W Polsce rocznie zgłaszanych jest ok. 13 tys. przypadków zaginięć osób. Większość z nich odnajduje się w pierwszych dniach

13 tys. przypadków zaginięć rocznie

W Polsce rocznie zgłaszanych jest ok. 13 tys. przypadków zaginięć osób. Większość zaginionych odnajduje się w pierwszych dniach po zaginięciu. Z danych zbieranych przez Komendę Główną Policji wynika, że częściej dochodzi do zaginięć mężczyzn, niż kobiet.

Tylko w 2025 r. zaginęły 13 032 osoby. Większość z nich to byli mężczyźni – 8 974. Zgłoszenia dotyczące kobiet pojawiły się 4 058 razy. Patrząc na policyjne statystyki, widać zdecydowaną różnicę, jeśli chodzi o grupy wiekowe osób, wobec których zgłoszone zostało zaginięcie. Jeśli chodzi o kobiety, zgłoszenia najczęściej dotyczyły dziewczynek w wieku 14-17 lat (960 zgłoszeń). Natomiast wśród mężczyzn najczęściej zgłaszano zaginięcia tych w wieku od 26 do 40 lat (2 877 zgłoszeń).

Przyczyny zaginięć skorelowane są z wiekiem

Gdy mamy podejrzenia, że nasz bliski mógł zaginąć należy jak najszybciej zgłosić jego zaginięcie na policji. Nie trzeba czekać ze zgłoszeniem 24 lub 48 godzin, gdyż to właśnie pierwsze godziny są kluczowe w poszukiwaniach. Zaginięcie bliskiej osoby można zgłosić osobiście w najbliższej jednostce policji lub dzwoniąc na numer alarmowy 112.

Podczas zgłoszenia ważne jest, aby podać jak najwięcej szczegółowych informacji dotyczących wyglądu, ubioru, miejsc, które osoba mogła odwiedzić, a także ewentualnych okoliczności zniknięcia oraz aktualne zdjęcie osoby zaginionej.

Przyczyny zaginięć są różnorodne, jednak jak wskazuje Fundacja ITAKA, są skorelowane z wiekiem. W przypadku osób dorosłych jako najczęstsze przyczyny zaginięć wymienia się: depresję, kryzys suicydalny, choroby psychiczne, problemy rodzinne lub w pracy, uzależnienia/nałogi, chęć świadomego odcięcia się od bliskich i nieszczęśliwe wypadki. Jeśli chodzi o osoby starsze, ich zaginięcia głównie związane są z pogarszającym się stanem zdrowia i chorobami np. syndromem otępiennym, demencją czy chorobą Alzheimera.

Do zaginięć małych dzieci dochodzi w dużej mierze w konsekwencji nieuwagi i braku właściwej opieki ze strony dorosłych. Zdarza się również, że dziecko może paść ofiarą porwania rodzicielskiego. W przypadku nastolatków główną przyczyną są ucieczki. Jak podkreśla fundacja, w Polsce zdarzenia kryminalne (porwania, uprowadzenia) to rzadkość.

Zaginięcie dziecka a Child Alert

W przypadku zaginięcia dziecka lub nastolatka może zostać uruchomiony Child Alert, czyli system natychmiastowego rozpowszechniania wizerunku zaginionego dziecka za pośrednictwem dostępnych mediów. To program, którego głównym celem jest szybsze i skuteczniejsze poszukiwanie młodych ludzi (dzieci i nastolatków), dzięki z góry ustalonej procedurze postępowania.

Koncepcja platformy opiera się na skoordynowanym działaniu różnych instytucji, przede wszystkim policji i mediów, które z racji błyskawicznej współpracy są w stanie niemal niezwłocznie rozpowszechnić wizerunek zaginionego dziecka masowemu gronu odbiorców.

Aby uruchomione zostało Child Alert, muszą zostać spełnione cztery kryteria. Przede wszystkim w dniu zaginięcia dziecko nie może mieć jeszcze 18 lat. Kolejny warunek mówi o tym, że występuje podejrzenie, iż dziecko zostało uprowadzone i jego życie i zdrowie są zagrożone. Muszą pojawić się powody pozwalające przypuszczać, że ogłoszenie komunikatu pomoże odnaleźć dziecko. Oprócz tego zgłaszający musi dostarczyć informacje pozwalające przygotować komunikat.

Od listopada 2013 r., czyli od momentu wprowadzenia w Polsce systemu Child Alert, do chwili obecnej, procedurę uruchomiono siedmiokrotnie. Wszystkie przypadki jej użycia dotyczyły sytuacji, w której osoba małoletnia była ofiarą pozbawienia wolności oraz jej życie i zdrowie były bezpośrednio zagrożone.

Wymuszone zaginięcia – przekleństwo niestabilnych politycznie państw

Choć Polski problem wymuszonych zaginięć nie dotyczy, w innych regionach świata – szczególnie w państwach o niestabilnej sytuacji politycznej oraz na obszarach objętych konfliktami zbrojnymi – jest na porządku dziennym. Wymuszone zaginięcie to każda forma pozbawienia człowieka wolności, dokonana przez przedstawicieli państwa albo przez osoby działające z upoważnienia lub za zgodą państwa. Drugim elementem definicji wymuszonego zaginięcia jest ukrywanie przez państwo informacji o losie i miejscu pobytu tej osoby.

Wymuszone zaginięcia są często wykorzystywane jako strategia szerzenia terroru w społeczeństwie. Poczucie niepewności wywołane tą praktyką nie ogranicza się do bliskich krewnych osób zaginionych, ale wpływa również na ich społeczności i całe społeczeństwo.

Jeszcze w 2006 roku Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło Międzynarodową Konwencję w sprawie ochrony wszystkich osób przed wymuszonym zaginięciem. Państwa, które ją podpisały i ratyfikowały, zobowiązane są m.in. do traktowania wymuszonego zaginięcia jako odrębnego przestępstwa, a także uznania za ofiarę wymuszonych zaginięć nie tylko samej osoby zaginionej, ale każdego, kto ucierpiał bezpośrednio w wyniku wymuszonego zaginięcia.