Głosowanie nad odrzuceniem weta prezydenta ws. reformu Kpk. Żurek: Test uczciwości

W piątek Sejm będzie głosował nad wnioskiem o odrzucenie weta prezydenta Karola Nawrockiego do obszernej nowelizacji Kodeksu postępowania karnego z 27 lutego br. i innych ustaw. Reforma dotyczyła m.in. zakazu korzystania z nielegalnych dowodów oraz ograniczenia tymczasowych aresztów.

Dlaczego Nawrocki zawetował nowelizację Kpk?

Decyzję o wecie prezydent podjął 13 marca. Jego rzecznik Rafał Leśkiewicz uzasadniał wówczas, że nowe przepisy mogłyby „utrudniać prowadzenie postępowań karnych, co byłoby sprzeczne z interesem obywateli i obowiązkiem państwa do zapewnienia im bezpieczeństwa”. W uzasadnieniu weta wskazywano m.in. na brak jednoznaczności i spójności systemowej niektórych nowych rozwiązań.

Żurek broni reformy

Zdaniem szefa MS, w Sejmie odbędzie się „prosty test uczciwości – nie wobec rządu, nie wobec prezydenta, wobec obywateli”. „Głosowanie nad odrzuceniem weta pokaże, kto naprawdę chce uczciwej procedury karnej, a kto woli dalej bronić państwa, które działa na skróty” – ocenił Żurek na portalu X.

Podkreślił, że zawetowana zmiana nie miała nikogo „chronić”, lecz ograniczyć nadużywanie tymczasowego aresztu, uporządkować przepisy i „wzmocnić gwarancje obywatela w starciu z państwem”. Jego zdaniem, z tego właśnie powodu wokół reformy było „tyle politycznego krzyku”.

„Zamiast rozmowy o faktach dostaliśmy straszenie pedofilami, terrorystami, granicą i wszystkim, co tylko da się wrzucić do jednego, kłamliwego worka. To stara metoda. Gdy brakuje argumentów przeciw uczciwszym regułom, zaczyna się granie strachem” - ocenił Żurek.

W kontekście głosowania nad odrzuceniem weta minister stwierdził, że każdy klub będzie musiał odpowiedzieć sobie na pytanie, „czy stoi po stronie obywatela i jego praw, czy po stronie opresyjnych przepisów nadużywanych przez poprzednią władzę”. „Czy partie, które mówią o wolności gospodarczej, wolności jednostki i o swej własnej niezależności w rzeczywistości są na krótkim pasku z Nowogrodzkiej?” – napisał.

Do odrzucenia weta prezydenta - czyli ponownego uchwalenia ustawy - konieczna jest większość trzech piątych głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów.

Co zawiera nowelizacja Kpk?

Obszerna nowelizacja Kpk odnosiła się do szeregu zagadnień procedury karnej. Zawarto w niej m.in. nowe, odmienne podejście do możliwości stosowania tymczasowych aresztów z powodu tzw. surowości kary. Kolejny ważny aspekt zmian odnosił się do możliwości wykorzystania w postępowaniu karnym tzw. nielegalnych dowodów. Bardzo ważna zmiana w nowelizacji dotyczyła definicji podejrzanego, zgodnie z którą osoba już od momentu zatrzymania w związku z podejrzeniem przestępstwa mogłaby uzyskać status podejrzanego.

Inne z licznych zmian nowelizacji dotyczą m.in.: kwestii związanych z systemem europejskiego nakazu aresztowania, wykorzystania dowodów, poufności kontaktów podejrzanego z obrońcą, a także terminów na wnoszenie apelacji.

Przyjęte przez parlament rozwiązania były efektem składanych w Sejmie - od 2024 r. - rządowych, komisyjnych oraz poselskich projektów odnoszących się do postępowań karnych. Na etapie prac Sejmu wiceminister sprawiedliwości Arkadiusz Myrcha mówił, że nowelizacja to „jedną z największych, jak nie największą, kompleksowa reforma postępowania karnego od momentu wprowadzenia Kodeksu postępowania karnego w 1997 r.” (PAP)

nl/ rbk/