Malejące wydatki inwestycyjne przy jednoczesnym wyraźnym wzroście zadłużenia – sytuacja bez precedensu w historii finansów samorządowych. Nie jest to efekt pandemii COVID-19, ale suma elementów pogarszających sytuację w ostatnich latach – z jednej strony poprzez zmniejszanie efektywności źródeł dochodów, a z drugiej – wymuszanie zwiększania wydatków bieżących. Pisze Grzegorz P. Kubalski, Związek Powiatów Polskich.
Co prawda dochody jednostek samorządu terytorialnego ogółem rosną, ale dynamika wzrostu jest niższa niż rosnące wydatki. Szczególnie niepokojące jest załamanie dochodów z udziałów jednostek samorządu lokalnego w PIT, gdyż są one jednym z głównych źródeł ich dochodów własnych. Na wykresie pokazującym zmiany wpływów z tego źródła w rozbiciu na poszczególne rodzaje jednostek samorządu lokalnego widzimy dwa okresy załamania dochodów. Pierwszy ma miejsce w 2009 r. jako konsekwencje zmian podatkowych dokonanych w 2008 r. (zmiana skali podatkowej, zmiana systemu ulg), a drugi w 2020 r. Jest to spowodowane zarówno epidemią COVID-19, jak i dokonywanymi zmianami prawnymi obniżającymi wydajność podatku PIT płaconego według skali podatkowej. W 2021 r. sytuacja ulegnie dalszemu pogorszeniu, m.in. ze względu na zwiększenie liczby przypadków opodatkowania ryczałtem – stanowiącego w całości dochód budżetu państwa. Warto zauważyć, że gminy wiejskie są jedyną grupą jednostek samorządu terytorialnego, które odnotowały nominalny wzrost wpływów z PIT. Wynik ten powtarza się, nawet jeśli uwzględnić udziały w CIT, jednakże jest to kwota znacznie poniżej oczekiwań wynikających z dotychczasowego trendu.
Patrz wykres 1
Załóż konto lub zaloguj się
i zyskaj dostęp na 14 dni za darmo.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.