Gminy zyskują dodatkowy czas na plany ogólne. Prezydent podpisał ustawę

Nowe przepisy planistyczne i cyfrowe plany ogólne

Chodzi o nowelizację ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Nowelizacja daje samorządom dodatkowy czas na opracowanie nowych planów ogólnych, czyli cyfrowych dokumentów planistycznych, które zastąpią dotychczasowe studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Ustawa wydłuża termin obowiązywania obecnych dokumentów do 31 sierpnia 2026 r.

Z końcem sierpnia mija ostateczny termin złożenia do Komisji Europejskiej dokumentów potwierdzających osiągnięcie kamieni milowych wpisanych do KPO, wśród których jest realizacja reformy planistycznej. Jak wcześniej informowało Ministerstwo Rozwoju i Technologii, Polska zobowiązała się, że do tego czasu plany ogólne przyjmie 50 proc. gmin. Do tej pory plany ogólne przyjęło ponad 50 gmin, a 42 proc. skierowało projekty planów do opiniowania.

Według informacji przekazanych przez wiceszefa resortu rozwoju Tomasza Lewandowskiego w trakcie prac nad nowelą w Sejmie, rząd będzie się starał wynegocjować z Komisją Europejską obniżenie tego poziomu do 40 proc.

Zmiany w ZPI i uproszczenia dla samorządów

W Ocenie Skutków Regulacji wskazano, że nowelizacja odpowiada również na postulaty samorządów, które zgłaszały konieczność wprowadzenia zmian w procedurze sporządzania zintegrowanych planów inwestycyjnych (ZPI). W ocenie samorządowców, wójtowie, burmistrzowie i prezydenci mieli zbyt mało czasu na weryfikację wniosków o uchwalenie ZPI. Przedstawiciele samorządów wskazywali też, że obowiązujące przepisy nie określają terminów proceduralnych na uchwalenie ZPI przez radę gminy oraz terminów w postępowaniach sądowych związanych z rozpatrywaniem skarg w sprawie ZPI.

Ustawa wprowadza „rozszerzenie i uelastycznienie katalogu” inwestycji uzupełniających. Termin na weryfikację wniosku o uchwalenie ZPI został wydłużony z 3 do 14 dni roboczych. Nowela znosi też obowiązek uchwalania planu miejscowego zgodnie z nieaktualnymi strategiami rozwoju gmin - sprzed reformy systemu planowania przestrzennego.

Wprowadzony został też trzymiesięczny okres przejściowy po uruchomieniu Rejestru Urbanistycznego, tj. do 1 października 2026 r., w którym projekty aktów planowania przestrzennego oraz innych dokumentów planistycznych będą nadal udostępniane w Biuletynie Informacji Publicznej w trakcie procedury ich sporządzania.

Deregulacje i zmiany w dużych inwestycjach publicznych

Nowela usuwa również z ustawy o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie odbudowy Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla oraz kamienic przy ulicy Królewskiej w Warszawie obowiązek opiniowania inwestycji przez Główną Komisję Urbanistyczno-Architektoniczną.

Zwalnia też gminy z odpowiedzialności finansowej za niewydanie w terminie decyzji o warunkach zabudowy w postępowaniach rozpoczętych po 24 września 2023 roku, czyli dniu wejścia w życie ustawy wprowadzającej reformę planistyczną.

Większość zawartych w nowelizacji przepisów ma wejść w życie 1 lipca 2026 r. (PAP)