Emerytura nie jest jedynym wsparciem, z którego mogą korzystać starsze osoby. Nie wszystkie rozwiązania przysługują jednak automatycznie. W zależności od świadczenia znaczenie mogą mieć m.in. wysokość dochodu, stan zdrowia, sytuacja mieszkaniowa albo posiadanie określonych uprawnień.
Trzynasta emerytura w 2026 roku. Tyle wynosi dodatkowe świadczenie
Jednym z najważniejszych dodatkowych świadczeń wypłacanych emerytom jest trzynasta emerytura. Nie jest ona uzależniona od wysokości podstawowego świadczenia, co oznacza, że osoby spełniające ustawowe warunki otrzymują ją w tej samej kwocie brutto.
Decydujące znaczenie ma prawo do jednego ze świadczeń emerytalno-rentowych na 31 marca danego roku. Trzynastka przysługuje nie tylko emerytom. Otrzymują ją również m.in. renciści, osoby pobierające świadczenia przedemerytalne oraz nauczycielskie świadczenia kompensacyjne. Trzynasta emerytura odpowiada wysokości najniższej emerytury. W 2026 roku wynosi 1978,49 zł brutto. W 2027 roku jej wysokość zmieni się wraz z kolejną waloryzacją świadczeń.
Czternasta emerytura nie dla każdego w tej samej wysokości
Inaczej skonstruowana jest czternasta emerytura. W tym przypadku wysokość dodatkowej wypłaty zależy od kwoty podstawowego świadczenia, np. emerytury.Po przekroczeniu określonego limitu zastosowanie ma mechanizm „złotówka za złotówkę”. Oznacza to, że przekroczenie progu nie powoduje automatycznej utraty całej 14. emerytury.W praktyce, jeśli świadczenie podstawowe przekracza ustalony limit, czternastka jest odpowiednio zmniejszana. Im większe przekroczenie, tym niższa dodatkowa wypłata.
Bezpłatne leki dla osób 65+. Sam wiek nie wystarczy
Po ukończeniu 65. roku życia senior może liczyć na bezpłatne leki. Nie oznacza to jednak, że każda osoba w tym wieku może bez opłat otrzymać dowolny środek przepisany przez lekarza. Muszą zostać spełnione jednocześnie określone w przepisach warunki:
- lek musi znajdować się w obowiązującym wykazie produktów objętych programem,
- preparat musi być oznaczony jako D1 lub D2,
- lek musi zostać zastosowany zgodnie ze wskazaniami objętymi refundacją.
Wykaz obejmuje około 3800 produktów. Znajdują się na nim m.in. preparaty wykorzystywane w leczeniu nadciśnienia, cukrzycy, infekcji oraz chorób układu oddechowego.
W praktyce oznacza to, że dwie osoby, które ukończyły 65 lat i przyjmują różne preparaty, mogą znaleźć się w odmiennej sytuacji. Jeden lek może być dostępny bezpłatnie, podczas gdy drugi nie będzie spełniał warunków programu i będzie trzeba za niego zapłacić.
Dodatek pielęgnacyjny 2026. 365,91 zł miesięcznie
Kolejnym świadczeniem jest dodatek pielęgnacyjny. W 2026 roku wynosi on 365,91 zł miesięcznie. Prawo do dodatku pielęgnacyjnego mają osoby:
- które ukończyły 75 lat,
- albo zostały uznane za całkowicie niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji.
Oznacza to, że w przypadku kryterium wieku nie wystarczy ukończenie 65 lat. Automatyczne znaczenie ma dopiero ukończenie 75. roku życia.
Dodatek mieszkaniowy dla seniora. Liczy się dochód i powierzchnia lokalu
Seniorzy mający trudności z pokrywaniem kosztów mieszkania mogą ubiegać się o dodatek mieszkaniowy. Przy ustalaniu prawa do tego wsparcia brane są pod uwagę przede wszystkim:
- dochody gospodarstwa domowego,
- powierzchnia mieszkania,
- liczba osób zamieszkujących lokal,
- tytuł prawny do zajmowanej nieruchomości.
Co do zasady średni miesięczny dochód z trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku nie może przekroczyć 40 proc. przeciętnego wynagrodzenia. Istotne przy tym jest, że przekroczenie limitu nie zawsze oznacza utratę pomocy.Wysokość dodatku może zostać odpowiednio zmniejszona.
Kolejną kwestią jest powierzchnia mieszkania. Podstawowe normy wynoszą:
- jedna osoba – 35 m²,
- dwie osoby – 40 m²,
- trzy osoby – 45 m²,
- cztery osoby – 55 m²,
- pięć osób – 65 m²,
- sześć osób – 70 m².
Na każdą kolejną osobę przewidziano dodatkowe 5 m².Jeżeli w mieszkaniu przebywa osoba z niepełnosprawnością poruszająca się na wózku albo wymagająca osobnego pokoju, normatywna powierzchnia może zostać zwiększona o 15 m².
Ogólnopolska Karta Seniora. Zniżki już po ukończeniu 60 lat
Seniorom po 60. roku życiaprzysługuje Ogólnopolska Karta Seniora. Dokument, który pozwala korzystać ze zniżek oferowanych przez podmioty uczestniczące w programie. Rabaty dostępne są m.in. w placówkach medycznych, podczas rehabilitacji, pobytów uzdrowiskowych oraz w instytucjach kultury. Konkretna wysokość zniżki zależy od podmiotu uczestniczącego w programie.
Legitymacja emeryta-rencisty daje dostęp do ulg
Kolejnym dokumentem, który może ograniczyć niektóre wydatki seniora, jest legitymacja emeryta-rencisty. Wydaje ją Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) osobom, którym przyznano:
- emeryturę,
- rentę,
- nauczycielskie świadczenie kompensacyjne.
Legitymacja potwierdza status emeryta lub rencisty i umożliwia korzystanie z przysługujących z tego tytułu ulg i zwolnień z określonych opłat.
Ryczałt energetyczny. Nie przysługuje wszystkim emerytom
Na dodatkową pomoc w pokrywaniu wydatków związanych z energią mogą liczyć określone grupy uprawnionych. Ryczałt energetyczny nie jest świadczeniem przyznawanym każdemu seniorowi wyłącznie ze względu na wiek. Prawo do niego mają m.in. kombatanci, osoby represjonowane oraz określeni członkowie ich rodzin. Świadczenie ma służyć pokrywaniu części kosztów związanych m.in. z:
- energią elektryczną,
- gazem,
- ogrzewaniem.
Senior może korzystać z kilku form wsparcia jednocześnie
Ukończenie 65 lat samo w sobie nie daje seniorowi prawa do wszystkich wymienionych świadczeń. Wiek jest kluczowy m.in. w programie bezpłatnych leków 65+, natomiast przy innych formach pomocy znaczenie mają dochody, stan zdrowia, sytuacja mieszkaniowa albo szczególne uprawnienia.
Senior może jednocześnie spełniać warunki kilku programów. Przykładowo może otrzymywać trzynastą emeryturę i dodatek pielęgnacyjny, korzystać z bezpłatnych leków oraz ubiegać się o dodatek mieszkaniowy. Warto sprawdzać warunki każdego świadczenia oddzielnie. W części przypadków pieniądze są wypłacane automatycznie, a w innych konieczne jest spełnienie dodatkowych kryteriów lub złożenie odpowiedniego wniosku.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu
