne jest to z kolei pomoc finansowa dla rodziców lub opiekunów dzieci, które nie ukończyły 18. roku życia, posiadających orzeczenie o niepełnosprawności ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna. Zatem wsparcie udzielane jest osobie sprawującej opiekę.
Czy świadczenie wspierające i pielęgnacyjne można łączyć?
Wydawać by się mogło, że skoro adresatem świadczenia wspierającego i pielęgnacyjnego są dwa różne podmioty, to świadczenia te można łączyć. Nic bardziej mylnego. Wzajemny stosunek tych dwóch rodzajów wsparcia określa wprost art. 63 ust. 6 ustawy o świadczeniu wspierającym. Zgodnie z jego brzmieniem, jeśli osoba wymagająca opieki ma przyznane prawo do świadczenia wspierającego, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje.
Ustawodawca wprost zastrzegł ponadto, że świadczenie pielęgnacyjne pobierane za okres, za który osoba wymagająca opieki otrzymywała świadczenie wspierające, jest nienależne.
Co z podwójnie pobieranymi świadczeniami?
W związku z możliwością czasowego łącznego pobierania świadczenia wspierającego i pielęgnacyjnego pojawia się pytanie o konieczność zwrotu nienależnie pobranych pieniędzy. Zgodnie z przepisami, osoba, która nienależnie pobrała świadczenia rodzinne, do których zalicza się także świadczenie pielęgnacyjne, powinna nie tylko zwrócić pieniądze, ale od nienależnie pobranych kwot powinny zostać pobrane także ustawowe odsetki.
Stanowisko w tej sprawie przedstawiło jednak Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, stwierdzając, że brak jest podstawy prawnej do naliczania odsetek za nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne. Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazują bowiem na konkretne rodzaje świadczeń, których pobieranie uprawnia do naliczania odsetek. Na liście tej nie widnieje zaś świadczenie pielęgnacyjne pobierane łącznie ze świadczeniem wspierającym.
Nieco trudności interpretacyjnych co do zwrotu odsetek pojawiło się jednak w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (sygn. akt II SA/Gl 94/25), który w uzasadnieniu zwrócił uwagę na nienaliczenie odsetek ośrodkowi pomocy społecznej w sprawie o zwrot nienależnego świadczenia pielęgnacyjnego.
Świadczenie pielęgnacyjne i wspierając. Które wybrać?
Skoro świadczenie pielęgnacyjne i wspierające nie mogą być pobierane jednocześnie, pojawia się pytanie, które z nich wybrać. Odpowiedź nie jest jednoznaczna, zależy bowiem od kilku czynników. Świadczenie pielęgnacyjne to stała kwota, podlegająca corocznej waloryzacji. W 2026 roku wynosi ono 3386 zł.
Wysokość świadczenia wspierającego zależy z kolei od poziomu wsparcia potrzebnego osobie wnioskującej, który ustalany zostaje przez Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności (WZON). Ile wynosi świadczenie? Dla osób z punktami:
• od 95 do 100 – 220 proc. renty socjalnej;
• od 90 do 94 – 180 proc. renty socjalnej;
• od 85 do 89 – 120 proc. renty socjalnej;
• od 80 do 84 – 80 proc. renty socjalnej;
• od 75 do 79 – 60 proc. renty socjalnej;
• od 70 do 74 – 40 proc. renty socjalnej.
Jeśli zatem osoba ubiegająca się o świadczenie wspierające ma ustalony poziom potrzeby wsparcia na poziomie od 95 do 100 punktów, wówczas należna jej pomoc wyniesie około 4300 zł. W takim wypadku wybór świadczenia wspierającego będzie bardziej korzystny niż świadczenia pielęgnacyjnego dla opiekuna takiej osoby. Zgoła odmiennie kształtować będzie się jednak sytuacja w przypadku poziomu wsparcia ocenionego na poziomie 70 – 74 punktów. Świadczenie wspierające wyniesie wówczas około 790 zł, a zatem będzie znacznie niższe niż świadczenie pielęgnacyjne.
Podstawa prawna
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych, Dz. U. 2003 nr 228 poz. 2255.
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 o świadczeniu wspierającym, Dz. U. 2023 poz. 1429.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu
