Tego nie wolno wrzucać do odpadów zmieszanych. Ruszył nowy system

Nowe urządzenie zostało uruchomione pod koniec maja. To pierwszy lekomat w województwie podlaskim i jednocześnie drugi działający w Polsce. Inwestycję zrealizowano w gminie Miastkowo. Według władz samorządowych głównym celem było stworzenie łatwo dostępnego punktu odbioru odpadów, które dotychczas często trafiały do odpadów zmieszanych lub kanalizacji.

Wójt Rafał Bąkowski zwracał uwagę, że brak wygodnych punktów odbioru powoduje, iż mieszkańcy często nie wiedzą, co zrobić z niewykorzystanymi lekami. W efekcie farmaceutyki trafiają do środowiska, gdzie mogą zanieczyszczać glebę i wodę.

Problem ma charakter ogólnopolski. Z raportu cytowanego przez „Dziennik Gazetę Prawną” wynika, że ponad 60 proc. Polaków wyrzuca przeterminowane leki do odpadów zmieszanych, a 28 proc. pozbywa się ich poprzez kanalizację.

Lekomat dostępny przez 24 godziny na dobę

Urządzenie działa w sposób przypominający automat samoobsługowy. Użytkownik pobiera odpowiedni pojemnik, umieszcza w nim odpady, a następnie zwraca go do urządzenia. Cały proces wspierany jest przez aplikację mobilną umożliwiającą identyfikację użytkownika za pomocą kodów QR oraz lokalizowanie najbliższych urządzeń.

Kluczową zaletą rozwiązania jest dostępność przez całą dobę, siedem dni w tygodniu. Dzięki temu mieszkańcy nie muszą dostosowywać się do godzin pracy aptek czy Punktów Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych.

Białe pojemniki na leki i czerwone pojemniki na odpady medyczne

System opiera się na dwóch rodzajach pojemników.

Biały pojemnik przeznaczony jest na:

• tabletki,
• kapsułki,
• syropy,
• krople,
• maści,
• żele,
• inne przeterminowane produkty lecznicze.

Do pojemnika nie należy wrzucać kartonowych opakowań po lekach.

Czerwony pojemnik służy do zbierania:

• igieł,
• strzykawek,
• lancetów,
• zużytych opatrunków,
• gazików,
• pasków do pomiaru glukozy,
• sensorów monitorujących poziom cukru,
• elementów wykorzystywanych podczas terapii domowej.

Rozwiązanie jest szczególnie istotne dla osób chorych na cukrzycę oraz pacjentów samodzielnie wykonujących zastrzyki w warunkach domowych.

Przepisy dotyczące wyrzucania przeterminowanych leków

Polskie przepisy nie pozwalają na wyrzucanie przeterminowanych leków do odpadów zmieszanych. Są one traktowane jako odpady niebezpieczne wymagające selektywnego zbierania i specjalistycznej utylizacji.

Zgodnie z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, PSZOK-i muszą przyjmować między innymi:

• przeterminowane leki,
• odpady niebezpieczne,
• zużyte igły i strzykawki powstałe podczas leczenia domowego,
• odpady związane z monitorowaniem poziomu substancji we krwi.

Ministerstwo Zdrowia przypomina, że niewykorzystane lub przeterminowane leki należy przekazywać do specjalnych pojemników znajdujących się w wybranych aptekach, szpitalach, przychodniach lub PSZOK-ach. Nie wolno ich wyrzucać do śmieci ani wylewać do kanalizacji.

Eksperci podkreślają, że farmaceutyki trafiające do środowiska mogą przyczyniać się do skażenia wód oraz zwiększać problem lekooporności bakterii.

Rosnąca liczba punktów odbioru odpadów medycznych

Dotychczas podstawowym miejscem oddawania przeterminowanych leków były wybrane apteki oraz PSZOK-i. Problem polega jednak na tym, że nie każda apteka uczestniczy w takim systemie, a liczba punktów odbioru jest nierównomierna w różnych częściach kraju.

Lekomaty mają stanowić uzupełnienie istniejącego systemu. Ich twórcy wskazują, że automaty eliminują konieczność dojazdu do odległych punktów i umożliwiają przekazywanie odpadów w dogodnym czasie.