Ubezpieczenia

Choć ciężarne stanowią niewielki odsetek kontrolowanych przez ZUS, ich sprawy są wyjątkowo dotkliwe. Problemem nie jest ich liczba, lecz skutki – utrata prawa do zasiłku i długie postępowania, często zostawiające przyszłe matki bez środków do życia.

Załóżmy, że 27 marca 2026 r. pracodawca wypłacił pracownicy wynagrodzenie za marzec w wysokości 5000 zł brutto i w takiej kwocie ujął je na liście płac. Następnie pracownica przedłożyła zwolnienie lekarskie potwierdzające niezdolność do pracy od 28 marca, oznaczoną kodem B (co oznacza, że przypada w okresie ciąży). Najprawdopodobniej nieobecność będzie miała charakter długotrwały. Jak ustalić wysokość wynagrodzenia należnego za okres przepracowany oraz wynagrodzenia chorobowego? Jak wykazać je w dokumentach rozliczeniowych?

Pytanie: Nasz pracownik w czasie wykonywania obowiązków służbowych opuścił stanowisko pracy i udał się do pobliskiego lasu, gdzie próbował popełnić samobójstwo, w następstwie czego doznał urazu. Kilka lat wcześniej podejmował już podobne działania. Czy takie zdarzenie można uznać za wypadek przy pracy?

Obowiązek oddania kwot wypłaconych bez podstawy powstaje, gdy pracodawca przekazał ZUS informacje niezgodne z rzeczywistością lub pominął dane mające znaczenie dla prawa do wypłaty. O tym, czy przesłanki te zachodzą i jakie są skutki finansowe, rozstrzyga sąd. Należności można dochodzić także od samego świadczeniobiorcy.

Decydujące znaczenie ma wdrożenie rozwiązań, które pozwalają na realne sprawdzenie, czy przekazywane kwoty są wydawane zgodnie z ich przeznaczeniem. ZUS akceptuje mechanizmy umożliwiające identyfikację rodzaju nabywanych produktów, miejsc ich kupowania oraz eliminujące możliwość użycia środków w sposób sprzeczny z przepisami.

Pracownik, który zostanie w domu z chorym dzieckiem, już wkrótce nie będzie musiał drukować, podpisywać i wysyłać papierowego wniosku o zasiłek opiekuńczy do firmy. Po zmianach będzie mógł go przekazać pracodawcy elektronicznie – jako skan lub przez system kadrowo-płacowy – a ten przekaże komplet dokumentów elektronicznie dalej do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Takie zmiany wynikają z nowelizacji ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, którą 13 lutego posłowie uchwalili jednogłośnie.

Wnioski o zasiłek opiekuńczy, które obecnie trzeba składać wyłącznie w formie papierowej, będzie można składać elektronicznie. Zniknie obowiązek potwierdzania kopii dokumentów za zgodność z oryginałem, a pracodawcy nie będą musieli dostarczać papierowych dokumentów, które wcześniej przekazali drogą elektroniczną. Takie zmiany wynikają z projektu ustawy, który rozpatrywany jest na bieżącym posiedzeniu Sejmu.

Przepisy, które wejdą w życie 1 stycznia 2027 r., wywołują wątpliwości nie tylko dotyczące samego wystawiania zwolnień lekarskich od pracy, lecz także ustalania okresu zasiłkowego i prawa do świadczeń. Dlatego odpowiadamy na pytania, czy pracownik będzie miał swobodę we wskazaniu, u którego pracodawcy będzie korzystał ze zwolnienia, a u którego wykonywał pracę.

Ekspert odpowiada na najważniejsze pytania dotyczące emerytury czerwcowej, takie jak: czy przeliczenie emerytury czerwcowej zależy od daty wydania pierwszej decyzji przez ZUS czy też złożenia wniosku? Czy emerytury pomostowe są wyłączone z przeliczeń, choć były przyznane od czerwca? Czy ZUS ustali ponownie wysokość renty rodzinnej po osobie, która zmarła w czerwcu?