Norweski Klub Książki Bokklubben stworzył niezwykłe zestawienie, prosząc 100 wybitnych literatów z całego świata o wskazanie najważniejszych arcydzieł w dziejach ludzkości. W tym elitarnym gronie decydentów oraz twórców znalazły się polskie ślady, co może budzić w nas ogromną dumę.
Wyjątkowe wyróżnienie. „Najlepsze istniejące dzieło literackie”
Ten prestiżowy plebiscyt został zorganizowany przez słynny norweski klub Bokklubben, a jego oficjalne wyniki ujrzały światło dzienne w 2002 roku. Choć organizatorzy uznali niemal wszystkie pozycje za całkowicie sobie równe i zrezygnowali z przyznawania konkretnych miejsc, zrobili jeden spektakularny wyjątek, który przeszedł do historii światowej krytyki.
Całkowitym i bezdyskusyjnym zwycięzcą ogłoszono bowiem legendarną powieść Don Kichot Miguela de Cervantesa. To ponadczasowe arcydzieło jako jedyne zostało oficjalnie okrzyknięte przez autorów zestawienia „najlepszym istniejącym dziełem literackim”, co na zawsze zabezpieczyło jego pozycję na samym szczycie globalnego kanonu i wywołało falę zachwytu wśród badaczy literatury.
Ogromnym wyróżnieniem dla naszej rodzimej kultury był fakt, że to właśnie przyszła noblistka Olga Tokarczuk decydowała o kształcie tego zestawienia, reprezentując nasz kraj w tym międzynarodowym panelu. Za kulisami projektu stanęło 100 pisarzy reprezentujących aż 54 kraje, a dzięki tak zróżnicowanemu gronowi jurorów lista stała się prawdziwym zwierciadłem globalnego dorobku, wolnego od europocentrycznych uprzedzeń.
Wyróżnienie dla Józefa Korzeniowskiego i brutalna statystyka kobiet
Statystyki zestawienia z 2002 roku ujawniają jednak niekwestionowanych tytanów pióra, którzy zdominowali resztę stawki. Absolutnym rekordzistą okazał się Fiodor Dostojewski, który na liście umieścił aż cztery swoje powieści, a tuż za nim, z trzema dziełami na koncie, znaleźli się William Szekspir, Franz Kafka oraz Lew Tołstoj, dzieląc przestrzeń z takimi klasykami jak George Orwell i jego proroczy Rok 1984.
Wśród stu najwspanialszych dzieł świata dumnie błyszczy nazwisko wielkiego Polaka – Józefa Korzeniowskiego, szerzej znanego na świecie jako Joseph Conrad. Jego genialna powieść Nostromo z 1904 roku została uznana za jedno z najważniejszych dokonań literackich w historii, co stanowi potężny dowód na unikalny wpływ naszej kultury na literaturę światową. Choć Conrad tworzył w języku angielskim, jego głębokie zakorzenienie w polskiej tradycji trwale wpłynęło na kształt modernizmu.
Wokół norweskiego zestawienia nie zabrakło jednak kontrowersji związanych z parytetem płci, ponieważ statystyki okazały się wyjątkowo bezwzględne dla autorek – spośród stu wybranych pozycji zaledwie jedenaście zostało napisanych przez kobiety. Mimo to, brak sztywnej hierarchii sprawia, że do dziś jest to jeden z najbardziej demokratycznych i inspirujących drogowskazów dla współczesnych czytelników poszukujących literatury najwyższych lotów.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu