Samorząd terytorialny

Samorządom pozostały jeszcze dwa tygodnie na podjęcie uchwał intencyjnych o zamiarze likwidacji szkół i przedszkoli. Zamkną te placówki, w których jest niewielka liczba dzieci.

Jak co roku, ponieważ zbliża się termin składania wniosków w sprawie zmian granic gmin (można to zrobić do końca I kw.), nabiera rumieńców dyskusja na temat tworzenia, łączenia i dzielenia gmin, a także znoszenia i ustalania ich granic.

Ograniczenie częstotliwości inicjowania postępowań o zmianę granic, wzmocnienie roli konsultacji społecznych czy zapewnienie ochrony sądowej samorządom – to część postulatów Związku Gmin Wiejskich RP (ZGWRP).

Rząd powinien przeprowadzić analizę zgodności statutów młodzieżowych rad gmin z obowiązującymi przepisami prawa oraz podjąć działania mające na celu ujednolicenie standardów funkcjonowania tych jednostek. Pismo w tej sprawie trafiło do Ministerstwa Edukacji Narodowej oraz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Spółka komercyjna zwróciła się do gminy o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla farmy fotowoltaicznej. Argumentuje, że podpisała umowę intencyjną z powiatem i będzie dostarczać energię na potrzeby jego jednostek organizacyjnych. Czy burmistrz może wydać taką decyzję?

Od 27 stycznia 2025 r. ruszyła druga edycja programu „Laptop dla nauczyciela”. Rozczarował 
on jednak część belfrów. Świadczenie przysługuje tylko tym, którzy 30 września 2023 r. pozostawali w zatrudnieniu. Wsparcia w wysokości 2500 zł nie dostaną najmłodsi, ale odchodzący na emeryturę – tak.

Operatorzy sieci telekomunikacyjnych powinni być zobowiązani do poinformowania właściciela urządzenia o tym, że jego telefon znajduje się w biurze rzeczy znalezionych. Dziś przekazanie takiej informacji nie jest możliwe. Związek Powiatów Polskich (ZPP) domaga się nowych uprawnień dla starostów. Takie uwagi wniósł do projektu ustawy o zmianie ustawy o rzeczach znalezionych oraz ustawy – Kodeks cywilny, nad którym pracuje Ministerstwo Sprawiedliwości.

Sędziowie rozstrzygną, czy w sytuacji, gdy małżonek nie ma orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale nie może sprawować opieki nad współmałżonkiem, osobą uprawnioną do świadczenia pielęgnacyjnego może być ich syn lub córka.

Regionalna Izba Obrachunkowa podważyła legalność nowej uchwały w sprawie dotacji dla żłobków. Według RIO rada gminy nie ustaliła w niej kompleksowo zasad rozliczenia dotacji przez niepubliczne żłobki. We wzorze załącznika wskazano: liczbę dzieci, kwotę dotacji i kwoty poniesionych wydatków. RIO stwierdziła, że gmina powinna też wymagać dokumentów źródłowych, np. faktur, rachunków, przelewów, aby zweryfikować wszystkie kwoty z rozliczenia. Czy stanowisko RIO jest słuszne?

W orzecznictwie kształtuje się linia, zgodnie z którą obowiązek zwrotu ciąży wyłącznie na osobach, które wiedziały o zgonie dłużnika alimentacyjnego. Organ administracji publicznej musi zatem ustalić, czy osoba, która przyjmowała świadczenie, działała świadomie i w złej wierze.

Regionalna izba obrachunkowa uznała, że burmistrz nieprawidłowo rozlicza używanie swojego prywatnego pojazdu do celów służbowych. Zawarł on z gminą umowę, w której strony ustaliły miesięczny limit kilometrów na jazdy lokalne na obszarze gminy (do 300 km). Dodatkowo urząd wystawia burmistrzowi delegacje na każdy miesiąc za podróże na obszarze gminy. Czy RIO ma rację?

Czy kontrolę wydatkowania dotacji oświatowej oraz prawidłowości jej pobrania może – na podstawie upoważnienia wydanego przez wójta – przeprowadzić podmiot wyłoniony w przetargu? W ocenie Regionalnej Izby Obrachunkowej w Kielcach jest to wykluczone, gdyż nie ma podstawy prawnej do udzielenia takiego upoważnienia.

Stowarzyszenie złożyło w gminie rozliczenie dotacji celowej na organizację wypoczynku dla młodzieży szkolnej. Ujęło w nim wydatek na energię elektryczną. Naszą uwagę zwróciło to, że ten rachunek dotyczył całego stycznia, tymczasem umowa została zawarta na okres 15–31 stycznia. Czy wójt powinien wszcząć postępowanie o zwrot dotacji?

Jeśli organ odwoławczy wydał decyzję o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia, wówczas strona niezadowolona z takiego obrotu sprawy ma prawo wnieść sprzeciw. Orzecznictwo potwierdza, że rolą tego instrumentu jest zmobilizowanie 
organu odwoławczego do wykonywania jego ustawowej funkcji, wynikającej z obowiązku dwukrotnego merytorycznego, a nie wyłącznie kontrolnego (formalnego) rozpatrzenia sprawy.

Czy wójt, burmistrz lub prezydent mogą wydać decyzję odmawiającą uzgodnienia warunków środowiskowych dla inwestycji, która będzie uciążliwa dla sąsiadów?

Wójt skorzystał z rezerwy ogólnej (podziałka 758/75818/481) i w drodze zarządzenia w sprawie zmiany budżetu na 2025 r. przekazał środki z niej na zadanie własne związane z modernizacją drogi. Nie wystarczyło bowiem na to środków zaplanowanych na zadania majątkowe (w podziałce 600/60016/605). RIO podważyła to zarządzenie wójta. Czy wójt nie może przeznaczyć rezerwy ogólnej na takie cele?