Odchodzący z firmy pracownik ma prawo między innymi do odprawy, dni wolnych na poszukiwanie pracy i ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy.
Kodeks pracy przyznaje pracownikowi szereg uprawnień (), także w przypadku zwolnienia z pracy.
Przede wszystkim, jeśli szef rozstaje się z podwładnym nie z jego winy, pracownik ma prawo do odpowiednio długiego okresu wypowiedzenia. Okresy wypowiedzenia przy wynoszą:
- 3 dni robocze, jeśli okres próbny przekracza 2 tygodnie,
- 1 tydzień, jeśli okres próbny jest dłuższy niż 2 tygodnie,
- 2 tygodnie, jeśli okres próbny wynosi 3 miesiące.
Natomiast w przypadku okres wypowiedzenia jest uzależniony od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy i wynosi:
- 2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy,
- 1 miesiąc, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy,
- 3 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata.
Jednak pracownikowi nie przysługuje okres wypowiedzenia, jeśli jest zwalniany dyscyplinarnie () lub sam odchodzi z pracy w trybie natychmiastowym ().
Pracownikowi przysługuje szereg świadczeń podczas wypowiedzenia, w tym , jeśli umowa została rozwiązana wyłącznie w winy pracodawcy. Pracownik otrzyma odprawę, jeśli pracuje w firmie zatrudniającej co najmniej 20 pracowników, a rozwiązanie stosunku pracy w terminie nieprzekraczającym 30 dni obejmuje co najmniej:
- 10 pracowników, gdy pracodawca zatrudnia mniej niż 100 pracowników;
- 10 proc. pracowników, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 100, jednak mniej niż 300 pracowników;
- 30 pracowników, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 300 lub więcej pracowników.
W przypadku, gdy przyczynę rozwiązania stosunku pracy przez pracodawcę stanowią właśnie przyczyny niedotyczące pracowników, odprawę otrzyma także . Świadczenie otrzyma także wtedy, gdy pracodawca zmienił mu warunki pracy lub płacy, które zostały odrzucone i doszło do rozwiązania umowy.
Do końca okresu wypowiedzenia pracownik musi też wykorzystać przysługujący mu do tego momentu urlop wypoczynkowy. Pracodawca ma przy tym dwa wyjścia: albo udzieli pracownikowi zaległego urlopu w okresie wypowiedzenia, albo wypłaci mu ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop.
Pracodawca może również zwolnić pracownika z obowiązku świadczenia pracy na cały lub część okresu wypowiedzenia, a za cały okres zwolnienia pracownik otrzyma wynagrodzenie obliczane tak, ja za czas urlopu wypoczynkowego. Przy czym, jeśli pracodawca już podjął decyzję o zwolnieniu (potwierdzoną na piśmie), nie ma już prawa żądać powrotu podwładnego do firmy.
Ponadto, jeżeli to pracodawca wypowiedział pracownikowi umowę, zatrudnionemu przysługują dni wolne na poszukiwanie pracy (z zachowaniem wynagrodzenia). Wymiar zwolnienia w przypadku pracownika, który znajduje się w okresie dwutygodniowego i miesięcznego wypowiedzenia, wynosi 2 dni robocze. W przypadku trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia pracownik ma prawo do 3 wolnych dni.
Są jednak grupy, którym pracodawca nie może wręczyć wypowiedzenia. Szczególna ochrona przed wypowiedzeniem przysługuje , czyli osobie, której brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia temu pracownikowi uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku.
Ochronie przed rozwiązaniem stosunku pracy podlegają również oraz rodzice w okresie urlopu macierzyńskiego/rodzicielskiego. Z przywileju tego nie skorzysta tylko ciężarna pracownica na umowie w okresie próbnym nie przekraczającym jednego miesiąca. W przypadku, gdy pracownica była zatrudniona na okres próbny przekraczający jeden miesiąc, która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, umowa ulega przedłużeniu do dnia porodu. Zakaz zwalniania obejmuje także pracowników w czasie urlopu wychowawczego.
Przepisy Kodeksu pracy nie pozwalają także zwolnić pracownika, który przebywa , jeżeli nie upłynął jeszcze okres uprawniający do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia. Chodzi między innymi o chorobę czy obowiązek nad chorym członkiem rodziny. Ochronę ma także pracownik przebywający na urlopie szkoleniowym, bezpłatnym czy okolicznościowym.
W przypadku, gdy pracownik nie zgadza się z wypowiedzeniem, ma 21 dni od otrzymania pisma od pracodawcy na odwołanie się do sądu pracy. Pracownik może zarzucić pracodawcy, że wręczone mu wypowiedzenie lub że jest (tylko w przypadku umów na czas nieokreślony).
Pracownik na umowie na czas nieokreślony może przed sądem domagać się:
- uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne, jeżeli nie upłynął jeszcze okres wypowiedzenia,
- przywrócenia do pracy na poprzednich warunkach, jeżeli okres wypowiedzenia już upłynął,
- odszkodowania od pracodawcy.
Pracownicy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę na okres próbny lub na czas określony mogą wnioskować tylko o odszkodowanie, jeśli pracodawca wadliwie wypowiedział im kontrakt.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu