Świadczenia dla osób z niepełnosprawnościami w 2027 roku – najważniejsze formy pomocy

Jakie świadczenia mogą otrzymać w 2027 roku osoby z niepełnosprawnością?

Polski porządek prawny wyróżnia wiele form pomocy osobom niepełnosprawnym, w tym także ich opiekunom. Wypłacane są one zarówno przez ZUS, jak i przez urząd miasta bądź gminy lub wyznaczony przez nie ośrodek pomocy społecznej (MOPS lub GOPS). Świadczenia te mają na celu pomoc finansową w codziennym utrzymaniu, pokrycie choć częściowo kosztów leczenia lub zakupu leków bądź specjalistycznego sprzętu, a także wsparcie, gdy wykonywanie pracy zarobkowej przez osobę niepełnosprawną jest ograniczone lub niemożliwe.

Do świadczeń, z których mogą skorzystać osoby z niepełnosprawnością oraz ich opiekunowie zalicza się m.in.:

• zasiłek stały;

• zasiłek pielęgnacyjny;

• świadczenie wspierające;

• rentę socjalną;

• dodatek pielęgnacyjny;

• świadczenie uzupełniające;

• świadczenie pielęgnacyjne.

Na 2027 rok nie zostało zaplanowane wprowadzenie żadnego nowego świadczenia pieniężnego dla osób z niepełnosprawnościami. Należy jednak pamiętać o zmianach w ich wysokości, które ze względu m.in. na waloryzację zaczną obowiązywać w przyszłym roku w przypadku niektórych świadczeń.

Zasiłek stały – wsparcie z pomocy społecznej?

Zasiłek stały to świadczenie z pomocy społecznej, którego zasady, wysokość i tryb przyznawania zostały określone w ustawie z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej. Wypłacany jest on osobom, które ze względu na wiek lub niepełnosprawność nie mogą pracować. Kto może ubiegać się o zasiłek stały? Są to:

• pełnoletnie osoby samodzielnie gospodarujące niezdolne do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolne do pracy, jeśli ich dochód jest niższy niż kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej;

• pełnoletnie osoby pozostające w rodzinie niezdolne do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolne do pracy, jeśli ich dochód i dochód na osobę w tej rodzinie jest niższy niż kryterium dochodowe na osobę w rodzinie.

Ile wynosi kryterium dochodowe dla świadczeń z pomocy społecznej? Zostało ono ustalone na poziomie 1010 zł dla osoby samotnie gospodarującej, zaś w przypadku osób pozostających w rodzinie – 823 zł.

Wysokość zasiłku stałego została zaś ustalona w taki sposób, że dla osób samotnie gospodarujących stanowi ona różnicę pomiędzy kwotą 130 proc. kryterium dochodowego a dochodem tej osoby, przy czym nie może być niższa niż 1229 zł. Dla osób w rodzinie wysokość zasiłku stałego wynosi zaś różnicę pomiędzy kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie. Ustawodawca zastrzegł także wprost, że wysokość zasiłku stałego przyznanego uprawnionej osobie nie może być niższa niż 100 zł.

Co z zasiłkiem stałym w 2027 roku? Weryfikacja kryteriów dochodowych oraz wysokość zasiłku stałego przypada co trzy lata, a ostatnia z nich miała miejsce 1 stycznia 2025 roku. Na 2027 roku nie zaplanowano zatem podwyższenia zasiłku lub zmian w kryteriach dochodowych. Warto jednak zauważyć, że Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pracuje nad zmianą przepisów i wprowadzeniu corocznej obowiązkowej weryfikacji kryteriów dochodowych w pomocy społecznej, co ma dostosować pomoc do zmieniających się warunków ekonomicznych.

Zobacz również

Zasiłek, dodatek, świadczenie pielęgnacyjne – mimo że brzmią podobnie, znacznie się różnią, a nawet wykluczają. Sprawdź

Zasiłek pielęgnacyjny – świadczenie rodzinne dla osób potrzebujących opieki

Zasiłek pielęgnacyjny to jedno ze świadczeń rodzinnych określone szczegółowo w ustawie z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych. Zasiłek pielęgnacyjny przyznawany jest osobie, która ze względu na stan zdrowia wymaga opieki. Prawo do zasiłku przysługuje:

• niepełnosprawnemu dziecku;

• osobie, która ma więcej niż 16 lat i legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

• osobie, która ma więcej niż 16 lat i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, ale niepełnosprawność ta powstała przed ukończeniem przez nią 21. roku życia;

• osobie po ukończeniu 75. roku życia.

Zasiłek pielęgnacyjny nie został uzależniony od spełnienia jakiegokolwiek kryterium dochodowego. Trzeba jedynie pamiętać o złożeniu stosownego wniosku do odpowiedniego ze względu na miejsce zamieszkania uprawnionego urzędu miasta lub gminy (bądź wyznaczonego MOPS lub GOPS).

Wysokość zasiłku pielęgnacyjnego dla osoby niepełnosprawnej wynosi 215,84 zł. O jego wysokości w 2027 roku zdecyduje Rada Ministrów (ostatecznie w sierpniu), na przyszły rok przypada bowiem termin weryfikacji kwot kryterium dochodowego i wysokości świadczeń rodzinnych (ustawowo co trzy lata).

Zobacz również

Pobierasz zasiłek pielęgnacyjny? Po 75. roku życia możesz stracić prawo do pieniędzy

Świadczenie wspierające – pomoc uzależniona od potrzeby wsparcia

Zasady przyznawania i wypłacania świadczenia wspierającego, czyli formy wsparcia kierowanej do osób niepełnosprawnych powyżej 18. roku życia, które wymagają wsparcia, określone zostały w ustawie z dnia 7 lipca 2023 roku o świadczeniu wspierającym. Świadczenie to przysługuje osobom pełnoletnim, posiadającym decyzję wojewódzkiego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności, w której poziom potrzeby wsparcia został ustalony na poziomie punktów uprawniających do świadczenia (od 70 do 100 punktów).

Wysokość świadczenia wspierającego zależy od ustalonego przez WZON zakresu wsparcia, którego wymaga osoba niepełnosprawna. Wynosi ono:

• 220 proc. renty socjalnej – dla liczby punktów od 95 do 100;

• 180 proc. renty socjalnej – dla liczby punktów od 90 do 94;

• 120 proc. renty socjalnej – dla liczby punktów od 85 do 89;

• 80 proc. renty socjalnej – dla liczby punktów od 80 do 84;

• 60 proc. renty socjalnej – dla liczby punktów od 75 do 79;

• 40 proc. renty socjalnej – dla liczby punktów od 70 do 74.

Warto podkreślić, że prawo do świadczenia wspierającego nie jest uzależnione od spełnienia żadnego dodatkowego kryterium dochodowego, ale wymaga złożenia wniosku do ZUS, który wypłaca świadczenie.

Co ze świadczeniem wspierającym w 2027 roku? Skoro jego wysokość uzależniona jest od wysokości renty socjalnej, ta zaś podlega waloryzacji z dniem 1 marca, wysokość świadczenia wspierającego od 1 marca 2027 roku także ulegnie zmianie.

Zobacz również

Czy świadczenie wspierające i pielęgnacyjne wzajemnie się wykluczają? Które wybrać

Renta socjalna dla osób pełnoletnich niezdolnych do pracy

Renta socjalna, której warunki przyznawania i zasady wypłacania określone zostały w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 roku o rencie socjalnej, to świadczenie wypłacane osobom, które, mimo że są pełnoletnie, są całkowicie niezdolne do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, która to z kolei nastąpiła:

• przed ukończeniem przez nie 18 roku życia;

• w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej, ale jednocześnie przed ukończeniem 25 lat;

• w trakcie kształcenia w szkole doktorskiej, studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej.

Uzyskanie renty socjalnej wymaga ponadto uzyskania orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy wydanego przez ZUS i złożenia stosownego wniosku.

Wysokość renty socjalnej została określona na poziomie odpowiadającym 100 proc. wysokości renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i wynosi obecnie 1978,49 zł. W 2027 roku wysokość renty socjalnej będzie natomiast uzależniona od waloryzacji z dnia 1 marca.

Dodatek pielęgnacyjny – świadczenie nie tylko dla seniorów

Dodatek pielęgnacyjny to świadczenie przyznawane i wypłacane przez ZUS na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Prawo do świadczenia mają osoby, którym przyznano prawo do emerytury lub renty, a dodatkowo:

• są całkowicie niezdolne do pracy oraz samodzielnej egzystencji albo

• ukończyły 75. rok życia.

O ile w przypadku przesłanki wieku nie ma żadnego problemu z ustaleniem jej zaistnienia, o tyle w razie powołania się na niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji należy pamiętać, że muszą one zostać odpowiednio ustalone. Decyzja w tym przedmiocie należy do lekarza orzecznika ZUS, który zgodnie z określonym trybem przeprowadza stosowne postępowanie.

Dodatek pielęgnacyjny przyznawany jest bez potrzeby spełniania dodatkowych warunków dotyczących kryterium dochodowego. Jego wysokość została zaś ustalona na poziomie 366,68 zł, a dla inwalidów wojennych – 550,62 zł. Co z dodatkiem pielęgnacyjnym w 2027 roku? Z dniem 1 marca zostanie on zweryfikowany o wskaźnik corocznej waloryzacji, a zatem jedynie do końca lutego jego wysokość pozostanie bez zmian.

Świadczenie uzupełniające – pomoc dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji

Choć największym beneficjentem świadczenia uzupełniającego 500+ są seniorzy, to jednak zgodnie z ustawą z dnia 31 lipca 2019 roku o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji prawo do wsparcia mają także inne osoby, które ukończyły 18. rok życia i spełniają dodatkowe warunki. Świadczenie przysługuje, jeżeli:

• osoba jest niezdolna do samodzielnej egzystencji, a niezdolność ta została stwierdzona orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji lub orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji;

• nie jest uprawniona do emerytury ani renty, nie ma ustalonego prawa do innego świadczenia pieniężnego, które finansowane jest ze środków publicznych ani nie jest uprawniona do świadczenia z zagranicznej instytucji właściwej do spraw emerytalno-rentowych albo jeśli ma prawo do takich świadczeń, ich łączna kwota nie przekracza określonego kryterium dochodowego 2687,67 zł brutto (kwota ta ulegnie waloryzacji z dniem 1 marca 2027 roku).

Zobacz również

Orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji jako podstawa dodatkowych świadczeń z ZUS. Co z ubezpieczonymi w KRUSie?

Świadczenie pielęgnacyjne – świadczenie dla opiekunów osób z niepełnosprawnością

Świadczenie pielęgnacyjne to forma wsparcia z grupy świadczeń rodzinnych, która przyznawana jest osobom sprawującym opiekę nad osobami z niepełnosprawnościami przed ukończeniem przez nie 18. roku życia. Choć nie jest to zatem świadczenie wypłacane bezpośrednio osobie niepełnosprawnej, to jednak stanowi bardzo ważne uzupełnienie budżetu rodzin osób z niepełnosprawnościami.

Świadczenie pielęgnacyjne przyznawane i wypłacane jest przez miasta lub gminy (najczęściej poprzez delegowane MOPS lub GOPS) po uprzednim złożeniu wniosku. Co ważne, nie jest ono uzależnione od spełnienia kryterium dochodowego. Wysokość świadczenia pielęgnacyjnego wynosi zaś 3385 zł.