Pobyt rodzica w domu pomocy społecznej może oznaczać konieczność ponoszenia części kosztów przez rodzinę, ale sam fakt bycia dzieckiem seniora nie przesądza jeszcze o obowiązku dopłacania do jego pobytu. W określonych sytuacjach możliwe jest również częściowe lub całkowite zwolnienie z opłat.
Kto płaci za pobyt w DPS? Senior może oddawać maksymalnie 70 proc. dochodu
W przypadku domu pomocy społecznej (DPS) koszty pobytu są rozłożone pomiędzy kilka podmiotów. W pierwszej kolejności opłatę ponosi sam mieszkaniec DPS. Na ten cel może jednak zostać przeznaczone maksymalnie 70 proc. jego dochodu.
Jeżeli pieniądze seniora nie wystarczają na pokrycie kosztów pobytu, obowiązek może następnie objąć jego rodzinę. Chodzi o małżonka oraz zstępnych, czyli przede wszystkim dzieci. Następnie obowiązek pokrycia kosztów pobytu może objąć dalszych zstępnych i wstępnych. Dopiero gdy środki pochodzące z tych źródeł nadal są niewystarczające, brakującą część kosztów pokrywa gmina.
Co to oznacza w praktyce? Umieszczenie rodzica w DPS nie powoduje automatycznie, że jego dzieci będą musiały sfinansować całą różnicę między dochodem seniora a kosztem pobytu.
Kiedy dzieci muszą dopłacać do DPS? Liczy się wysokość dochodu
Obowiązek ponoszenia kosztów przez rodzinę jest uzależniony m.in. od sytuacji dochodowej. Jak to wygląda w praktyce?
W przypadku osoby samotnie gospodarującej dopłata może zostać nałożona, jeśli jej miesięczny dochód przekracza 3030 zł. Dla osoby pozostającej w rodzinie granica wynosi 2469 zł na osobę.
Istotne jest przy tym dodatkowe zabezpieczenie. Po wniesieniu wymaganej opłaty dochód zobowiązanego nie może spaść poniżej wskazanych poziomów.
W praktyce oznacza to, że przy ustalaniu obowiązku dopłacania do pobytu rodzica w DPS nie wystarczy ustalić stopnia pokrewieństwa. Znaczenie ma również sytuacja finansowa osoby, od której miałaby być pobierana opłata.
Możliwe jest zwolnienie z opłat za DPS
Co ważne, nawet jeśli członek rodziny spełnia kryteria pozwalające na obciążenie go kosztami, nie w każdym przypadku musi ostatecznie ponosić pełną opłatę. Przepisy przewidują możliwość częściowego albo całkowitego zwolnienia członka rodziny z obowiązku płacenia. Pod uwagę może zostać wzięta jego sytuacja rodzinna, zdrowotna lub majątkowa. Dlatego sam dochód przekraczający określony próg nie oznacza jeszcze, że w każdej sytuacji członek rodziny będzie zobowiązany do ponoszenia kosztów w pełnej wysokości.
Niepubliczny DPS może działać na innych zasadach
Sytuacja wygląda inaczej w przypadku części placówek niepublicznych. Jeżeli niepubliczny DPS nie działa na zlecenie samorządu, ustawowy mechanizm podziału kosztów pomiędzy seniora, rodzinę i gminę nie znajduje automatycznie zastosowania.
Pobyt w takiej placówce ma zasadniczo charakter umowny. W konsekwencji trzeba sprawdzić przede wszystkim, na jakiej podstawie senior został przyjęty oraz jakie zobowiązania wynikają z zawartej umowy. Inaczej jest jednak wtedy, gdy senior trafia do niepublicznego DPS za pośrednictwem gminy.
Gmina może skierować seniora do niepublicznego DPS. Wtedy zasady odpłatności są inne
Jeżeli w publicznym domu pomocy społecznej brakuje miejsc i gmina kieruje seniora do placówki niepublicznej, stosowane są przepisy dotyczące odpłatności przez mieszkańca, jego rodzinę oraz gminę. Koszt takiego pobytu jest natomiast określany w umowie zawieranej między gminą a podmiotem prowadzącym placówkę.
To ważne rozróżnienie. Dwa niepubliczne ośrodki mogą oznaczać zupełnie inne zasady finansowania w zależności od tego, w jaki sposób senior został do nich przyjęty.
Prywatny dom seniora to nie zawsze DPS
Osobną kategorię stanowią prywatne domy opieki, domy seniora oraz rezydencje seniora. W takich placówkach zasady płatności wynikają przede wszystkim z zawartej umowy cywilnoprawnej.
Ma to istotne znaczenie dla dzieci osoby korzystającej z takiej placówki. Samo pokrewieństwo nie powoduje automatycznie obowiązku dopłacania do pobytu rodzica w prywatnym domu opieki. Znaczenie może mieć natomiast to, czy dziecko podpisało umowę z placówką albo w inny sposób zobowiązało się do pokrywania kosztów.
Czy trzeba płacić za pobyt rodzica w DPS? Najpierw trzeba sprawdzić status placówki
Odpowiedź na pytanie o obowiązek dopłacania do opieki nad rodzicem zależy więc przede wszystkim od tego, z jakiego rodzaju placówką mamy do czynienia i na jakiej podstawie senior został do niej przyjęty. W DPS obowiązuje mechanizm, w którym najpierw koszty ponosi mieszkaniec – maksymalnie do 70 proc. swojego dochodu – następnie obowiązek może objąć rodzinę, a brakującą część pokrywa gmina. Jednocześnie przy obciążaniu rodziny obowiązują kryteria dochodowe, a w określonych sytuacjach możliwe jest zwolnienie z opłat.
W prywatnym domu opieki kluczowa jest natomiast umowa. Dlatego przed przyjęciem założenia, że dzieci seniora muszą dopłacać do jego pobytu, należy ustalić status prawny placówki, sposób skierowania do niej rodzica oraz podstawę, na której miałyby zostać naliczone opłaty.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu