Sejm uchwalił w dniu 19 czerwca 2026 r. nową ustawę o przeciwdziałaniu mobbingowi, przygotowaną przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Ustawa trafi teraz do Senatu. Jaki jest główny powód zmian? Dotychczasowa definicja mobbingu obowiązuje od ponad 20 lat – jest skomplikowana i nie nadąża za realiami rynku pracy (praca zdalna, nowe formy komunikacji i nękania). Czas więc na małą rewolucję i większą ochronę praw pracowników.
To będzie rewolucja w prawie pracy: Sejm uchwalił rządowy projekt ustawy o nowych zasadach przeciwdziałania mobbingowi, dyskryminacji i innych form przemocy w miejscu pracy. Czekamy na decyzję Senatu i podpis Prezydenta
Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz ustawy - Kodeks postępowania cywilnego (druk 2289) dotyczy skuteczniejszej ochrony pracowników przed mobbingiem, dyskryminacją i innymi formami przemocy w miejscu pracy. Nowe przepisy wprowadzają prostszą definicję mobbingu, ujednolicają formy nękania, wprowadzają tzw. "model racjonalnej ofiary", zgodnie z którym ocena zachowania będzie dokonywana nie tylko z perspektywy subiektywnych odczuć pracownika, lecz także przy uwzględnieniu obiektywnych okoliczności sprawy. Podwyższeniu ulegnie minimalne zadośćuczynienie za mobbing i wprowadzona zostanie lepsza ochrona przed działaniami odwetowymi.
Ważne
Istotne jest zwiększenie klarowności przepisów, dostosowanie ich do współczesnej doktryny i orzecznictwa oraz realne wzmocnienie ochrony pracowników przed przemocą w miejscu pracy.
Nowa, prostsza definicja mobbingu
Pojęcia zawarte w ustawie opierają się na orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz psychologii i socjologii pracy. Mobbing definiuje się jako uporczywe nękanie – bez względu na formę kontaktu (osobiście, mailowo, przez komunikator, wideokonferencję). Nowe przepisy oddzielają incydentalne sytuacje od systematycznego szykanowania oraz wprowadzają racjonalną ocenę sytuacji, by odróżnić rzeczywiste nękanie od zwykłego konfliktu czy nieporozumienia. Podkreśla się, że nie trzeba czekać na poważne skutki zdrowotne, by nazwać złe zachowanie po imieniu.
Ustawa przewiduje wyższe minimalne zadośćuczynienie – adekwatne do krzywdy, a nie symboliczne. Pracodawca będzie mógł dochodzić zwrotu kosztów od osoby, która dopuściła się mobbingu, co wzmacnia osobistą odpowiedzialność sprawcy.
Na ustawę antymobbingową czekają miliony polskich pracowników i pracodawców. Mobbing jest przemocą i zadaniem państwa jest stworzenie takich przepisów, które będą to szkodliwe zjawisko eliminować. Przeciwdziałać jego występowaniu i reagować, kiedy już się wydarzy, chronić ofiary i dotkliwie karać sprawców - Ministra Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, wystąpienie sejmowe
Prewencja, nie tylko reakcja
Pracodawcy zatrudniający co najmniej 9 osób będą zobowiązani do wprowadzenia wewnętrznych zasad przeciwdziałania mobbingowi w formie dokumentu zakładowego (regulaminu). Mniejsi pracodawcy też muszą podejmować działania, ale bez obowiązku formalnego regulaminu. W tworzeniu zasad większą rolę odgrywać mają pracownicy i związki zawodowe.
Zmiany w przepisach o dyskryminacji
Ustawa wprowadza nowe pojęcia:
- Dyskryminacja przez skojarzenie – gdy pracownik jest gorzej traktowany ze względu na cechę osoby, z którą jest powiązany (np. niepełnosprawne dziecko).
- Dyskryminacja przez założenie – gdy pracownikowi mylnie przypisuje się cechę (np. orientację seksualną, poglądy polityczne).
Dodatkowo precyzuje się przejawy dyskryminacji – m.in. molestowanie, zachęcanie do naruszania zasady równego traktowania. Wprowadza się minimalną kwotę zadośćuczynienia: nie niższą niż minimalne wynagrodzenie za pracę; w przypadku wielokrotnego naruszenia – nie niższą niż trzykrotność tej kwoty. Ciężar dowodu pozostaje na pracodawcy, po uprawdopodobnieniu naruszenia przez pracownika.
Pracodawca ma obowiązek aktywnie i stale przeciwdziałać naruszeniom równego traktowania – przez prewencję, wykrywanie, reagowanie i działania naprawcze. Firmy zatrudniające co najmniej 9 pracowników muszą ustalić szczegółowe procedury w regulaminie uzgodnionym ze związkami zawodowymi lub przedstawicielami pracowników.
Celem nowych przepisów jest dostosowanie prawa do współczesnych realiów pracy i skuteczniejsza ochrona przed mobbingiem oraz dyskryminacją.
Źródło: Sejm RP, MRPiPS
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu