Niewiele osób jest świadomych, że za niedotrzymywanie przez przedsiębiorstwo energetyczne (a konkretnie – operatora systemu dystrybucyjnego) ściśle określonych w przepisach prawa parametrów jakościowych energii elektrycznej (które może objawiać się np. migotaniem oświetlenia w domu), jak również za przerwy w dostawie energii elektrycznej ponad dopuszczalny czas trwania określony w przepisach – z mocy prawa, odbiorcom energii elektrycznej przysługuje bonifikata od rachunków za prąd.
Niższe rachunki za energię elektryczną – bonifikata przysługująca od przedsiębiorstwa energetycznego z powodu niedotrzymania parametrów jakościowych prądu
Choć nie każdy zdaje sobie z tego sprawę – niewłaściwe parametry jakościowe energii elektrycznej, polegające m.in. na wahaniach napięcia, które objawiają się np. migotaniem oświetlenia w domu – stanowią podstawę do uzyskania od przedsiębiorstwa energetycznego bonifikaty, w wysokości określonej w taryfie tego przedsiębiorstwa energetycznego.
Zgodnie z par. 49 pkt 10 rozporządzenia Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 22 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego – za niedotrzymanie parametrów jakościowych energii elektrycznej określonych w par. 45 ust. 5 rozporządzenia albo ustalonych w umowie o świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej albo w umowie kompleksowej, na pisemny wniosek odbiorcy, udzielana jest bonifikata w wysokości określonej w taryfie przedsiębiorstwa energetycznego.
Niedotrzymanie parametrów jakościowych energii elektrycznej – podstawą do ubiegania się, od przedsiębiorstwa energetycznego, o bonifikatę od rachunków za prąd
Niewłaściwe parametry energii elektrycznej dla gospodarstw domowych, które stanowią podstawę do uzyskania bonifikaty od rachunków za energię elektryczną zostały określone w par. 45 ust. 5 rozporządzenia Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 22 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego i zaliczają się do nich – jakiekolwiek odstępstwa od niżej określonych parametrów jakościowych energii elektrycznej:
- wartość średnia częstotliwości mierzonej przez 10 s zawiera się w przedziale:
- 50 Hz ± 1 % (od 49,5 Hz do 50,5 Hz) przez 99,5 % tygodnia,
- 50 Hz + 4 % / – 6 % (od 47 Hz do 52 Hz) przez 100 % tygodnia;
- w każdym tygodniu 95 % ze zbioru 10-minutowych średnich wartości skutecznych napięcia zasilającego zawiera się w przedziale odchyleń ±10 % napięcia znamionowego;
- przez 95 % czasu w każdym tygodniu wskaźnik długookresowego migotania światła (Plt) spowodowanego wahaniami napięcia zasilającego nie może być większy niż 1;
- w każdym tygodniu 95 % ze zbioru 10-minutowych średnich wartości skutecznych:
- składowej symetrycznej kolejności przeciwnej napięcia zasilającego zawiera się w przedziale od 0 % do 2 % wartości składowej kolejności zgodnej,
- dla każdej harmonicznej napięcia zasilającego (o rzędach od 2 do 50) powinno być mniejsze lub równe wartościom określonym w tabeli znajdującej się w par. 45 ust. 5 pkt 4 lit. b ww. rozporządzenia;
- w każdym tygodniu wartość maksymalna ze zbioru 10-minutowych średnich wartości współczynnika odkształcenia wyższymi harmonicznymi napięcia zasilającego (THD), uwzględniającego wyższe harmoniczne do rzędu 50, jest mniejsza lub równa 8 %.
Ważne
Jak jednak ustalić, czy ww. parametry jakościowe są dotrzymywane w gospodarstwie domowym odbiorcy energii elektrycznej? Jeżeli istnieją podejrzenia co do tego, że mogą one odbiegać od ww. norm, ponieważ w domu np. migocze oświetlenie lub występują inne symptomy, które mogą świadczyć o ponadnormatywnych wahaniach napięcia – należy zwrócić się do przedsiębiorstwa energetycznego z wnioskiem o sprawdzenie parametrów jakościowych energii elektrycznej.
Jeżeli w wyniku ww. badania podejrzewane nieprawidłowości się potwierdzą – wówczas będzie można zwrócić się do przedsiębiorstwa energetycznego o odpowiednią bonifikatę (zgodną z taryfą tego przedsiębiorstwa) i rzecz jasna – żądać doprowadzenia tychże parametrów do właściwej jakości, zgodnej z rozporządzeniem Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 22 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego. Jeżeli natomiast ww. badanie nie potwierdzi odstępstw od parametrów jakościowych wynikających z par. 45 ust. 5 rozporządzenia Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 22 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego – należy liczyć się z koniecznością poniesienia opłaty za ww. badanie (również w wysokości zgodnej z taryfą danego przedsiębiorstwa energetycznego). W przypadku ENEA Operator jest to np. 634,70 zł (na które składa się 359,83 zł netto za odczyt i przygotowanie danych urządzenia kontrolno-pomiarowego oraz 156,19z ł netto za montaż i demontaż urządzenia kontrolno–pomiarowego). Badanie to, warto zatem zlecać wyłącznie w sytuacjach, w których z dużym prawdopodobieństwem podejrzewa się, że w gospodarstwie domowym nie są utrzymane właściwe parametry jakościowe energii elektrycznej, które dają jakieś dostrzegalne „objawy”.
Nie tylko niewłaściwe parametry jakościowe, ale także – przerwy w dostawie energii elektrycznej, podstawą do ubiegania się, od przedsiębiorstwa energetycznego, o bonifikatę od rachunków za prąd
Nie tylko niedotrzymanie parametrów jakościowych energii elektrycznej stanowi podstawę do uzyskania od przedsiębiorstwa energetycznego bonifikaty od rachunków za prąd, ale również – przerwa w dostawie energii elektrycznej, która przekroczy dopuszczalny (zgodnie z rozporządzeniem) czas trwania.
Ważne
Zgodnie z par. 47 ust. 5 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 22 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego – dopuszczalny czas trwania:
- jednorazowej przerwy w dostarczaniu energii elektrycznej nie może przekroczyć, w przypadku:
- przerwy planowanej – 16 godz.,
- przerwy nieplanowanej – 24 godz.;
- przerw w roku stanowiący sumę czasów trwania przerw jednorazowych długich i bardzo długich nie może przekroczyć, w przypadku:
- przerw planowanych – 35 godz.,
- przerw nieplanowanych – 48 godz.
Zgodnie z powyższym – łączny czas przerw nieplanowych w dostawie prądy w ciągu roku, nie może zatem przekroczyć 48 godzin, a planowych – 35 godzin. Przekroczenie ww. granic czasowych przez przedsiębiorstwo energetyczne (a konkretnie – operatora systemu dystrybucyjnego) uprawnia odbiorcę do otrzymania stosownej bonifikaty kwotowej.
Sposób określenia kwoty przysługującej odbiorcy bonifikaty, określa par. 43 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 29 listopada 2022 r. w sprawie sposobu kształtowania i kalkulacji taryf oraz sposobu rozliczeń w obrocie energią elektryczną, stanowiący poniższe:
Za każdą niedostarczoną jednostkę energii elektrycznej odbiorcy końcowemu przyłączonemu do sieci:
- o napięciu znamionowym nie wyższym niż 1 kV – przysługuje bonifikata w wysokości dziesięciokrotności ceny energii elektrycznej, o której mowa w art. 23 ust. 2 pkt 18 lit. b ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne, za okres, w którym wystąpiła przerwa w dostarczaniu tej energii,
- o napięciu innym niż to, o którym mowa w punkcie powyżej – przysługuje bonifikata w wysokości pięciokrotności ceny energii elektrycznej, o której mowa w art. 23 ust. 2 pkt 18 lit. b ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne, za okres, w którym wystąpiła przerwa w dostarczaniu tej energii.
Ilość niedostarczonej energii elektrycznej w dniu, w którym miała miejsce przerwa w jej dostarczaniu, ustala się na podstawie poboru tej energii tego samego dnia w poprzednim tygodniu, z uwzględnieniem czasu dopuszczalnych przerw w dostarczaniu energii elektrycznej określonych w zawartej umowie sprzedaży energii elektrycznej lub w umowie o świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej albo w umowie kompleksowej lub w odrębnych przepisach.
Wniosek o udzielenie bonifikaty, można złożyć do przedsiębiorstwa energetycznego osobiście, listownie i najczęściej również – za pomocą formularza kontaktowego, umieszczonego na stronie internetowej przedsiębiorstwa energetycznego.
Podstawą przyznania przez przedsiębiorstwo energetyczne bonifikaty od rachunków za prąd jest także – niedotrzymanie standardów jakościowych obsługi klienta (m.in. opóźnienie w rozpatrzeniu reklamacji lub weryfikacji prawidłowości działania układu pomiarowo-rozliczeniowego)
Poza niedotrzymaniem parametrów jakościowych energii elektrycznej i przerwami w dostawie prądu, które przekroczą dopuszczalny (zgodnie z rozporządzeniem) czas trwania – podstawą do uzyskania bonifikaty od rachunków za energię elektryczną – jest ostatecznie niedotrzymanie przez przedsiębiorstwo energetyczne standardów jakościowych obsługi odbiorców (o ile zawarta umowa sprzedaży energii elektrycznej lub umowa o świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej albo umowa kompleksowa nie stanowią inaczej).
Ważne
Zgodnie z par. 44 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 29 listopada 2022 r. w sprawie sposobu kształtowania i kalkulacji taryf oraz sposobu rozliczeń w obrocie energią elektryczną – za niedotrzymanie przez przedsiębiorstwo energetyczne standardów jakościowych obsługi – odbiorcom przysługują od przedsiębiorstwa energetycznego bonifikaty w następującej wysokości:
- 1/50 przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku kalendarzowym poprzedzającym rok zatwierdzenia taryfy, określonego w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego ogłaszanym w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” – za nieprzyjęcie zgłoszeń lub reklamacji od odbiorcy,
- 1/15 wynagrodzenia, o którym mowa w pkt 1 – za nieuzasadnioną zwłokę w usuwaniu zakłóceń w dostarczaniu energii elektrycznej, spowodowanych nieprawidłową pracą sieci,
- 1/50 wynagrodzenia, o którym mowa w pkt 1 – za odmowę udzielenia odbiorcom, na ich żądanie, informacji o przewidywanym terminie wznowienia dostarczania energii elektrycznej, przerwanego z powodu awarii sieci,
- 1/50 wynagrodzenia, o którym mowa w pkt 1 – za niepowiadomienie odbiorców zasilanych z sieci o napięciu znamionowym nie wyższym niż 1 kV, o terminach i czasie planowanych przerw w dostarczaniu energii elektrycznej, co najmniej z pięciodniowym wyprzedzeniem, w formie ogłoszeń prasowych, internetowych, komunikatów radiowych lub telewizyjnych albo w inny sposób przyjęty na danym terenie,
- 1/10 wynagrodzenia, o którym mowa w pkt 1 – za niepowiadomienie odbiorców zasilanych z sieci o napięciu znamionowym wyższym niż 1 kV o terminach i czasie planowanych przerw w dostarczaniu energii elektrycznej, co najmniej z pięciodniowym wyprzedzeniem, w formie indywidualnych zawiadomień pisemnych lub telefonicznych lub za pomocą innego środka komunikacji elektronicznej,
- 1/15 wynagrodzenia, o którym mowa w pkt 1 – za niepoinformowanie na piśmie odbiorców zasilanych z sieci o napięciu znamionowym wyższym niż 1 kV, o zamierzonej zmianie nastawień w automatyce zabezpieczeniowej i innych parametrach mających wpływ na współpracę ruchową z siecią, co najmniej z tygodniowym wyprzedzeniem,
- 1/15 wynagrodzenia, o którym mowa w pkt 1– za niepoinformowanie na piśmie odbiorców zasilanych z sieci o napięciu znamionowym nie wyższym niż 1 kV, o konieczności dostosowania instalacji do zmienionych warunków zasilania, co najmniej z rocznym wyprzedzeniem,
- 1/10 wynagrodzenia, o którym mowa w pkt 1 – za niepoinformowanie na piśmie odbiorców zasilanych z sieci o napięciu znamionowym wyższym niż 1 kV, o konieczności dostosowania instalacji do zmienionego napięcia znamionowego, podwyższonego poziomu mocy zwarcia i innych warunków funkcjonowania sieci, co najmniej z trzyletnim wyprzedzeniem,
- 1/15 wynagrodzenia, o którym mowa w pkt 1 – za nieuzasadnioną odmowę odpłatnego podjęcia czynności w sieci mających na celu umożliwienia bezpiecznego wykonania przez odbiorcę lub inny podmiot prac w obszarze oddziaływania tej sieci,
- 1/50 wynagrodzenia, o którym mowa w pkt 1 – za nieudzielenie, na żądanie odbiorcy, informacji o zasadach rozliczeń oraz o aktualnych taryfach,
- 1/250 wynagrodzenia, o którym mowa w pkt 1 – za każdy dzień zwłoki w przypadku przekroczenia czternastodniowego terminu na udzielenie odpowiedzi na wniosek lub reklamację odbiorcy w sprawie zasad rozliczeń,
- 1/250 wynagrodzenia, o którym mowa w pkt 1 – za każdy dzień zwłoki w przypadku przekroczenia czternastodniowego terminu na sprawdzenia prawidłowości działania układu pomiarowo-rozliczeniowego lub terminu na laboratoryjnego sprawdzenie prawidłowości działania układu pomiarowo-rozliczeniowego,
- 1/15 wynagrodzenia, o którym mowa w pkt 1 – za uniemożliwienie wykonania dodatkowej ekspertyzy badanego układu pomiarowo-rozliczeniowego na wniosek odbiorcy złożony w terminie 30 dni od dnia otrzymania wyniku badania laboratoryjnego.
Podstawa prawna:
- Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 22 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 919)
- Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 29 listopada 2022 r. w sprawie sposobu kształtowania i kalkulacji taryf oraz sposobu rozliczeń w obrocie energią elektryczną (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 904 z późn. zm.)
- Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 43 z późn. zm.)
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu