Rafał Adamus: Czy w tych czasach warto jeszcze zostać prawnikiem?

Można postawić tezę, że prawnicy będą cały czas potrzebni do końca „cywilizacji homo sapiens”, nawet jeżeli jedną z opcji jej zakończenia, modną w „pokoleniu Z”, będzie apokalipsa zombie. Kres cywilizacji homo sapiens nastąpi dopiero wtedy, jeżeli prawo przestanie być zbiorem reguł przetwarzanych przez umysły ludzkie, a stanie się kodem rozumianym wyłącznie przez maszyny.

Piękny umysł kontra algorytm

Jeżeli język prawa nie zostanie oddany maszynom, to zawsze będzie miejsce na piękny umysł człowieka. Prawo to nie matematyka. Prawo to sztuka. Oddanie najnudniejszych z nudnych rzeczy maszynom (pisanie wezwań do zapłaty) zostawia człowiekowi czas na dyskusję nad istotą prawa. Lawina bieg od tego zmienia, po jakich toczy się kamieniach. Zawód prawnika nie zniknie z uwagi na sztuczną inteligencję ale zmienią się zasady jego wykonywania.

Dla wytrwałych

Zawód prawnika obiektywnie nie jest piękny. Jedna litera zmian ustawodawcy i cała wiedza na niej oparta może iść do kosza. Przepisy są pisane niestarannie. Niezliczone ustawy zabijają ducha praw. Fach prawnika to zatem krew, pot i łzy.

Prawnik - glazurnik?

Oczywiście czym innym jest sens stania się prawnikiem, a czy innym są możliwości znalezienia dobrze płatnej pracy w zawodzie prawniczym. Może się okazać, że wielką karierę w prawniczej profesji zrobi niewielka część absolwentów prawa. Niemniej to problem, który dotyka także innych zawodów.

Holi-prawnik

Hans Kelsen (autor „Czystej teorii prawa”) zapewne popatrzyłby na taki pomysł ze zgorszeniem ale w obecnych czasach warto połączyć wiedzę prawniczą z inną dyscypliną wiedzy. Psycho-prawnik, socjo-prawnik, eko – prawnik, info – prawnik jest dobrym pomysłem na specjalizację. Nie tylko psychologia, socjologia, ekonomia, informatyka może być w udany sposób krzyżowana z prawem.

„Homo ZiobroŻurek”

Polityka w prawie wiele namieszała. Naprawdę trudno się połapać kto w Polsce jest legalnym sądem czy trybunałem. „Patria” jest mniej lub bardziej świadomie mylona z „partią”. Politycy sprzedają swoim wyborcom gotowe papki narracyjne. Obywatele nieświadomie je konsumują. Zdezorientowanego obywatela można opisać, pełnym szacunku sformułowaniem, nie aspirującym do symetryzmu: „homo ZiobroŻurek”. Prawo jest jednak na tyle obszerną przestrzenią, że można znaleźć miejsca wolne od polityki. Solidna wiedza prawnicza może uchronić od popadnięcia w zbiorową pomroczność jasną.

Rafał Adamus – polski prawnik, radca prawny, profesor nauk społecznych w dyscyplinie nauki prawne, profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Opolskiego, specjalista w zakresie prawa cywilnego.