Dzik a sprawa polska

Są naprawdę zachwycające: jak większość warszawiaków widziałem je nieraz z bliska. Błyskające – czasem figlarnie, a czasem z lękiem – oczy, brązowe jak świeży kasztan, okolone są gęstymi, siwymi rzęsami. Na końcu gwizdu (czyli nosa) ryjek wilgotny jak psi nos, a pocieszny niczym rozetka do kontaktu. Do tego potężny kark i ogon, cienki jak chwościk Kłapouchego, którym nerwowo majta, gdy coś go przestraszy. No i małe pasiaki, krążące wokół rodziców na lśniących jak lakierowane kopytkach. Po prostu dzik (Sus scrofa) w całej swojej dziczej urodzie.

Dziki w mieście: problem bez dobrego rozwiązania

Żal mi ich. Nie są gatunkiem wrogim ludziom, choćby w takim znaczeniu jak szczury, od pradziejów atakujące zapasy ziarna, albo roznoszące dengę komary. Zalaliśmy ich siedliska betonem nowych osiedli, zwabiliśmy je rozrzucanymi wszędzie resztkami. Teraz błąkają się, szukając spleśniałych bułek i kubków po jogurcie, zdezorientowane i, tak, czasem niebezpieczne. I dopóki władze miast, pod naszym naciskiem, nie wydadzą grubych miliardów, żeby wykupić podmiejskie grunty i posadzić tam dębowe knieje – nie ma idealnego rozwiązania: czasem nie sposób dzika przepędzić ze środka miasta, a uśpienia i wywiezienia do lasu zakazują (pomijając koszty) rozporządzenia Komisji Europejskiej wydane w ramach walki z ASF. W zamrażarce sejmowej czeka projekt ustawy, popierany przez Państwową Radę Ochrony Przyrody, oferujący kilka humanitarnych półśrodków. Póki co – zły jest dzień, kiedy w środku miasta ktoś staje i „celuje z fuzji między te dwa małe oczka”.

Równie złe jest jednak, a bardziej zdumiewające, przesunięcie semantyczne, które się dokonało. Kiedy przed kilku laty prof. Andrzej Elżanowski, mówiąc o odstrzale dzików, użył frazy „faszystowska logika eksterminacji”, uznano to za curiosum. Dziś, po odstrzeleniu przed kilku dniami siedmiu dzików na Bemowie, o podobny język i zachowania jest znacznie łatwiej. Na skwerku, gdzie zabito zwierzęta, pojawiły się wiązanki kwiatów i znicze. Mec. Karolina Kuszlewicz na łamach TOK FM domaga się zaprowadzenia w miastach „pokojowej koegzystencji” i mówi o „[wymierzanej dzikom] karze śmierci”. Fundacja Czarna Owca sięga dalej: pisze o „Egzekucji młodych dzików, właściwie dzieci”, o „dyskursie eksterminacyjnym”, o „denuncjowaniu” przybyszów, jakim jest telefon do Straży Miejskiej.

Zobacz także

Dyrekcja Lasów Miejskich przeprasza za kontrowersyjną akcję na Mokotowie. Dziki usypiano na oczach ludzi

Zapisz na później

Kiedy język przestaje opisywać rzeczywistość

„Pognębienie antropocentryzmu”? Tak, filozofowie nowszych szkół, od lat domagający się zrównania z nami „bytów nie-ludzkich”, mogą zatrzeć ręce. Moim zdaniem jest to jednak Ezop wywrócony na nice, zgubne pomieszanie języków. Jeśli terminy „egzekucja” i „kara śmierci” określać będą działania Straży Miejskiej, to oznacza, że budzące w nas po dziś dzień zgrozę masakry na Wołyniu, w getcie warszawskim i w Buczy będzie można określać mianem „interwencyjnego odstrzału” – dlaczego nie? Szmalcownicy i zdrajcy okażą się „informatorami służb porządkowych” (skoro słowo „denuncjacja” tak mało znaczy…), a wysiłki, by przerwać wojnę domową w którymkolwiek z rozdartych nią regionów (na Bałkanach, na Bliskim Wschodzie czy w Afryce), nie będą już zmierzać do „pokojowej koegzystencji”, lecz do tego, by tamte brudasy mogły na trochę chodzić po naszych podwórkach i ulicach.

To nie żadne „pognębienie antropocentryzmu”. To droga donikąd. Prowadzi nas ona w stronę kolejnego rozdzierającego społeczeństwo sporu. Jedni demonstrują machismo zza biurka, zapewniając, że „kilka strzałów wystarczy”, potem zaś można przyrządzić świetne pieczyste. Drudzy gotują się do pikiet, blokad, a w międzyczasie wymyślają straży miejskiej od faszystów i eksterminatorów. Czyli zetrzemy się – jak w sporach o aborcję, o prezydenturę, o SAFE, o cokolwiek – ze zjeżoną szczeciną, z fukaniem i kwikiem, tnąc na oślep grubymi kłami.