prof. dr hab. Rafał Adamus

Czy w odpowiedzi na „przemoc konstytucyjną” organu władzy wykonawczej można legalnie posłużyć się - w imię stanu wyższej konieczności – jakimś fortelem prawnym?

Hans Kelsen (autor „Czystej teorii prawa”) zapewne popatrzyłby na taki pomysł ze zgorszeniem ale w obecnych czasach warto połączyć wiedzę prawniczą z inną dyscypliną wiedzy. Psycho-prawnik, socjo-prawnik, eko – prawnik, info – prawnik jest dobrym pomysłem na specjalizację. Nie tylko psychologia, socjologia, ekonomia, informatyka może być w udany sposób krzyżowana z prawem.

Trybunał Konstytucyjny miał być elitą prawniczych elit III RP. Przez trzy dekady w jego składzie zasiadali najwybitniejsi profesorowie i sędziowie. Z czasem jednak nominacje zaczęły coraz silniej podlegać logice polityki. Jak zmieniał się skład TK i co to mówi o państwie?

Gdzie kończy się prawo do ostrej satyry, a zaczyna paragraf? Choć art. 135 § 2 Kodeksu karnego teoretycznie surowo chroni majestat głowy państwa, polskie sądy coraz częściej przypominają: polityk musi mieć „grubszą skórę”. Od niefortunnych żartów z żon Piastów, przez „starego pierdołę” w Galicji, aż po współczesne spory o „wetomaty” – jak historia i prawo definiują polską kulturę politycznego nieposłuszeństwa?

Kwestię skutecznego nabycia własności skarbu przez jego odkrywcę trudno sprowadzić do jednego prawnego mianownika, gdyż wiele zależy od szczegółowych okoliczności. Funkcję tę stara się spełniać przepis art. 189 kodeksu cywilnego, ale jest w tej materii kilka istotnych markerów, które muszą być stosowane łącznie.

Premier zapowiedział, że jeśli Niemcy nie zadośćuczynią ofiarom II wojny światowej, Polska może zrobić to samodzielnie — i ta deklaracja otworzyła nowy rozdział w sporze o reparacje. Pomysł skierowania realnej pomocy ostatnim żyjącym ofiarom wojny staje się nie tylko gestem moralnym, lecz także politycznym sygnałem o potrzebie przełamania niemieckiego tabu. To ruch, który może na nowo ustawić polsko-niemiecką debatę o odpowiedzialności, pamięci i sprawiedliwości.

Problem jest złożony z uwagi na wieloznaczność słowa „szpital” (w języku prawnym „podmiot leczniczy”). Generalnie szpitale w formie spółek prawa handlowego mogą być stawiane w stan upadłości i mogą w ramach postępowań restrukturyzacyjnych zawierać układ z wierzycielami. Mogą one być wykreślane z rejestru przedsiębiorców KRS pomimo niepokrytych długów.

Pani Profesor Magdalena Środa wypowiedziała się ostatnio w „Radiu Rebeliant” na temat kibolstwa jako jednej z trzech współczesnych polskich patologii – obok łowiectwa i alkoholu. W opinii Pani Profesor popularyzacja piłki nożnej „ma swoje korzenie w początkach dwudziestego wieku, kiedy trzeba było wzmocnić państwo nacjonalistyczne”. Zabrzmiało to bardzo łagodnie, zważywszy na to, że osoba prowadząca rozmowę genezy gry w piłkę doszukiwała się w zwyczaju kopania odciętych głów pokonanych wrogów - pisze profesor Rafał Adamus na łamach Gazety Prawnej.

Przeforsowanie pomysłu o faktycznym usunięciu z urzędu sędziowskiego osób nazywanych „neo-sędziami” nie jest realne w drodze ustawy, z uwagi na brak mocy sprawczej do odrzucenia spodziewanego weta prezydenta do takiej ustawy.