Składki na radę rodziców są dobrowolne. Rodzic nie ma obowiązku ich opłacania, a rada nie może narzucić konkretnej kwoty ani egzekwować pieniędzy od osób, które nie dokonały wpłaty. Są też ograniczenia dotyczące ujawniania informacji o wpłacających. Zebrane pieniądze mogą natomiast finansować m.in. dodatkowe wyposażenie, nagrody, wycieczki i szkolne imprezy.
Składki na radę rodziców – czy trzeba płacić?
Wpłata na radę rodziców nie jest obowiązkowa. W praktyce oznacza to, że rodzic lub opiekun prawny dziecka decyduje, czy przekaże pieniądze, a także jaką będzie to kwota. Rada rodziców nie ma uprawnienia pozwalającego jej żądać rodziców. Nie ma również podstaw prawnych do egzekwowania składek od osób, które nie zdecydowały się zapłacić.
Oznacza to, że rodzic może odmówić dokonania wpłaty i nie może ponieść negatywnych konsekwencji takich działań. Dobrowolnego charakteru składki nie zmieniają zachęty do zapłaty ani wywieranie presji na osoby, które pieniędzy nie przekazały.
Rada rodziców nie może narzucić wysokości składki
Należy pamiętać, że dobrowolność dotyczy nie tylko samej decyzji o dokonaniu wpłaty. Rodzice decydują również o wysokości przekazywanej kwoty.
Ważne! Rada rodziców nie może więc przekształcić ustalonej czy sugerowanej wysokości składki w obowiązkową należność, której następnie będzie dochodzić od rodziców.
W praktyce mogą zdarzać się próby wywierania presji na osoby, które nie wpłaciły pieniędzy. Przykładowo w formie listy nazwisk rodziców, które zapłaciły lub nie uiściły opłaty. Nie daje to jednak radzie jakiejkolwiek podstawy do egzekwowania należności i co do zasady naciski na rodziców są niezgodne z przepisami.
Lista wpłat na radę rodziców. Nie wolno publikować nazwisk
Sposobem na skłonienie rodziców do przekazania pieniędzy bywa publikowanie informacji pokazujących, kto zapłacił składkę na radę rodziców. Takich imiennych zestawień nie wolno jednak ujawniać.
Nazwisko pozwalające ustalić tożsamość wpłacającego jest daną osobową. Jak wyjaśnia adwokat Julia Jurczuk-Macek, brak jest celu przewidzianego prawem, który pozwalałby radzie publikować takie dane w związku z dobrowolnymi wpłatami.
Zakaz nie ogranicza się przy tym do publicznie dostępnej listy. Imiennego wykazu wpłat nie wolno publikować również na forum rodziców ani przekazywać wychowawcy.
Rada może podać, ile pieniędzy zebrała, ale bez nazwisk rodziców
Zakaz publikowania imiennej listy nie oznacza jednak, że rada nie może informować o zgromadzonych funduszach. Możliwe jest przedstawienie zbiorczych danych, np. liczby dokonanych wpłat albo łącznej zebranej kwoty. Informacje muszą być jednak przedstawione tak, aby nie pozwalały zidentyfikować poszczególnych wpłacających. Szczegółowe dane mogą być wykorzystywane wewnątrz rady, jeżeli jest to potrzebne do ewidencjonowania wpłat, ich przechowywania czy prowadzenia rachunku bankowego, na którym gromadzone są środki.
Na co mogą być przeznaczone składki na radę rodziców?
Rada rodziców może gromadzić fundusze służące wspieraniu działalności statutowej szkoły. Źródłem pieniędzy mogą być nie tylko dobrowolne wpłaty rodziców, lecz także m.in. darowizny, aukcje i szkolne kiermasze. Zebranych przez radę rodziców środków nie można przeznaczać na dowolny cel. Zgodnie z prawem mają one służyć działalności statutowej placówki. W praktyce fundusz może pokrywać m.in. koszty ponadstandardowych środków dydaktycznych i wyposażenia szkoły, nagród dla uczniów, wycieczek oraz imprez szkolnych.
Rada rodziców nie może zawierać umów ani zaciągać zobowiązań
Możliwość gromadzenia i wydawania funduszy nie oznacza, że rada rodziców funkcjonuje jak samodzielny podmiot prawny. Rada rodziców nie posiada osobowości ani zdolności prawnej. W konsekwencji nie może zawierać umów ani zaciągać zobowiązań.
Sposób gospodarowania pieniędzmi powinien natomiast zostać określony w regulaminie rady rodziców. Dokument reguluje również jej strukturę wewnętrzną, tryb pracy oraz zasady przeprowadzania wyborów.
Rada rodziców jest niezależna od dyrektora szkoły
Rada rodziców jest wewnętrznym i niezależnym organem placówki. Wybory odbywają się każdego roku podczas pierwszego zebrania w danym roku szkolnym, a co do zasady jednego ucznia reprezentuje jeden rodzic lub opiekun prawny.
Rada działa na podstawie własnego regulaminu. Określa on m.in. sposób wyboru przedstawicieli, w tym tzw. trójek klasowych, organizację pracy oraz zasady gospodarowania zgromadzonymi środkami. Regulamin może obejmować również inne obszary działalności rady, o ile pozostają zgodne z przepisami oraz statutem placówki.
Rada rodziców nie tylko zbiera składki. Ma też wpływ na sprawy szkoły
Gromadzenie pieniędzy jest tylko jednym z obszarów działalności rady. Ma ona również kompetencje pozwalające uczestniczyć w podejmowaniu niektórych decyzji dotyczących funkcjonowania szkoły.
Może przedstawiać opinie i wnioski dotyczące spraw placówki, kierując je m.in. do dyrektora oraz organu sprawującego nadzór pedagogiczny. Takie stanowiska nie są jednak wiążące dla ich adresatów.
Rada rodziców uchwala także w porozumieniu z radą pedagogiczną program wychowawczo-profilaktyczny. Co do zasady oba organy mają 30 dni na osiągnięcie porozumienia. Jeśli do niego nie dojdzie, program ustala dyrektor w uzgodnieniu z organem sprawującym nadzór pedagogiczny. Do uprawnień rady należy ponadto opiniowanie projektu planu finansowego przedstawionego przez dyrektora oraz programu i harmonogramu poprawy efektywności kształcenia lub wychowania.
Rada rodziców może uczestniczyć w konkursie na dyrektora i wnioskować o ocenę nauczyciela
Rada ma również prawo wskazać swojego przedstawiciela do komisji konkursowej na stanowisko dyrektora szkoły. Może występować z wnioskiem o ocenę pracy nauczyciela, wnioskować o wprowadzenie jednolitego stroju, uczestniczyć w konsultacjach dotyczących monitoringu oraz opiniować prowadzenie eksperymentu szkolnego.
Zakres tych kompetencji pokazuje, że rada rodziców nie jest wyłącznie organem odpowiedzialnym za gromadzenie dobrowolnych wpłat. Może uczestniczyć również w istotnych sprawach dotyczących organizacji i funkcjonowania szkoły.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu