Ponad 30 milionów dni zwolnień lekarskich w 2024 roku wystawiono z powodu zaburzeń psychicznych. To już co ósmy przypadek absencji chorobowej w Polsce. Depresja, lęk i przewlekły stres przestały być tematem tabu – stały się częścią codzienności. Sprawdź, które choroby psychiczne dotykają Polaków najczęściej.
W Polsce rośnie liczba diagnoz depresji, lęków i wypalenia zawodowego, a statystyki ZUS pokazują miliony dni spędzonych na zwolnieniach z powodu problemów ze zdrowiem psychicznym. To moment, by zapytać: na jakie choroby psychiczne Polacy zapadają najczęściej – i dlaczego właśnie te?
Polska 2025 na kozetce. Jak często chorujemy psychicznie?
Gdy lekarz rodzinny wpisuje w systemie e-ZLA kod F32, to często oznacza epizod depresyjny. Według danych ZUS z 2024 r. właśnie ta kategoria odpowiada za kilkanaście procent wszystkich zwolnień z powodów psychicznych. Ale depresja to dopiero wierzchołek góry lodowej.
Pod spodem znajdują się zaburzenia lękowe, reakcje na stres, bezsenność i wypalenie – choroby, które rzadziej powodują hospitalizację, choć w wielu przypadkach pozostają pod opieką ambulatoryjną i nie trafiają do statystyk szpitalnych.
Z danych Narodowego Funduszu Zdrowia wynika, że na depresję leczonych jest już około 1,2 mln osób. Z kolei raport Gi Group Holding ujawnia, że 45 proc. pracowników doświadcza objawów wypalenia zawodowego, a aż 78 proc. określa swój stan psychiczny jako „słaby lub umiarkowany”. Oznacza to, że tylko co piąty respondent badania czuje się dobrze psychicznie. Na jakie choroby najczęściej skarżą się Polacy?
TOP 10 zaburzeń psychicznych w Polsce 2025. Te choroby dominują w statystykach ZUS i NFZ
Poniższe zestawienie powstało na podstawie danych ZUS, NFZ, badań EZOP II oraz analiz publikowanych przez instytucje zdrowia publicznego. Nie jest to oficjalny ranking, lecz syntetyczne opracowanie pokazujące, które grupy zaburzeń psychicznych najczęściej pojawiają się w polskich statystykach i praktyce klinicznej.
Nr | Schorzenie / grupa zaburzeń | Charakterystyka i uwagi diagnostyczne |
|---|---|---|
1 | Depresja (epizody depresyjne, nawracające, oporne) |
|
2 | Zaburzenia lękowe (ogólne zaburzenia lękowe, zaburzenia paniczne, fobie itp.) |
|
3 | Reakcje na stres / zaburzenia adaptacyjne (zaburzenia adaptacyjne, PTSD itp.) |
|
4 | Wypalenie zawodowe (nie jest to zaburzenie diagnozowane na podstawie ICD-10/11 oraz DSM V) |
|
5 | Zaburzenia snu (bezsenność, zaburzenia rytmu snu-czuwania) |
|
6 | Zaburzenia odżywiania (anoreksja, bulimia, BED - napadowe jedzenie) |
|
7 | Choroba afektywna dwubiegunowa - ChaD (bipolarne zaburzenia nastroju) |
|
8 | Uzależnienia (alkohol, leki, substancje psychoaktywne, uzależnienia behawioralne) |
|
9 | Zaburzenia osobowości (borderline, unikające, zależne, narcystyczne itp.) |
|
10 | Zaburzenia psychiczne u dzieci i młodzieży (np. lęki, zaburzenia emocjonalne, zaburzenia adaptacyjne, nadpobudliwość – F93 i pokrewne) |
|
Warto pamiętać, że wiele osób spełnia kryteria więcej niż jednego zaburzenia. I jest to normalne - choroby psychiczne często lubią współwystępować.
Dlaczego to właśnie te choroby psychiczne dotykają Polaków najczęściej?
Współczesna Polska żyje w trybie „ciągłego stresu”. Presja wydajności, niepewność ekonomiczna i przeciążenie informacyjne tworzą warunki, w których psychika zaczyna się buntować. Raport Gi Group pokazuje, że główne źródła stresu w pracy to nadmiar obowiązków (30 proc.), presja czasu (28 proc.) i niejasne oczekiwania przełożonych (28 proc.). Dla pracowników biurowych kluczowy jest brak równowagi między pracą a życiem prywatnym, a dla osób zatrudnionych w produkcji – zmęczenie fizyczne i brak elastyczności.
Jak tłumaczy Tomasz Tarabuła, Dyrektor Regionalny Gi Group, programy wellbeingowe powinny być dopasowane do specyfiki stanowiska: „Pracownicy biurowi, produkcyjni i menedżerowie mają inne źródła stresu i inne możliwości radzenia sobie z nim”.
W przypadku dzieci i młodzieży zaburzeniom psychicznym sprzyja brak bliskich relacji (realnych, nie - wirtualnych), hejt rówieśniczy i presja społeczna. Kryzys zdrowia psychicznego wśród młodych osób nasilił się po pandemii Covid-19 i lockdownie, kiedy zaburzeniu uległy dotychczasowe zasady funkcjonowania w domach i szkole.
Ciche zaburzenia psychiczne – chorują tysiące, ale liczby tego nie pokazują
Przeglądając różne statystyki dotyczące zaburzeń psychicznych warto mieć na uwadze to, że część chorób może być niedoszacowana. To znaczy, że w rzeczywistości więcej osób cierpi na nie, niż podają oficjalne liczby. Skąd to się bierze? Z jednej strony choroby psychiczne nadal są tematem tabu i wielu Polaków boi się pójść do psychiatry w obawie przed stygmatyzacją. Z drugiej strony problemem mogą być same diagnozy i ich rzetelność. Diagnozowanie chorób psychicznych nie jest oczywiste, wymaga czasu i często współpracy różnych specjalistów. Stąd też łatwiej o diagnostyczne błędy. Które zaburzenia mogą być niedoszacowane?
- ADHD dorosłych – w Polsce praktycznie nie ma danych. Pierwsze szacunki z badań EZOP II sugerują, że może dotyczyć nawet 3–5 proc. populacji dorosłych. Dorośli, którzy podejrzewają u siebie ADHD dopiero od niedawna szukają pomocy, wraz z rozwojem wiedzy na ten temat.
- Zaburzenia osobowości – niewielu specjalistów prowadzi diagnostykę struktury osobowości, więc osoby z trwałymi problemami emocjonalnymi krążą latami między terapiami objawowymi.
- Zaburzenia dwubiegunowe typu II – często leczone jak depresja jednobiegunowa, co prowadzi do braku poprawy i pogorszenia nastroju po niektórych lekach.
Zbyt szybkie diagnozy – które zaburzenia psychiczne rozpoznaje się zbyt często?
Nie każda trudna emocja jest od razu chorobą. W codziennej praktyce zdarzają się rozpoznania stawiane „na skróty”, zwykle w dobrej wierze, ale bez pełnej oceny czasu trwania, nasilenia i wpływu objawów na funkcjonowanie – i to właśnie te sytuacje opisujemy poniżej.
- Depresja łagodna i dystymia – często rozpoznawane u osób przepracowanych, choć klinicznie nie spełniają kryteriów.
- Zespół wypalenia zawodowego – bywa używany jako etykieta dla każdego spadku motywacji, nawet gdy wynika z przeciążenia zadaniowego lub konfliktu w zespole.
- Zaburzenia lękowe – rosnąca świadomość sprawia, że coraz więcej osób szuka diagnozy, co nie zawsze oznacza pełnoobjawową chorobę.
Kryzys zdrowia psychicznego w Polsce. Co możemy zrobić, zanim będzie za późno?
Eksperci są zgodni: system ochrony zdrowia psychicznego w Polsce potrzebuje zmiany paradygmatu. Leczenie farmakologiczne to tylko część rozwiązania. Potrzebne są programy profilaktyczne, edukacja emocjonalna i powszechny dostęp do psychoterapii.
W firmach z kolei rośnie świadomość, że wellbeing nie jest luksusem. Dobrze zaprojektowane programy, oparte na danych, zmniejszają absencję i rotację pracowników. Według badań Gi Group Holding to inwestycja, która zwraca się w postaci wyższej efektywności i mniejszej liczby zwolnień.
Źródła i opracowania
- Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) – Absencja chorobowa w 2024 roku (raport, Warszawa 2025),
- NFZ – Depresja – więcej niż smutek. Środa z profilaktyką w OW NFZ (kampania edukacyjna, 2023),
- Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) – Raport o leczeniu depresji i zaburzeń lękowych w Polsce, Warszawa 2023.
- OECD / European Observatory on Health Systems and Policies – Poland: Country Health Profile 2023 (Paris: OECD Publishing, 2023),
- Frontiers in Public Health – Dziedzic, B. et al., Loneliness and Depression among Men in Poland, vol. 13 (2025),
- Gałecki, P. et al. – Treatment-Resistant Depression in Poland – Epidemiology, Healthcare Utilization and Treatment Patterns, Neuropsychiatric Disease and Treatment, PMC 8837165 (2022),
- Gi Group Holding – Informacja prasowa z okazji Światowego Dnia Zdrowia Psychicznego (09.10.2025), materiał prasowy.
- WHO – Mental Health Atlas 2023, Geneva: World Health Organization, 2023.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu