Emerytura większa niż średnia pensja. Krok po kroku

W przypadku funkcjonariuszy służb mundurowych – takich jak strażacy, policjanci czy żołnierze – emerytura obliczana jest według odmiennych zasad niż w systemie cywilnym. Kluczowe znaczenie ma tu ostatnie wynagrodzenie, a dokładniej jego wysokość z końcowego okresu służby. To właśnie ten element staje się podstawą wyliczenia świadczenia.

W praktyce oznacza to, że jeśli funkcjonariusz w końcowej fazie kariery zawodowej uzyska znaczący wzrost wynagrodzenia, jego emerytura automatycznie rośnie – niezależnie od tego, jak długo faktycznie otrzymywał wyższą pensję. W efekcie możliwe jest osiągnięcie sytuacji, w której świadczenie emerytalne przewyższa wcześniejsze dochody z pracy.

Pensja 7,8 tys. zł, emerytura 11,2 tys. zł - to nie żart

Jednym z przykładów obrazujących ten mechanizm jest przypadek strażaka, który po 25 latach służby przeszedł na emeryturę w wieku 48 lat. Jego miesięczne wynagrodzenie przed odejściem wynosiło około 7,8 tys. zł netto. Po zakończeniu aktywności zawodowej otrzymuje jednak świadczenie na poziomie 11,2 tys. zł netto.

Różnica wynika z działań podjętych tuż przed zakończeniem służby. Funkcjonariusz został przeniesiony na wyższe stanowisko, co wiązało się z automatycznym wzrostem uposażenia. Dodatkowo do wynagrodzenia doliczono kilka składników:

• dodatek motywacyjny w wysokości około 1,5 tys. zł,
• dodatek funkcyjny sięgający około 6 tys. zł.

Tak skumulowane podwyżki – choć obowiązywały krótko – zostały uwzględnione przy obliczaniu emerytury. Co istotne, w tym okresie funkcjonariusz nie wykonywał faktycznie nowych obowiązków, przebywając na zwolnieniach lub urlopach.

System mundurowy a ZUS – zasadnicze różnice

Różnice między systemem mundurowym a powszechnym są fundamentalne. W przypadku osób ubezpieczonych w ZUS wysokość emerytury zależy od sumy składek zgromadzonych przez całe życie zawodowe oraz średniej długości dalszego trwania życia. Nie ma możliwości „podbijania” świadczenia na podstawie jednego miesiąca czy krótkiego okresu wyższych zarobków.

Ekspert z zakresu prawa ubezpieczeń społecznych, dr Tomasz Lasocki w rozmowie z portalem wyborcza.biz, wskazuje, że obowiązujące przepisy pozwalają na znaczące zwiększanie świadczeń w sposób, który budzi poważne wątpliwości. Mechanizm ten – choć formalnie zgodny z prawem – prowadzi do sytuacji, w której koszty systemu ponoszone są przez ogół podatników.

Awans tuż przed emeryturą?

Zjawisko awansów i podwyżek tuż przed przejściem na emeryturę nie jest incydentalne. W wielu formacjach mundurowych funkcjonuje jako nieformalna praktyka. Polega ona na czasowym podniesieniu wynagrodzenia poprzez zmianę stanowiska lub przyznanie dodatkowych świadczeń finansowych.

W efekcie końcowa pensja – stanowiąca podstawę wyliczenia emerytury – znacząco odbiega od wcześniejszych zarobków funkcjonariusza. W niektórych przypadkach różnice sięgają nawet kilkudziesięciu procent.

Koszty dla systemu i podatników

Tak skonstruowany mechanizm generuje realne obciążenia dla finansów publicznych. Emerytury mundurowe są finansowane bezpośrednio z budżetu państwa, a nie ze składek indywidualnych, jak w przypadku ZUS. Oznacza to, że wyższe świadczenia wypłacane jednej grupie zawodowej muszą być pokrywane z podatków wszystkich obywateli.

Dodatkowo należy pamiętać, że funkcjonariusze mogą przechodzić na emeryturę znacznie wcześniej niż pracownicy cywilni – często już po 25 latach służby, co w praktyce oznacza wiek około 45–50 lat. W konsekwencji państwo wypłaca świadczenia przez znacznie dłuższy okres.